Prinsenstraat 41, Aalten

Het voormalige complex van een spekslagerij met rokerij, café en woonhuis op de hoek van de Prinsenstraat en de Landstraat is een rijksmonument van uitzonderlijk historisch belang. Het object dankt zijn historische waarde vooral aan het uiterst zeldzame winkelinterieur uit 1927, uitgevoerd in een rijke art-decostijl.
Het pand werd tussen 1880 en 1890 in opdracht van slager Eggink herbouwd in een sobere, neoclassicistische stijl. In 1901 kwam het gebouw in handen van slager J.H. Prinsen, die rond 1912 een winkelpui met art-nouveau-invloeden liet aanbrengen. De slagerij speelde een voorhoederol in de sociaal-economische en technische ontwikkeling van de vroege twintigste eeuw; na de aansluiting op het elektriciteitsnet was het een van de eerste bedrijven in de levensmiddelenbranche die een moderne elektrische koelinstallatie installeerde.
Het monumentale hoekpand telt twee bouwlagen, een kelder en een zolderverdieping onder een plat dak met omlopende dakschilden. De bakstenen gevels worden gekenmerkt door gepleisterde hoekpilasters, een gekornist fries en een kroonlijst. Het cafégedeelte bevindt zich op de hoek van de straten, terwijl het woonhuis aan de Landstraat is gesitueerd. Aan de binnenzijde heeft het pand zijn oorspronkelijke indeling behouden, inclusief functionele historische elementen zoals spekkuipen in de kelder, een rookoven op de binnenplaats en vleeshaken in de voormalige slachterij.
De voornaamste reden voor de zeldzaamheidswaarde van het object is het interieur en de inventaris van de winkel, die sinds het staken van de bedrijfsactiviteiten in 1976 volledig bewaard zijn gebleven. In 1927 liet Prinsen een compleet winkelinterieur vervaardigen door de Duitse firma Bröcker uit Elberfeld. Dit interieur is uitgevoerd in een rijke art-decostijl en reflecteert de toenmalige trend om hygiëne en moderniteit uit te stralen door het gebruik van ‘koele’ materialen. Opvallende elementen zijn onder meer de gedetailleerde vloer- en wandbetegeling met figuratieve tableaus van vee, een met porselein beklede spiegel en een toonbank van marmer en porselein met een opschrift over de elektrische koeling. Het plafond is opgebouwd uit deels beschilderde vierkante glasplaten, bijeengehouden door een ijzeren raster met porseleinen rozetten.
Eigenaren
Overzicht is niet volledig.
| Jaar | Perceel | Eigenaar | Omschrijving |
|---|---|---|---|
| 1832 | I-1069 | Frederik ten Hietbrink, schoenmaker | 230 m² huis & erf |
Bewoners
Bevolkingsregister 1823-1837
Fredrik ten Hietbrink (Aalten, 26-08-1759), schoenmaker
Frederica Duitshof (Aalten, 30-08-1781)
Volgende bewoners:
Gerhardus Theodorus ten Hietbrink (Aalten, 27-06-1798), schoenmaker
Janna Berendina Kleuvers (Aalten, 23-03-1790)
Bevolkingsregister 1838-1850
Gerhardus Theodorus ten Hietbrink (Aalten, 27-06-1798), schoenmaker
Janna Berendina Kleuvers (Aalten, 23-03-1790)
Bevolkingsregister 1850-1860
“Landstraat”
Gerhardus Theodorus ten Hietbrink (Aalten, 27-06-1798), schoenmaker
Janna Berendina Kleuvers (Aalten, 23-03-1790)
Bevolkingsregister 1860-1870
Gerhardus Theodorus ten Hietbrink (Aalten, 27-06-1798), schoenmaker
Bevolkingsregister 1870-1880
Gerhardus Theodorus ten Hietbrink (Aalten, 27-06-1798), landbouwer
Bevolkingsregister 1880-1890
Gerhardus Theodorus ten Hietbrink (Aalten, 27-06-1798), landbouwer
Volgende (hoofd)bewoner, schoondochter:
Grada Willemina Veldhuis (Heurne, 20-01-1835), wed. Frederik Jan ten Hietbrink & Jan Willem Eggink
Volgende (hoofd)bewoner, zoon:
Jan Willem ten Hietbrink (Aalten, 01-10-1862), spekslager
Bevolkingsregister 1890-1900
Jan Willem ten Hietbrink (Aalten, 01-10-1862), spekslager
Bevolkingsregister 1900-1910
Jan Willem ten Hietbrink (Aalten, 01-10-1862), slager
Volgende bewoners:
Johan Hendrik Prinsen (IJzerlo, 26-02-1871), slager
Berendina Hendrika Hane (Miste, 10-01-1876)
Bevolkingsregister 1910-1920
Johan Hendrik Prinsen (IJzerlo, 26-02-1871), slager en tapper
Berendina Hendrika Hane (Miste, 10-01-1876)
Adresboek 1934
Aalten C542 < Prinsenstraat 41
Adresboek 1967
Prinsenstraat 41
G.H. Prinsen
B.W. Prinsen
Mej. W.B. Prinsen
H.E. Wisselink
Bronnen
- Adresboeken Gem. Aalten
- Delpher
- ECAL
- HisGIS
- Kadastrale kaart
- Wiewaswie
- “Wortels in de Achterhoek’, door Henk Harmsen, 1997 [p.9]


