Geert te Honderp, trouwt < 1648 met Jenneken Willinck
Geert en Jenneken Willinck waren lidmaat in Aalten, wonende in Heurne met Pasen 1648 (Lidmatenregister). Geert woonde in 1650 op de Lijftucht van Hondorp (Verpondingscohier, origineel register) en is mogelijk identiek aan de Geert die in 1650 ’toestendig‘ was voor (Oude) Hondorp.
“De Toevlucht” was een initiatief van de Aaltense afdeling van de Nederlandsche Christelijke Geheel-Onthouders Vereniging (N.C.G.O.V.). Het doel was om jongeren van de straat en uit de kroeg te houden door leuke activiteiten voor hen te organiseren. Deze activiteiten bestonden onder meer uit handwerken, lezen, dammen, schaken en sjoelen. Het was dus als het ware een soort jongerencentrum, zonder alcohol.
Het kranige bestuur van de N.C.G.O.V., afdeeling Aalten, heeft in samenwerking met zijn leden een uiterst practisch drankbestrijders-werk ter hand genomen. Vanuit de vereeniging werd aandrang op het bestuur uitgeoefend om meer te doen aan het jeugdwerk, door het organiseeren van clubs voor handenarbeid enz. De bewerking van de jeugd op deze wijze hen uit de kroeg en van de straat houdende is voor de drankbestrijding van geweldige beteekenis. Ook op dit terrein geldt de gulden regel, dat voorkomen beter dan genezen is, zeer sterk.
Om daartoe te geraken heeft het bestuur de hand gelegd op een gedeelte van het huis van den heer Westendorp aan den Lichtenvoordschen weg, waar vroeger de wasscherij ,,De Volharding” werkte. Met behulp van de eigen leden was dit gedeelte ingericht tot een keurig zaaltje, met een schenkgelegenheid. Vroolijke frissche kleuren trekken aan en scheppen den bezoeker onmiddellijk een gezellige sfeer. Dit is trouwens de bedoeling er van, want behalve het werk dat verricht zal worden wil men de aantrekkingskracht door gezelligheid verhoogen.
En de kosten? Het ondernemende bestuur heeft het benoodigde geld geleend en hoopt nu, dat de bazar, die reeds werd aangekondigd, zooveel opbrengen zal, dat dit bedrag daardoor zal worden gedekt, terwijl een reserve zal over blijven om de exploitatie te dekken. Dit alles vertelde ons de voorzitter van de Aaltensche N.C.G.O.V., de heer J. W. de Klerk, vrijdagavond, toen het gebouwtje officieel geopend werd.
De burgemeester, de heer A.J.W. Monnik, sprak hierna een openingswoord, waarin hij zeide een oogenblik geaarzeld te hebben deze uitnoodiging te aanvaarden. Toch heeft spreker niet willen weigeren, omdat het werk, dat hier geschiedt, ongetwijfeld allen sympathiek is. Spr. ziet hier prachtig werk van het particulier initiatief, dat de overheid steunt in haar zware taak om de door de crisis getroffenen te helpen. Er is in de crisis een gevaar, n.l. dat men z’n verdriet gaat verdrinken en dan is dit practisch drankbestrijders-werk mooi. Spr. houdt daarvan meer, dan van meetings, tentoonstellingen of gezellige avonden. Volgens „De Standaard” bedraagt het jaarlijks gebruik aan alcoholica ƒ 183.000.000 per jaar en terecht merkt ze op: Dit cijfer moet omlaag. Moge dit stekje daartoe meehelpen. Moge het uitgroeien tot een Chr. jeugdhuis, ja kan het zijn tot een Chr. jeugdherberg.
In de pauzes die volgden, werd thee geserveerd, waarna het woord werd gevoerd door de heeren Ds. Th. Delleman (Geref. Ver. voor Drankbestrijding); Ds. D. Stegeman (Kerkeraad Ned. Herv. Kerk); Ds. J.H. Visch (idem te Breedevoort en de afdeeling aldaar); Snel (districtscomité) en J. te Lindert (Ned. Ver. tot afsch. v. Alcoh. dranken).
