Haartseweg 5, Haart
Boerderij ’t Loohuis wordt al in 1410 genoemd als ‘erve Lohues’. Aaltense doopboeken uit de zeventiende en achttiende eeuw bevatten al tal van namen (Te) Lohuis, Loohuis en Lohuijs alsmede de aanduiding ‘Lohuijs op Snoeijenbos’. Ook komen voor de achternamen ’t Loo, Aan ’t Loo en (nu nog altijd:) Te Loo.
De vroegste vermeldingen vormen de doop van een Berent in 1692 als zoon van Berent en Hilleken Lohuijs, en van Janna in 1695 als dochter van Freerick en Stijne Loohuys.
Loohuisbos
Bij de fraaie boerderij ’t Loohuis aan de rand van een bolle esrug ligt ook nog het gelijknamige Loohuisbos. Het bos hoorde vroeger bij de hoeve. Er werd hakhout gehaald en natte turf gewonnen. Het door de turfwinning ontstane kluungat (plaatselijk bekend als ’t Vennetje) deed in de 20e eeuw ook dienst als schaatsbaan.
In 1928 redde de vereniging Aaltens Belang ’t Loohuis, 21 hectare groot, door het aan te kopen voordat het zou worden ontgonnen. Maar de vereniging kon het geld niet opbrengen en verkocht het bezit door aan de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten. Daardoor bleef het bewaard als een stukje oud Achterhoek. Burgemeester Monnik noemde ’t Loohuis in 1940 zelfs de voornaamste bezienswaardigheid van de gemeente, een aaneenschakeling van heidevelden, kleine vennetjes en akkerland.
Archieven
Rechterlijk Archief Bredevoort 1624
Veneris 24 Decembris 1624 – Stadtholder Johan ten Berge, Cornoten Peter Cloeck, Johan Wisselinck.
Erschenen die WallEdell und Erntfeste Joist Droste thoe Wullen, voer sich und mede als Volmechtiger der oick WelEdle Eer und veeldoegentrijcke Jouffer Catharina van Schloen, genant Tribbe, sijner eheliche huijsfrouwen, krafft hiertoe den 13 deses voer den Gerichte verleenten speciall Volmacht, Die bekande voer sich, gemelter sijner huijsfrouwen und haren Erven, vrijwillich und walbedechtlich voer eene walbetaelte Somma geldes, rechtes steden, ewigen und onwedderroeplicken erffkoips avergelaten und verkofft thoe hebben, averliet und verkoffte In krafft deses Herman van Munster borger tot Aelten und sijnen erven, sijn toebehorige Erff und guet Lohuijss alsoe t’selve inden kerspell Aelten, buerschap Haert mit eener sijdt an Heijinck, mitter ander sijdt an Schnoeijenbusch voorts ande Gemeinte, In sijner fohr und bepalung gelegen, sampt die Kottstede daer Henrick de Voss op woont, daerbij und an gelegen, alle mit derselven alinge olde und nije toebehoer und gerechticheit, sijnde den Hooch- und Wollgebornen Graven thoe Steinfurdt Leenroerich, sonsten voer doerschlechtich kommerfrij, voerbeholden Heeren dienst und gemeine beswaer, Deses in qualiteit vorschreven erfflick gecediert und uthgegaen, Daerop mit hant, halm und monde vertegen, waerschap, verner und beter verschrijvong und erffvestniss gelaefft nae Landtrechte, Bij veronderpandong aller und Jeden sijner E. und huijsfrouwen iegenwoirdigen und toekompstigen, gereiden und ongereiden haab und guederen, hoe, waer und in wat Heeren landen die gelegen und antoetreffen weren, Insonderheit Ihr WollEdlen frij Adelich gesess und hovesaet zu Wullen, mit allen daerthoegehorigen Lenderijen und Mollen inden Ampte van Horstmar kerspell Eipe, Item dat Erff ter Haer oick in Eipe, Ihren Thenden zu Ochttrup und dat Erffholtrichterampt Inder Amert gelegen, umb sich in casu evictionis, tot sijns Kopers und mitbeschrevenen koer, alles hinders, kosten, schaden und interesse daeran toeverhalen, alles sonder exception und argelist.
Verpondingskohier 1647
Loehuis, Jan Locken.
Huis, hof 2 sp. noch 1 hofkem van 1 sp.
Boulant 7 mdr., 3de gerve, 58 – 6 – 8.
