Op 1 januari 2005 veranderde de bestuurlijke kaart van de Achterhoek. De oude gemeenten Aalten en Dinxperlo werden opgeheven en hun grondgebieden gingen samen in een nieuw ingestelde gemeente Aalten.
Dat lijkt op het eerste gezicht alsof Dinxperlo eenvoudig bij Aalten werd gevoegd. Juridisch lag het anders: beide oude gemeenten hielden op te bestaan. De nieuwe gemeente kreeg wel de naam Aalten.
Een grote herindeling
De samenvoeging maakte deel uit van een veel grotere gemeentelijke herindeling in de Achterhoek, de Graafschap en de Liemers. De wet daarvoor werd op 1 juli 2004 vastgesteld. Behalve Aalten en Dinxperlo werden in de regio nog veel meer gemeenten samengevoegd tot grotere bestuurlijke eenheden.
De wet bepaalde uitdrukkelijk dat de oude gemeenten Aalten en Dinxperlo werden opgeheven en dat een nieuwe gemeente Aalten werd ingesteld, bestaande uit beide voormalige gemeenten.
Weerstand in Dinxperlo
In Dinxperlo bestond veel weerstand tegen de samenvoeging. Het gemeentebestuur had tijdens de herindelingsprocedure ingezet op behoud van zelfstandigheid. In de behandeling in de Eerste Kamer werd verwezen naar 5.600 handtekeningen uit de bevolking tegen de voorgenomen samenvoeging.
Een belangrijk argument was de bijzondere positie van Dinxperlo als grensplaats. Het dorp is direct verbonden met het Duitse Suderwick en werkte op verschillende terreinen nauw samen met de stad Bocholt. Tegenstanders vreesden dat die grensoverschrijdende samenwerking in een grotere gemeente minder aandacht zou krijgen.
Het kabinet erkende dat het draagvlak in Dinxperlo gering was, maar liet andere criteria zwaarder wegen, vooral de bestuurlijke kracht van de nieuwe gemeente. Volgens de regering hoefde de samenvoeging de samenwerking met Suderwick en Bocholt niet in de weg te staan. Aalten had tijdens de procedure juist aangegeven dat een grotere gemeente als gesprekspartner over de grens sterker zou kunnen staan.
Dinxperlo bleef Dinxperlo
De gemeentelijke herindeling betekende niet dat Dinxperlo als dorp verdween. Dinxperlo bleef een eigen kern binnen de nieuwe gemeente. Ook De Heurne, dat tot dan toe tot de gemeente Dinxperlo had behoord, kwam vanaf 2005 binnen de gemeente Aalten te liggen.
Daarmee kreeg de gemeente Aalten er een gebied bij met een eigen geschiedenis, identiteit en sterke oriëntatie op de landsgrens. De nieuwe gemeente moest niet alleen twee ambtelijke organisaties en bestuurlijke systemen samenbrengen, maar ook rekening houden met verschillen tussen de beide voormalige gemeenten.
Een nieuw gemeentewapen
De bestuurlijke verandering kreeg later ook een zichtbaar symbool. In 2010 werd een nieuw gemeentewapen vastgesteld waarin elementen van beide oude gemeenten samenkwamen: de lindeboom van Aalten en de gekruiste zwaarden uit het wapen van Dinxperlo.
Daarmee werd vijf jaar na de herindeling ook in de heraldiek zichtbaar dat de gemeente van na 2005 niet simpelweg dezelfde gemeente Aalten van vóór 2005 was. Lees meer over het wapen van Aalten.
Een nieuw bestuurlijk hoofdstuk
De herindeling van 2005 vormt daarom een duidelijk eindpunt voor een historische tijdlijn van de oude gemeente Aalten én tegelijk het begin van een nieuw bestuurlijk hoofdstuk. Sinds 1 januari 2005 behoren Aalten, Bredevoort, Dinxperlo, De Heurne en de omliggende buurtschappen tot één gemeente.
Voor de geschiedenis van Old Aalten is vooral van belang dat vanaf dat moment het bestuurlijke kader veranderde. Gebeurtenissen van vóór 2005 moeten steeds worden gelezen binnen de grenzen en verhoudingen die toen golden; na 2005 begint de geschiedenis van de huidige gemeente Aalten.