Gerrit Willem Smees

Gerrit Willem Smees werd geboren op donderdag 21 augustus 1879 op boerderij Maandag in Dale, als oudste zoon van landbouwer Derk Hendrik Smees en Johanna Geertruid Seesink. Hij had een oudere zus en kreeg later nog een broer en drie zussen, waarvan de jongste een dag na haar geboorte al overleed.

Kort na Gerrit Willems geboorte verhuisde het gezin naar boerderij De Sligte in Barlo. Enkele jaren later volgde een nieuwe verhuizing, dit keer naar Barlo 71a. Gezien het huisnummer moet dat op of vlakbij boerderij Nachtegaal zijn geweest. Ook daar woonden ze niet lang, want vóór 1890 verhuisden ze opnieuw, nu naar boerderij Wikkerink in de Aaltense Heurne. Rond 1896 verhuisden ze naar boerderij ’t Brook, eveneens in de Heurne.

De vele verhuizingen van de familie Smees wijzen op een economisch instabiel bestaan. Het gezin had vermoedelijk moeite om rond te komen en leefde in armoede. Het wisselen van pachtboerderijen was vaak een noodgedwongen poging om hun situatie te verbeteren.

Pruisen

In mei 1893, op slechts 13-jarige leeftijd, vertrok Gerrit Willem naar Liedern, vlak over de grens bij Bocholt in het toenmalige Pruisen. Vermoedelijk ging hij daar in de kost bij een boerenfamilie, zoals gebruikelijk was voor boerenzonen in die tijd. Zo leerden zij nieuwe vaardigheden en ontwikkelden zij discipline en verantwoordelijkheid. Daarnaast verlichtte het vertrek van een zoon de financiële druk op het ouderlijk huishouden.

Vier jaar later, in mei 1897, keerde Gerrit Willem terug naar huis, maar in november 1899 vertrok hij opnieuw, ditmaal naar Bocholt. Hij bleef daar tot mei 1905.

Hoewel het dialect dat destijds in het grensgebied van Aalten en Bocholt werd gesproken veel op elkaar leek, waren er ook verschillen. Beide dialecten werden beïnvloed door de nationale standaardtalen: het Standaardnederlands en het Hoogduits. De vele jaren die Gerrit Willem aan de overzijde van de grens had doorgebracht, hadden merkbaar invloed op zijn taalgebruik. Volgens zijn kleinzoon gebruikte hij bijvoorbeeld het Duitse woord ‘Teller’ in plaats van ‘bord’.

Huwelijk

Op 9 november 1905 trouwde Gerrit Willem in Aalten met Antonetta Nijman. Het jonge paar vestigde zich op boerderij Botervat op de Haart. Samen kregen ze zes dochters. Rond 1920 verhuisde het gezin naar boerderij (Groot) Kortbeek in de Aaltense Heurne.

Begin 1929 overleed Antonetta, slechts 47 jaar oud. Vier jaar later, op 8 juni 1933, hertrouwde Gerrit Willem op 53-jarige leeftijd met de 44-jarige Johanna Berendina Blekkink. Uit dit tweede huwelijk werden geen kinderen geboren.

Rond 1940 kocht Gerrit Willem een kleine boerderij, de Micheltskamp, aan de Keizersweg 1 in Aalten. Op 4 januari 1945 beviel zijn ongehuwde dochter Bertha Gerarda Smees daar van een zoon, die zij Hendrik noemde.

Overlijden

Gerrit Willem Smees overleed op maandag 10 februari 1969, op 89-jarige leeftijd, in Aalten. Hij werd begraven op de Oude Begraafplaats aan de Varsseveldsestraatweg in Aalten, perceel onbekend.