Overzicht
Willem Hebly was born on October 17, 1908, in Rotterdam. At the end of 1934, he established himself in Aalten as an architect. Hebly was responsible for the design of a large number of homes, retail properties, commercial buildings, farms, and schools, and so forth, in Aalten and the surrounding area. Many of these buildings continue to enhance the streetscape today.
The architectural firm founded by Willem Hebly was dissolved in 1995. In early 2011, his son Just Hebly, successor to his father Willem and himself a retired architect, decided to entrust his architectural archive to the Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers (ECAL) in Doetinchem. He was requested to write a brief historical overview regarding this. Portions of this account are presented below:
Willem Hebly’s Establishment in Aalten
In 1934, Willem Hebly graduated as an architect from the Academy of Architecture in Rotterdam. During those years of crisis, it was very difficult to establish oneself as an architect in Rotterdam, as existing firms strictly protected their market against newcomers.
Een broer van Willem, Gon Hebly, kwam in die tijd in Aalten, als medewerker van een accountantskantoor, om de boeken te controleren bij de Dutch Button Works in Bredevoort. In het lokale krantje dat hij las in zijn hotel, ontdekte hij een sollicitatieoproep voor een echte architect in Aalten. Hij knipte de advertentie uit en nam hem mee naar huis voor zijn broer Willem.
Na overleg met zijn familie en verloofde besloot Willem naar Aalten af te reizen en zich te melden bij de secretaris van de toenmalige Aaltense aannemersbond, dhr. Vreeman aan de Meiberg te Aalten. Hij was het die de oproep had geplaatst. Deze was zeer verbaasd dat een architect uit Rotterdam gehoor gaf aan de advertentieoproep in de lokale krant in Aalten. Hij legde uit dat de oproep eigenlijk een pest-advertentie was geweest naar een oud-collega timmerman, welke zich recentelijk voor architect uitgaf en over de ruggen van oud-collegae aannemers, zijn tekortkomingen corrigeerde.
Willem was surprised by this information but did not let it discourage him. From a close acquaintance of his father, to whom he conveyed greetings, he received more information about Aalten. Indeed, there was no graduated architect in Aalten, while there were regular high-quality clients, particularly for better-quality housing in the private sector. Regarding the character of the people of the Achterhoek, he was informed that it differed considerably from that of Rotterdammers. However, once you had won the trust of the population, you could do no wrong in the eyes of the people of Aalten.
First Commission
Via deze kennis kreeg hij ook een adres waar hij eventueel voorlopig in de kost zou kunnen gaan, te weten mevrouw de weduwe Lammers aan de Stationsstraat. Daar heeft hij zich direct gemeld. Behalve dat hij een kamer met kost en inwoning kon huren, werd hij door haar ook in contact gebracht met Jan Ackerman welke naast haar woning een perceel grond had aangekocht, waarop hij een woning met bedrijfspand wilde gaan bouwen. De dag kon niet beter eindigen. Verheugd keerde hij terug naar huis, naar zijn familie en zijn verloofde, Lenie Bosman.
He did not have to think long about a final decision after receiving his first commission from Jan Ackerman to establish himself in Aalten as an architect. It became a very modern house by Aalten standards of the time, which has been a National Monument since 2002. Apparently, the design of Jan Ackerman’s home appealed to many residents of Aalten, given the many commissions that followed.
Al snel kreeg hij ook een opdracht voor de bouw van een woonhuis voor Henk te Paske aan Plein Zuid. Dit was een bouwmaterialenhandelaar en vriend van Jan Ackerman. Hij gaf kort daarop tevens opdracht voor de bouw van twee dubbele woonhuizen aan de Whemerstraat te Aalten. Een van die woningen (Whemerstraat 7) kon Willem huren. Hij trouwde in 1936 en heeft daar tot 1967 gewoond en vormde daar een gezin met negen kinderen. In de eerste jaren had hij de grootste slaapkamer als kantoor ingericht.