Ds. Stegeman deed z’n geestige speech vergezeld gaan van een gift ad ƒ 25.—. Aan het einde van den avond prees Ds. Stegeman het vele werk van het echtpaar de Klerk-Jonker, door wiens voorbeeldigen ijver hier zooveel tof stand kwam. Nadat de Avondzang gezongen was eindigde Ds. Stegeman met dank aan God. Wij wenschen „De Toevlucht” een druk bezoek en feliciteeren de vereeniging van harte met het voorloopig slagen van dit mooie werk.
Propaganda-avond N.C.G.O.V.
De Nat. Chr. Geh. Onth. Vereen., afdeeling Aalten, hield gisteravond een propaganda-avond in gebouw Elim. De Voorz., de heer De Klerk, opende de vergadering met gebed, nadat vooraf was gezongen Psalm 84 : 3. Spr. las voor Matth. 5 : 13—16 en memoreerde het doel van deze samenkomst. Eenigszins teleurstellend noemde spr. deze Vergadering, vooral nu juist het nieuwe werk in De Toevlucht is aangevangen. Voorloopig zal dit gebouw Zaterdagsavonds open zijn, terwijl steun voor deze arbeid verwacht wordt van de ingezetenen.
Ds. Stegeman krijgt nu het woord om te spreken naar aanleiding van het onderwerp : „Bij het doodsbed eens Konings”. Na deze rede werd door den Voorz. medegedeeld, dat de bazaar voor De Toevlucht 31 Mei en 1 Juni zal gehouden worden en de meisjesclub, die daarvoor werkt, Vrijdagavond in De Toevlucht verwacht wordt.
Aaltensche Courant, 5 februari 1932Aaltensche Courant, 6 mei 1932De Graafschapper, 22 november 1932Graafschapbode, 16 oktober 1935Graafschapbode, 20 maart 1936
Dit huis stond aan het begin van de Varsseveldsestraat en vormde met de nummers 1 en 5 een obstakel voor het verkeer. De doorgang naar de Landstraat daar werd in de volksmond het ‘Nauw van Calais‘ genoemd.
In de panden op nummer 1 en 3 hadden jeugdgroepen een onderdak gevonden, genaamd Nirwana en De Keet.
Begin jaren zeventig zijn deze woningen gesloopt om de Varsseveldsestraat daar te kunnen verbreden.
Bekerbrusse werd vermoedelijk vernoemd naar Willem Brussen die vanaf ca. 1745-1748 bewoner was. Op 24-09-1799 kocht Berend Pakkebier het plaatsje ‘de Beeker-Brusse’, bestaande uit huis, hof, bouwland, plaggenvree en houtgewassen in Dale, van Lucas Houwers woonachtig in Rotterdam voor 1.455 gulden (Overdrachtsbelasting 40e penning).
Archieven
Aan de Grevinkweg in Dale lagen in 1832 twee boerderijen vlak naast elkaar die niet meer bestaan (huisnummers Dale nr. 3 en nr. 4) die de kadasterperceelnummers C209 en C219 hadden en in het bevolkingsregister in 1823-1850 allebei ’Beekerhuis’ werden genoemd. Het huis met adres Dale nr. 4 werd ook ‘Bekerbrusse’ genoemd.
Uit de dtb-boeken, het kadaster van 1832, het bevolkingsregister van 1823-1850 en het Registre Civique van circa 1811 blijkt voor de periode tot circa 1850 het volgende:
Bekerhuis
Bekerbrusse
Eigenaars Dale perceel C219 *
Eigenaars Dale perceel C209 *
Willem Eppink en Maria Elisabeth Nijhof
Elisabeth ter Beek / Villekes, wed. ter Horst
Bewoners Dale nr. 3:
Bewoners Dale nr. 4:
Derk Willem Stronks en Christina Scholten
Willem Brussen en Aeltjen Hartemink Begraafboek vermeldt ‘Willem Beker Brusse’
Elisabeth ter Beek / Villekes, wed. ter Horst
Arent te Loo en Jenneken Brussen Arend bewoonde ‘Beeker of Brussen Plaatsje’
Derk Hendrik ter Horst en Hendrika Heinen
Berend ter Horst en Elizabeth ter Beek / Villekes Berend bewoonde ’de Bekenbrusse’
Gerrit Jan Liesen en Geertruijd ter Horst
* Welk perceel bij welk adres hoorde is niet zeker.
Op basis van het bovenstaande kunnen we stellen dat het ’oude’ Bekerhuis perceel C219 was (Dale 3). Bekerbrusse was perceel C209 (Dale 4).
