Carel Frans Sebald Pape was bijna veertig jaar predikant van de Hervormde Gemeente in Aalten. Toen hij er in 1841 zijn intrede deed, kon hij nog niet vermoeden dat Aalten vrijwel zijn gehele verdere werkzame leven zijn standplaats zou blijven. Aan het einde van zijn predikantschap raakte hij bovendien betrokken bij de kerkelijke tegenstellingen die in Aalten steeds duidelijker zichtbaar werden.
Pape werd op 21 juni 1807 geboren in Hochdahl, bij Düsseldorf, als zoon van Georg Wilhelm Pape en Henriette Metzler. Zijn naam komt in bronnen ook voor in de Duitse vorm Carl Franz Sebald Pape. In 1832 werd hij kandidaat voor de hervormde predikantsdienst.
Predikant in Sprang
Zijn eerste gemeente werd Sprang in Noord-Brabant. Aan zijn benoeming ging een opmerkelijke geschiedenis vooraf. De plaatselijke beroepingsprocedure was in 1833 vastgelopen door onenigheid binnen de kerkenraad. Uiteindelijk greep de overheid in: op 14 september 1833 benoemde koning Willem I kandidaat C.F.S. Pape tot predikant van Sprang. Op 10 november van dat jaar werd hij er bevestigd. Zo werd Pape, zoals een latere beschrijving het treffend samenvatte, een ‘dominee van Willem I’.
Op 4 februari 1834 trouwde Pape in Amsterdam met Maria Eckelboom, geboren in Amsterdam in 1810. Het echtpaar kreeg meerdere kinderen. Hun oudste dochter Anna Diederika Maria Carolina Elisabeth werd in 1836 in Sprang geboren.
Na ruim zeven jaar nam Pape afscheid van Sprang. Zijn laatste dienst daar was op 27 december 1840. Een week later begon een veel langere periode in zijn leven.
Bijna veertig jaar in Aalten
Op 3 januari 1841 deed Pape zijn intrede als predikant in Aalten. Zijn afscheidsrede in Sprang en zijn intreerede in Aalten verschenen datzelfde jaar in druk bij Kets en Lambrechts in Doesburg. Voor zijn Aaltense intreerede koos hij een tekst uit de eerste brief van Paulus aan de Korintiërs, hoofdstuk 4, vers 1 tot en met 4. De twee preken werden in 1842 besproken in de Vaderlandsche Letteroefeningen.
Pape zou Aalten vervolgens bijna veertig jaar als predikant dienen. Bevolkingsregisters laten hem en zijn vrouw Maria gedurende meerdere decennia in Aalten zien.
In de negentiende eeuw bestonden binnen de Nederlandse Hervormde Kerk grote theologische verschillen. Ook in Aalten werden die tegenstellingen in de loop van de eeuw steeds zichtbaarder. Pape wordt in bronnen gerekend tot de vrijzinnige richting binnen de Hervormde Kerk.
Die positie werd vooral duidelijk tegen het einde van zijn loopbaan. In 1879 kwam de rechtzinnige predikant Johannes Hendrik Frederik Gangel naar Aalten. De verhouding tussen beide predikanten raakte al spoedig verstoord. Pape was inmiddels ziek en had iemand aangewezen om zijn catechisaties waar te nemen. Volgens de kerkelijke regels behoorde die benoeming echter tot de bevoegdheid van de kerkenraad. Gangel en de kerkenraad stonden hierin tegenover Pape.
Ook bij de toenmalige schoolstrijd stonden de verschillende richtingen tegenover elkaar. Gangel wilde het hervormde kerkgebouw beschikbaar stellen voor een bijeenkomst van de Unie School en Evangelie, die zich inzette voor christelijk onderwijs. Pape behoorde tot de gemeenteleden die de kerkvoogden steunden toen deze daarvoor geen toestemming wilden geven. Het conflict laat zien hoe theologische verschillen inmiddels ook gevolgen kregen voor het kerkelijke en maatschappelijke leven in Aalten.
Pape maakte de latere Doleantie in Aalten niet meer mee. De conflicten uit zijn laatste ambtsjaren speelden zich echter af in dezelfde periode waarin de tegenstellingen tussen vrijzinnige en rechtzinnige hervormden zich steeds verder verscherpten.
Laatste jaren
Het jaar 1880 bracht grote veranderingen. Op 13 maart 1880 overleed zijn vrouw Maria Eckelboom in Aalten. Enkele maanden later kwam ook aan Papes lange predikantschap een einde. Op 1 november 1880 ging hij met emeritaat.
Lang heeft hij daarvan niet kunnen genieten. Op 22 maart 1881 overleed Carel Frans Sebald Pape in Nijmegen, 73 jaar oud.