Reconstruction
Na de crises- en oorlogsjaren was er volop werk aan de winkel, o.a. veel wederopbouw van gebombardeerde woonhuizen en boerderijen. De kantoorruimte werd al snel te klein vandaar dat het verplaatst werd naar de bovenverdieping van een groot woonhuis aan de Bredevoortsestraat van mevr. Manschot. Al snel was er werkgelegenheid voor drie/vier medewerkers, bouwkundige tekenaars en opzichters.
Willem Hebly belonged to the era when the architect functioned as the pivot in the construction process. He therefore saw himself not only as the designing architect for his clients but also as their technical advisor and confidant in all matters concerning construction: following the design, the specifications with technical drawings, the cost estimation, the tendering process, the working drawings, the project management, and supervision of the execution.
In 1957 deed Willem’s oudste zoon Just Hebly als aankomend tekenaar zijn intrede binnen het inmiddels nieuwe kantoor aan de Hofstraat in Aalten. Na een jaar vertrok Just naar Rotterdam om ervaring op te doen en verder te studeren. Na het behalen van zijn HTS-diploma, voelde Just er nog niet voor om weer bij zijn vader in dienst te treden, maar koos voor het architectenbureau Nicolai in Emmen.
Construction System for Schools
In het midden van de zestiger jaren was er volop werk. De babyboomers uit 1946 traden in het arbeidsproces. Ieder dorp en stad werkte aan uitbreidingsplannen. Er werden bouwsystemen ontwikkeld voor woning- en scholenbouw. Willem Hebly had op het terrein van scholenbouw in Aalten al het een en ander gepresteerd. De LTS, de HBS in samenwerking met buro Geels uit Arnhem en de lagere landbouwschool. De eerste en laatste school zijn inmiddels al weer afgebroken. Laatstgenoemde school was het paradepaardje van het Ministerie van Landbouw. De school werd vanuit Den Haag met buitenlandse gasten bezocht.
During that time, Willem Hebly came into contact with the Nuyt and Heikens architectural firm in Vlaardingen. They had developed a construction system for kindergartens and primary schools using the so-called Simplex element. This was an element made of aerated concrete, 60 cm wide and the height of a classroom. In 1964, both firms entered into a partnership under the name Buro Rationeel Bouwen, or BRB.
Soon Willem Hebly was entirely occupied by the activities of BRB. During that time, it was also decided to expand the existing architectural firm with a branch office in Beilen (Drenthe).
In the mid-sixties, Willem Hebly approached his son Just, who was enjoying his time in Emmen, with the request to become a partner in his architectural firm. After careful consultation within the family, the firm ‘Architectenbureau Wm en M.J. Hebly’ was established.
Son Just Joins the Firm
Just Hebly trad in 1965 als firmant in wat sommige buitenstaanders beschouwden als een ‘gespreid bedje’. In werkelijkheid heeft hij zich duur moeten inkopen, zodat Willem Hebly zijn oudedagvoorziening kon bekostigen. Bovendien wilde Willem zijn overige acht kinderen niet benadelen door zijn oudste zoon te bevoordelen. Het was daarom hard werken voor Just en in de avonduren studeren voor het diploma van architect. Een van de eerste ontwerpen van Just Hebly was het woonhuis voor zijn ouders aan de Bonifaciusstraat te Aalten.
In 1972, Willem Hebly suffered a heart attack, resulting in Just Hebly taking over his activities in BRB as well.
At the end of the 1970s, the Bureau Rationeel Bouwen (BRB) was dissolved. During the course of the 1980s, employment in the construction industry continued to decline. The Hebly architectural firm moved from Aalten to Winterswijk in 1986. In the second half of the 1980s, employment in the construction world deteriorated even further. Redundancy procedures had to be initiated for a number of employees.
In the early 1990s, Just completed the remaining commissions on his own. Sixty years after its founding, the Hebly architectural firm closed its doors in 1995.
Willem Hebly passed away on January 7, 1996, at the age of 87. He and his wife are buried at Berkenhove cemetery in Aalten.