Groenlant 2 sch. gesaeis
1 Vercken of 2 dlr. 4 – 4 -. 4 pont vlas en pontschatt.
Blijkens het verpondingsregister had deze Jan Locken nog diverse andere bezittingen in Aalten, o.a. Heijnck, Goerhuis, Velthuiis, Henrick van Aalten stede, Volkes Stede in de buurtschap Haert, De Lindeal in Iserlo, Meijnen goed en Oynck in Barlo, een huis in het dorp Aalten.
Liberale Gifte 1748
Eigenaren
Overzicht is niet volledig.
| Jaar | Perceel | Eigenaar | Omschrijving |
|---|---|---|---|
| 1832 | D-435 | wed. Abraham Hesselink, landbouwster te Winterswijk | 1.660 m² huis, schuur & erf |
Bewoners
Eerst bekende bewoners:
Herman te Lohuijs (Haart), trouwt (1) met
Geesken Benninck (ovl. Haart, 1666/1667)
In het verpondingscohier (origineel register) van 1650 wordt Herman te Lohuijs als bouwman op Lohuijs op de Haart genoemd.
Volgende bewoners, weduwnaar en 2e echtgenote:
Herman te Lohuijs (Haart)
trouwt (2) op 13-01-1667 in Aalten met
Hermken te Paske (IJzerlo)
Volgende bewoners:
Thonijs te Weijenborgh alias Lo(o)huijs (Vragender)
trouwt op 01-07-1660 in Lichtenvoorde met
Harmken Heminck (Vragender)
Waarschijnlijk zijn Tonis en Hermken rond 1670 op ’t Loohuis komen wonen. Ze hadden toen al een dochter, Christijna, die trouwde op 18-01-1683 in Aalten als Christijna Weijenborg dv Tonnis te Loohuijs met Geert te Boske z.v.w. Hendrick in Dale (huwelijk wel in originele trouwboek, maar niet vermeld in transcriptie van Stroet!). Zoon Herman, later Smees, woonde bij zijn huwelijk weer in Vragender. Zoon Berent zal na zijn huwelijk maar heel kort op ’t Loohuis hebben gewoond want vanaf 1696 worden al zijn kinderen in Bredevoort gedoopt.
Volgende bewoners, zoon en schoondochter:
Berent te Lohuijs / Loos (Aalten, ged. 15-01-1671)
trouwt op 14-09-1690 in Aalten met
Hilleken Harteminck (Westendorp, ca. 1671)
Berent en Hilleken vertrokken rond 1695 naar Bredevoort.
Volgende bewoners:
Frerick G(a/e)rverdinck alias te Lo(o)huijs (Meddo – Haart, 1698/1699)
trouwt op 06-04-1689 in Winterswijk met
Stijnken Reme(r)s / Reems (Meddo – Haart < 1703)
Kwamen rond 1695 vanuit Winterswijk (Meddo?). Hun eerste twee kinderen werden in Winterswijk als Garverdinck gedoopt, in 1695 en 1696 worden hun volgende twee kinderen in Aalten en Bredevoort als Loohuijs gedoopt.
Volgende bewoners, weduwe en 2e echtgenoot:
Geert (C/K)l(u/o)mpers alias te Lohuijs / te Loo (Meddo)
trouwt (2) op 05-11-1699 in Winterswijk met
Stijnken Reme(r)s / Reems (Meddo – Haart < 1703)
Geert was weduwnaar van Marija (te) (C/K)empel.
Volgende bewoners, weduwnaar en 3e echtgenote:
Geert (C/K)l(u/o)mpers alias te Lohuijs / te Loo (Meddo)
trouwt (3) op 28-10-1703 in Aalten met
Marija Ubbink (Miste)
Volgende bewoners:
Lam(b/m)ert Ni(j/eu)wenhoff alias Heerink alias Loohuijs (Bredevoort, 10-1664)
trouwt (2) op 16-09-1703 in Aalten met
Mette te Hengeveld (Lintelo)
Lambert en Mette kwamen rond 1710 van de Klaus in Lintelo.
