De Lindeboom, het wapen van Aalten

Bijna twee eeuwen lang voerde de gemeente Aalten een lindeboom in haar officiële wapen. In 2005 ging Aalten samen met Dinxperlo, waardoor er ook een nieuw gemeentewapen moest komen. Toch blijft de lindeboom een centraal symbool in de lokale identiteit.

Het wapen voor de gemeente Aalten werd op 3 oktober 1815 aangevraagd door toenmalig burgemeester Christiaan Casper Stumph en moet volgens zijn bijschrift op zeer oude gerechtelijke afgiften zijn voorgekomen. Voor die tijd had de burgemeester zich moeten bedienen met zijn eigen familiewapen. De “zeer oude gerechtelijke afgiften” bleek een stempel te zijn die Aalten als municipaliteit tussen 1795 en 1798 in gebruik had totdat zij werd ondergebracht in het Ambt Bredevoort dat gebruik maakte van een zegel met daarop de letters “AB”.

Na de oprichting van het Koninkrijk der Nederlanden stelde de Hoge Raad van Adel in 1816 richtlijnen op voor de registratie van gemeentewapens. Op 7 oktober 1818 werd bij Koninklijk Besluit het eerste officiële wapen aan de gemeente Aalten verleend.

De omschrijving van het eerste wapen van Aalten luidt:

“Van zilver beladen met een groenen boom, staande op een grond van hetzelfde.”

Oorsprong en betekenis

Onduidelijk is de oorsprong van het boomwapen, hoewel er een verband lijkt te bestaan met omliggende plaatsen. Bredevoort en Groenlo voerden in oude tijden ook een boom in hun wapen, evenals het nabijgelegen Duitse Bocholt die nog altijd een boomwapen in gebruik heeft.

De exacte reden waarom het Aaltense bestuur begin 19e eeuw voor een linde koos, is niet gedocumenteerd. Het zou een vrijheidsboom kunnen zijn, of ontleend aan een vrijstaande Lindeboom op de Aaltense Es nabij begraafplaats Berkenhove, die daar al in de 18e eeuw stond en in de eerste helft van de 19e eeuw en na de Tweede Wereldoorlog opnieuw aangeplant werd.

De keuze voor een linde sluit aan bij een brede West-Europese traditie. Sinds de middeleeuwen deed de linde in veel dorpen dienst als dingboom of gerechtslinde. Onder deze centrale boom kwamen bestuurders en rechters samen om openbaar recht te spreken. Het symbool verwees daarmee direct naar de lokale rechtspraak en het zelfbestuur van de herkomstplaats.

De Gemeentelijke Herindeling (2005)

Op 1 januari 2005 fuseerden de gemeenten Aalten en Dinxperlo tot de nieuwe gemeente Aalten. Volgens de richtlijnen van de Hoge Raad van Adel dienden de heraldische elementen van beide voormalige gemeenten te worden samengevoegd in een nieuw ontwerp.

Op 8 juni 2010 werd bij Koninklijk Besluit het nieuwe, samengestelde wapen officieel vastgesteld. Het schild werd horizontaal doorsneden:

• Bovenste helft: De oorspronkelijke groene lindeboom van Aalten op een zilveren veld.
• Onderste helft: De twee gekruiste zwaarden met gouden stroppen uit het oude wapen van Dinxperlo (oorspronkelijk verleend in 1897), geplaatst op een zwart veld.
• Schildhouder: Het schild is sindsdien gedekt met een gouden gravenkroon (drie bladeren en twee parels).