Liberale Gifte 1748
Eigenaren
Overzicht is niet volledig.
Jaar
Perceel
Eigenaar
Omschrijving
1832
C-209
wed. Berend ter Horst, landbouwer
840 m² huis & erf
Bewoners
Eerst bekende bewoners:
Hendrick ter Beek alias Bekerhuis (Dale), trouwt op 02-01-1737 in Aalten met Lijsbeth Janssen alias Damhof (Aalten, 27-07-1710)
Hendrick was een zoon van Jan en Geertje ter Beek van Bekerhuis in Dale.Hendrick en Lijsbeth woonden in 1748 op Neerhofs Spikker in Dale en vertrokken kort daarna naar De Heuvel in Lintelo. In het doopboek worden Hendrick en Lijsbeth ‘aan ’t Bekerhuis’ genoemd. Niet zeker is of zij toen op Bekerhuis of op Bekerbrusse woonden.
Volgende bewoners:
Willem Brussen alias Beker Brusse (Aalten, 13-04-1688 – Dale, 15-03-1764), trouwt (2) < 1732 in Varsseveld met A(a/e)ltjen Ha(e)(r)temink (Varsseveld – Dale, 05-10-1770)
Willem en Aeltjen kwamen tussen 1745 en 1748 van Varsseveld naar Bekerbrusse in Dale. In Varsseveld woonden ze op Bloemendaals Hutink waar Willem’s eerste echtgenote Grietje Huetink vandaan kwam. Willem werd in het begraafboek ‘Willem Beker Brusse‘ genoemd.
Volgende bewoners dochter en schoonzoon:
Arent te Loo alias Brussen (Aalten, 29-05-1730 – Lichtenvoorde, 22-01-1801), trouwt op 12-07-1755 in Aalten met Jenneken Brusse(n) (Varsseveld, 26-10-1732 – Zutphen, 09-01-1811)
Arent werd genoemd als bewoner van ’Beeker of Brussen Plaatsje’. Arent en Jenneken vertrokken naar Lichtenvoorde.
Volgende bewoners:
Baren(t/d) Karsjes alias ter Horst / Apenhorst (Aalten, 08-03-1750 – Dale, 20-02-1816), trouwt op 14-05-1790 in Aalten met Elizabet ter Beek alias (V/F)illeke(r)s (Aalten, 19-02-1769 – Dale, 28-01-1830)
Baren(t/d) werd geboren op Karsjes in Lintelo en Elizabet op Bekerhuis in Dale. Zij keerde na het overlijden van haar echtgenoot terug naar Bekerhuis.
Volgende bewoners dochter en schoonzoon:
Gerrit Jan Liesen (Dale, 30-06-1795 – Dale, 09-02-1823), trouwt op 22-06-1821 in Aalten met Geertruijd ter Horst / Apenhorst (Dale, 31-03-1798 – Dale, 27-11-1814)
Bevolkingsregister 1823-1850
“Beekerhuis”
Dale 4
Gerrit Jan Liesen (Dale, 30-06-1795 – Dale, 09-02-1823) Geertruijd ter Horst / Apenhorst (Dale, 31-03-1798 – Dale, 27-11-1814)
Bevolkingsregister 1850-1860
Dale 4
Gerrit Jan Liesen (Aalten, 30-06-1795) Geertruid Apenhorst (Aalten, 31-03-1798)
Volgende bewoners:
Derk Jan Elburg (Lintelo, 01-09-1811) Berendjen Klein Wolterink (Lintelo, 08-07-1813)
Bevolkingsregister 1860-1870
Dale 4
Derk Jan Elburg (Lintelo, 01-09-1811) Berendjen Klein Wolterink (Lintelo, 08-07-1813)
Bevolkingsregister 1870-1880
Dale 12
Derk Jan Elburg (Lintelo, 01-09-1811) Berendjen Klein Wolterink (Lintelo, 08-07-1813)
Garage Langwerden begon ooit aan de Bredevoortsestraatweg 10, verhuisde in 1966 naar een nieuw pand op de hoek Haartsestraat/Polstraat en circa 2000 verhuisde het autobedrijf wederom, ditmaal naar de Varsseveldsestraatweg 80. Aldaar werd de VW/Audi-dealer in 2008 overgenomen door DAGO en in 2022 volgde nogmaals een overname, ditmaal door de Twentse firma Huiskes-Kokkeler.
