Halte Lintelo (telegrafische code: LTO) is een voormalige stopplaats aan de spoorlijn Winterswijk-Zevenaar, geëxploiteerd door de Geldersch Overijsselsche Locaal Spoorwegmaatschappij (GOLS). De halte werd geopend op 15 juli 1885 en gesloten op 15 mei 1938.
Bij de halte stond een witte wachterswoning, waarop met grote letters ‘LINTELO’ stond. Omstreeks 1922 werd deze woning opgehoogd. Rond 1951 is de woning afgebroken. De straatnaam Halteweg verwijst nog naar de voormalige halte.
Het Loohuisbos is een natuurgebied van 21,36 hectare gelegen ten oosten van het dorp Aalten, in de buurtschap Haart. Het gebied wordt beheerd door de stichting Natuurmonumenten en maakt deel uit van het Nationaal Landschap Winterswijk en het Natura 2000-netwerk.
Op de Archeologische Monumentenkaart heeft het terrein de status van “Terrein van archeologische betekenis” vanwege de aanwezigheid van een vermoedelijk urnenveld.
Het landschap voor 1927
Vóór de aankoop in 1927 was het gebied, destijds aangeduid als ’t Loohuis, particulier bezit. Het bestond uit een langgerekte es die werd verhuurd aan enkele naburige boeren, omringd door een bos van grove dennen. In de laagtes van het terrein bevonden zich venen en een plas. De vereniging “Aaltens Belang” had een rol in het toezicht op recreatieve activiteiten.
Het ven in het bos werd in de winter gebruikt voor schaatsen. De vereniging regelde onder meer de aanstelling van een baanveger, gefinancierd uit entreegelden. Het landschap vertoonde kenmerken van het oude hoevenlandschap: onregelmatige kavels, houtwallen, kleinere bosjes en een netwerk van slingerende wegen. De bodemstructuur werd gevormd door dekzandkoppen, versterkt door historische bemesting met potstalmest.
De aankoop in 1927
In 1927 werd het gebied te koop aangeboden. Het oorspronkelijke plan was dat pachters hun gehuurde stroken grond zouden kopen om het bos te kappen en om te zetten in weiland. Het bestuur van Aaltens Belang besloot na een week van vergaderen het gehele gebied te kopen om verdere kap te voorkomen.
Op 29 november 1927 werd het Loohuisbos gekocht voor een bedrag van ƒ 27.600,-. Aaltens Belang had op dat moment slechts ƒ 50,- aan liquide middelen. De pachters boden aan de es over te nemen voor ƒ 20.000,-, maar dit aanbod werd niet geaccepteerd. Om de aankoop te financieren, sloot Aaltens Belang een overeenkomst met Natuurmonumenten. De financiering werd als volgt verdeeld:
Aalten’s Belang: ƒ 2.300,- Natuurmonumenten: ƒ 5.300,- Restant van ƒ 20.000,-: Voor rekening van Natuurmonumenten, gefinancierd via renteloze aandelen van Aaltens Belang die in tien jaar zouden worden afgelost.
De pachters kregen toestemming hun gehuurde bouwland te blijven gebruiken. Per 1928 kwam het gebied officieel onder beheer van Natuurmonumenten.
Aalten, Boschparij in het Loohuis
Beheer tot 1994
Direct na de overdracht in 1928 begon Natuurmonumenten met het aanplanten van loofhout, waaronder Amerikaanse eik en beuk, in het bestaande dennenbos. Een bestuurslid van Aaltens Belang had reeds voor de formele overdracht enkele dode bomen verwijderd en een wandelpad aangelegd.
Het beheer in deze periode richtte zich op het behoud van de landschappelijke structuur en het faciliteren van recreatie. Dode bomen werden niet verwijderd, tenzij ze een veiligheidsrisico vormden. Het ven werd periodiek uitgebaggerd en er werd spoelwater ingelaten om verdroging tegen te gaan, hoewel het gebied een groot deel van het jaar droog bleef staan.
In 1940 werd de weg aan de zuidkant van de spoorlijn beplant met bomen en verlegde men het fietspad naar de noordkant.
Beheer vanaf 1994
Vanaf 1994 werd het beheerplan herzien met de nadruk op het behoud van het gebied als cultuurlandschap. Gezien de ligging nabij Aalten en de hoge recreatiedruk, werd de natuurwaarde niet als primair doel gesteld, maar als onderdeel van een bredere cultuurhistorische instandhouding.
De belangrijkste beheermaatregelen in deze periode waren:
Bosbeheer: Dunning van exotische soorten zoals Amerikaanse eik en Amerikaanse vogelkers om inheemse soorten (zoals zomereik en beuk) ruimte te geven. Periodieke groepenkap om een mozaïek van verschillende boomleeftijden te creëren.
Houtwallen: Instandhouding van twee houtwallen met zomereik als hoofdsoort. Afzetten in fases om het leefgebied van fauna niet volledig te verstoren.
Gras- en bouwland: Behoud van de kleinschalige structuur. Randenbeheer om bloemrijke vegetatie te stimuleren. Reguliere pacht voor de akkerbouw bleef bestaan, waarbij de pachter vrij was in gewaskeuze.