Volgende bewoners:
Jan te Bokkel alias Lohuis (Aalten, ca. 1690 – Aalten, < 1723)
trouwt op 10-07-1718 te Aalten met
Hendersken Lohuis (Winterswijk, ged. 21-10-1689), d.v. Lammert Lohuis / te Looe (Woold, ca. 1660)
Volgende bewoners, weduwe en echtgenoot:
Gerrit Jan Vervelde alias Lohuis (Aalten, ged. 09-04-1703)
trouwt op 07-03-1723 te Aalten met
Hendersken Lohuis (Winterswijk, ged. 21-10-1689)
Volgende bewoners, zoon en schoondochter:
Engelbertus Lohuis (Aalten, ged. 17-02-1726 – Aalten, 23-04-1763)
trouwt (1) op 22-07-1747 in Aalten met
Willemina Snoejenbos (Aalten, ged. 23-11-1721 – Aalten, < 03-1754)
Volgende bewoners, weduwnaar, en 2e echtgenote:
Engelbertus Lohuis (Aalten, ged. 17-02-1726 – Aalten, 23-04-1763)
trouwt (2) op 09-03-1754 in Aalten met
Lutte Kappers (Aalten, ged. 21-12-1721 – Aalten, < 03-1771)
Volgende bewoners, weduwe en 2e echtgenoot:
Geert Lensink alias Lohuis (Aalten, ged. 26-09-1734 – Aalten, 27-04-1785)
trouwt (1) op 31-12-1763 in Aalten met
Lutte Kappers (Aalten, ged. 21-12-1721 – Aalten, vóór maart 1771)
Volgende bewoners, weduwnaar en 2e echtgenote:
Geert Lensink alias Lohuis (Aalten, ged. 26-09-1734 – Aalten, 27-04-1785)
trouwt (2) op 01-04-1771 te Aalten met
Eva Alida Heijink (Aalten, ged. 23-12-1742 – Aalten, 11-08-1797)
Volgende bewoners, zoon en schoondochter:
Lambertus Lensink alias Lohuis / Loos (Aalten, 21-01-1772 – Aalten, 25-01-1851)
trouwt (1) op 10-09-1797 in Aalten met
Willemina Winkelhorst (Aalten, 07-05-1774 – Aalten, 24-05-1811)
Volgende bewoners, weduwnaar en 2e echtgenote:
Lambertus Lensink alias Lohuis / Loos (Aalten, 21-01-1772 – Aalten, 25-01-1851)
trouwt (2) op 14-08-1812 in Aalten met
Berendina Huijtink (Aalten, 26-12-1786)
Bevolkingsregister 1823-1850
Lambertus Lensink alias Lohuis / Loos (Aalten, 21-01-1772), landbouwer
Berendina Huijtink (Aalten, 26-12-1786)
Bevolkingsregister 1850-1860
Lambertus Lensink alias Lohuis / Loos (Aalten, 21-01-1772), landbouwer
Berendina Huijtink (Aalten, 26-12-1786)
Volgende bewoners, zoon en schoondochter:
Gerrit Jan Lohuis (Haart, 21-07-1820), landbouwer
Willemina Lubbers (Aalten, 27-09-1826)
Bevolkingsregister 1860-1870
Gerrit Jan Lohuis (Haart, 21-07-1820), landbouwer
Willemina Lubbers (Aalten, 27-09-1826)
Bevolkingsregister 1870-1880
Gerrit Jan Lohuis (Haart, 21-07-1820), landbouwer
Volgende bewoner, zoon:
Lambertus Lohuis (Haart, 10-05-1851)
Bevolkingsregister 1880-1890
Lambertus Lohuis (Haart, 10-05-1851), landbouwer
Gesina Hendrika Veldhuis (Aalten, 04-11-1852)
Bevolkingsregister 1890-1900
Lambertus Lohuis (Haart, 10-05-1851), landbouwer
Gesina Hendrika Veldhuis (Aalten, 04-11-1852)
Volgende bewoners:
Bevolkingsregister 1900-1910
Garrit Jan Veldhuis (Haart, 14-09-1841), landbouwer
Gesina Hendrika Veldhuis (Aalten, 04-11-1852)
Bevolkingsregister 1910-1920
Garrit Jan Veldhuis (Haart, 14-09-1841), landbouwer
Gesina Hendrika Veldhuis (Aalten, 04-11-1852)
Volgende bewoners, zoon en schoondochter:
Albert Lohuis (Haart, 15-11-1885)
Willemina Aleida Everdina Heijink (Lintelo, 17-05-1889)
Adresboek 1934
Haart 72 > 90
Albert Lohuis (Haart, 15-11-1885)
Willemina Aleida Everdina Heijink (Lintelo, 17-05-1889)
Adresboek 1967
Haart 90 > Haartseweg 5
Willemina Aleida Everdina Heijink (Lintelo, 17-05-1889)
G.J. Lohuis
Kenmerken
| Kadastraal nr. | P-263 |
| Functie | Boerderij |
| Bouwjaar | 1931 |
| Monument | nee |
Bronnen
