Overzicht
Johan Herman Gerard Hartman was huisarts in Aalten. Hij was lange tijd vertrouwd arts voor vele inwoners en stond bekend om zijn betrokkenheid bij de gemeenschap.
Hartman werd geboren op 28 november 1894 in Raalte als zoon van Joan Frederik Christiaan Hartman en Gezina Petronella Schrijver. Hij trouwde op 4 mei 1920 in Heino met Johanna van Dijk, die werkzaam was als tandarts. Het echtpaar vestigde zich in Aalten, waar zij met hun gezin woonden aan de Hogestraat 17. Hun woning diende tevens als punt van contact met de lokale gemeenschap, mede doordat beide echtelieden in de gezondheidszorg werkten.
Uit hun huwelijk werd onder anderen Johan Frederik Christiaan Hartman geboren op 18 november 1923 in Aalten. Ook hij zou later arts worden, wat erop wijst dat het vak in de familie bleef.
Werk als huisarts
Johan Herman Gerard Hartman was jarenlang huisarts in Aalten.
Eindles cursus Eerste Hulp bij Ongelukken
Vrijdagavond vond in het lokaal van de R.-K. Modevakschool de eindles plaats van den cursus eerste hulp bij ongelukken Eenige der cursisten gaven enkele demonstraties ten beste. Verondersteld werd dat iemand die in het water was -tfevallen, meer dood dan levend werd opgehaald. Op hem werd kunstmatige ademhaling toegepast en kwam de patiënt gelukkig spoedig weer bij. Het tweede ongeval betrof een persoon die dooreen auto was overreden en met een gebroken pols en gebroken been werd ongenomen. Deze patiënt werd vlug op een tafel gelegd en toen een noodverband was aangebracht kon hij per brancard naar het ziekenhuis worden vervoerd om verder behandeld te worden. Een en ander werd zeer vlug verricht en was ook de dokter over de werkwijze tevreden. Daarna verkreeg de voorzitter van de vereen. Aalten’s Belang, de heer Jos. Driessen, het woord en bedankte dr. Hartman namens het bestuur van genoemde vereeniging hartelijk voor de bereidwilligheid dezen cursus geheel belangeloos te hebben geleid. Aalten’s Belang zou het zeer op prijs stellen, zegt spr., indien de docent nog 2 herhalingscursussen zou willen geven, noodig om uit de cursisten hier aanwezig, een blijvende hulpbrigade te kunnen vormen. Dr. Hartman verklaarde zich -hiertóe gaarne bereid. De heer Jos. Driessen zegt verder, van verschillende cursisten te hebben vernomen dat zij met heel veel genoegende lessen hebben gevolgd en is er daarom van overtuigd dat de meesten wel aan de vervolgcursussen zullen willen deelnemen. Na afloop van de 2 herhalingscursussen moet een examen worden afgelegd en ontvangen de cursisten die daarvoor in aanmerking komen een diploma en insigne. Namens het bestuur van Aalten’s Belang biedt de voorz. aan dr. Hartman een boekwerk aan. Daaro-> verkrijgt mevr. W. te Gussinklo het woord om -dr. Hartman namens de cursisten dank te betuigen inde eerste plaats voor de aangename en nrettige wijze waarop de lessen werden gegeven ; allen waren tenzeerste hierover voldaan en wisten het te waardeeren dat elke week 4 kostbare uren aan hen waren -besteed. Als blijk van waardeering en dank bood spreekster namens alle cursisten een mooie ets aan in keurige lijst. ‘ Dr. Hartman hierop het woord nemend dankt voor de vriendelijke woorden van mevr. te Gussinklo en den heer Jos. Driessen ; hij ‘had absoluut niet verwacht dat hedenavond zulke hartelijke woorden -tot hem zouden worden gesproken en 2 cadeaux zouden worden aangeboden, welke hij echter gaarne wilde aanvaarden. Dr. Hartman verklaarde, steeds met heel veel genoegende lessen te hebben gegeven ; de lesavonden waren als het ware omgevlogen en deed het hem veel genoegen dat de cursisten de lessen met aandacht en ok getrouw volgden. Dr. Hartman dankte tevens den zeer eerwaarden heer Pastoor van Rooijen voor de verleende gastvrijheid in het gebouw der Mode-vakschool, waarop zijn eerw. antwoordde dat het prettig was dat dr. Hartman dezen avond eens dank was betuigd, omdat heeren geneesheeren zeer vaak he-t tegendeel bij patiënten moesten ondervinden. Hij prees dr. Hartman als een humaan geneesheer, die steeds zeer veel met zijn patiënten opheeft.
In Aalten en omstreken genoot dokter Hartman aanzien als een betrokken huisarts. Lokale berichten uit latere jaren herinneren zich hem als de arts die generaties Aaltenaren heeft geholpen bij belangrijke levensmomenten, zoals bevallingen en dagelijkse medische zorg, en die een langdurige band had met zijn patiënten. Dit sluit aan bij de brede rol die huisartsen traditioneel vervulden in kleine gemeenschappen: zowel medisch als sociaal was hun aanwezigheid van groot belang voor de dorpsbevolking.
Gezin en nalatenschap
Naast zijn werk als huisarts speelde het Hartman‑gezin een prominente rol in de gezondheidszorg van Aalten. Zijn vrouw was tandarts, en hun zoon Johan Frederik Christiaan Hartman werd eveneens arts — een aanwijzing dat het beroep in de familie viel en dat de Hartmans een blijvende bijdrage leverden aan zorg in de regio.
Laatste jaren en overlijden
Johan Herman Gerard Hartman overleed op 23 september 1960 in Arnhem, op 65‑jarige leeftijd. Hij werd begraven op begraafplaats Berkenhove te Aalten, waar ook andere generaties van de Aaltense gemeenschap hun laatste rustplaats vonden.