Waterhuishouding: Bestrijding van verdroging en verzuring. Pogingen om de toevoer van spoelwater vanuit het drinkwaterstation te verbeteren.
Huidige situatie
Het Loohuisbos bestaat momenteel voornamelijk uit voedselarm, droog bos met een oppervlakte van circa 14 hectare bos en 7 hectare gras- en bouwland. Het gebied bevat één poel en een zuur ven dat permanent waterdraagt. Er is sprake van structurele verdroging. Hydrologisch onderzoek heeft uitgewezen dat het grondwaterpeil daalt door de ontwatering van omliggende agrarische gronden. Jaarlijks wordt er ongeveer één miljoen liter water aan het gebied onttrokken. Het resterende water is verzuurd, wat de leefomstandigheden voor amfibieën beperkt.
Natuurmonumenten voert nog steeds maatregelen uit om de poel open te houden, waaronder maaien langs de oever en periodiek baggeren. Het gebied is vrij van jacht en beschikt over een netwerk van wandelpaden. De instandhouding van sluipwegen en bankjes valt onder het beheer, terwijl het onderhoud van de parkeerplaats bij de gemeente Aalten ligt.
In 1859 werd het grenskantoor in de Aaltense Heurne verplaatst van de Bodendijk (nu Kiefteweg) naar de toenmalige Bocholtscheweg, de huidige Hamelandroute. Dit was het gebouw links op bovenstaande foto.
Tram en marechaussee
In 1910 verrees naast het grenskantoor een station voor de stoomtram aan de lijn Bocholt-Aalten-Lichtenvoorde (het gebouw met de veranda, rechts op bovenstaande foto). In 1932 werd dit tramstation verbouwd tot marechausseekazerne. Eind jaren dertig verhuisde de marechaussee naar een nieuwe kazerne aan de Ringweg. Het voormalige tramstation werd verbouwd tot grenskantoor. Het ‘nieuwe’ grenskantoor werd rond 1960 ontdaan van zijn karakteristieke veranda.
Grenskantoor
Medio jaren 1970 werd het oude grenskantoor uit 1859 afgebroken. Vervolgens werd op dezelfde plek een modern kantoor gebouwd van één bouwlaag. Nadat dit nieuwe gebouw gereedkwam werd ook het voormalige tramstation gesloopt.
Het was een drukke grensovergang. De douanepost was 24 uur per dag bezet. Op hoogtijdagen werkten er soms vijftig tot zestig douaniers. Na de totstandkoming van het Schengen-akkoord werd de douanepost op 31 december 1992 definitief gesloten. Het kantoor was daarna nog jaren in gebruik door verschillende bedrijfjes. In 2024 werd het gesloopt.
De Kemena is geen straat, maar een voormalige wijk in Aalten. Bij de straatnaamgeving in 1933 werd de Kemena als volgt beschreven:
“Wijk van verspreide huizen …welke omvat de gronden begrensd door het gedeelte der Admiraal de Ruyterstraat vanaf de spoorlijn tot het z.g. „Tuindorp” (dit laatste wordt geacht niet bij de Kemena te behooren), vandaar door een korte rechte lijn noordwaarts getrokken tot de beek, daarna door de Slingebeek tot de Richterinkbrug, den Richterinkweg tot zijn westelijk eindpunt en ten westen door de grens van de kom.”
In 1965 werd het uitbreidingsplan vastgesteld voor de bouw van 550 woningen in het plangebied Kemena dat tegenwoordig grofweg de Kemenaweg en de Planetenbuurt omvat. De oude en nieuwe situatie is goed te vergelijken op Topotijdreis.
Nijverheidsweg
In 1958 besloot de gemeenteraad van Aalten tot het doortrekken van de Kemenaweg, van de Adm. de Ruyterstraat tot de Bocholtsestraatweg. Dit zou later de Nijverheidsweg worden. Het definitieve tracé van de Nijverheidsweg zou uiteindelijk westelijk van de huidige Kemenaweg worden aangelegd, waardoor de Kemenaweg een rustige woonstraat werd.
Adreswijzigingen
Tussen 1934 en 1967 is de huisnummering in het gebied de Kemena dusdanig gewijzigd dat het ons nog niet helemaal duidelijk is hoe de oude en nieuwe nummering zich tot elkaar verhouden en daarom kloppen onderstaande nummers / bewonersgeschiedenissen mogelijk niet allemaal. Ook zijn voor de bouw van de Planetenbuurt diverse woningen afgebroken in het toenmalige gebied van de Kemena. Nader uit te zoeken!
Naar verluid moesten de oneven adressen aan de Kemenaweg, hoger dan nummer 21, begin jaren 70 verdwijnen voor de aanleg van de Nijverheidsweg en de bouw van woonhuizen in de Planetenbuurt.
Onderstaande tabel geeft de adressen weer die we vóór en na 1967 hebben kunnen thuisbrengen, denken wij. Kunt u deze lijst aanvullen of corrigeren?Laat het ons weten!