Garage Langwerden, hoek Haartsestraat/Polstraat, 3 december 1965Autobedrijf Langwerden / DAGO / Huiskes-Kokkeler, Varsseveldsestraatweg 80, Aalten
Het onderhavige pand is in zijn huidige toestand in verschillende bouwfasen tot stand gekomen. Vermoedelijk kent het zijn oorsprong in het laatste kwart van de 19de eeuw (mogelijk met een oudere kern) en heeft het in de eerste en tweede kwart van de 20ste eeuw zijn huidige vorm en afwerking gekregen. Desalniettemin heeft het gebouw een zeer karakteristieke uitstraling.
Door zijn prominente ligging vormt het pand een belangrijk beeldbepalend element in dit voorste gedeelte van de Prinsenstraat, aan de oostelijke zijde op de hoek met de Bredevoortsestraatweg. Tegenwoordig is dit het adres van Beautysalon ZUIVER.
Eigenaren
Overzicht is niet volledig.
Jaar
Perceel
Eigenaar
Omschrijving
1832
I-1109
Jan Prins, brouwer
198 m² huis & erf, bierbrouwerij
1859
I-1109
Gerhard Prins, bierbrouwer
198 m² huis & erf, bierbrouwerij
1879
I-3521
Hermina Johanna Prins, minderjarig
114 m² huis & erf (dj. 1896: herbouw)
1897
I-4776
Hermina Johanna Prins
80 m² huis & erf (dj. 1931: verbouw)
1934
I-4776
Gerrit Jan Prins, koffiehuishouder & bierbottelaar
Het pand op de foto is al lang geleden gesloopt. Tegenwoordig staat hier een woon/winkelcomplex.
Archieven
Rechterlijk Archief Bredevoort
Simon Jacob Schaap kocht dit huis in 1810 (ORA inv.nr. 466, 4 mei 1810). In de akte heeft het huis al nummer 224. De in die akte genoemde buren zijn dezelfde als in 1832.
Eigenaren
Overzicht is niet volledig.
Jaar
Perceel
Eigenaar
Omschrijving
1832
I-1099
de Erven S.J. Schaap
200 m² huis & erf
1837
I-1099
Jacob Casper Cohen, koopman
200 m² huis & erf
1873
I-3020
Jacob Simon Schaap, koopman
170 m² huis & erf
1911
I-3020
Jacob Simon Gans, koopman
170 m² huis & erf
1930
I-3020
Jacob Fries
170 m² huis & erf
1942
I-3020
Gerrit Jan ter Horst, boekhouder & landbouwer, handelsreiziger
Het pand links van het midden is Bredevoortsestraatweg 6 (vergelijk met de foto hieronder).“DRAAGT WOLTERINK’S MAATKLEEDING”Fragment kadastrale kaart, 1871 (perceel I-3020)Aaltensche Courant, 4 januari 1902Nieuw Israelietisch Weekblad, 19 januari 1903Aaltensche Courant, 8 april 1911Aaltensche Courant, 8 juni 1926Aaltensche Courant, 29 juni 1926Aaltensche Courant, 10 december 1929De Graafschapper, 8 november 1935Tubantia, 29 augustus 1952
Bredevoortsestraatweg 8 (uiterst rechts, gedeeltelijk), 10, 12 en iets verder weg 14 (gedeeltelijk) en 16 (Drukkerij De Boer).Nieuwe Aaltensche Courant, 8 december 1933Tubantia, 31 maart 1958Tubantia, 30 oktober 1964Nieuwe Winterswijksche Courant, 27 februari 1970
De Nassaustraat in Aalten is vernoemd naar het huis Nassau, de adellijke familie waaruit het Nederlandse koningshuis is voortgekomen. Deze straatnaam werd in 1933 vastgesteld, toen meerdere straten in Aalten namen kregen die verwezen naar het koningshuis en de Nederlandse geschiedenis.
In 1928 nam Hendrik te Brake de kruidenierszaak aan de Kattenberg in Aalten over van Gerrit Willem Piek. Vijf jaar later, in 1933, werd het pand verbouwd en kreeg de voorgevel een nieuw uiterlijk.
Op 10 Juli 1933 werd de chef-gemeenteveldwachter te Aalten, de heer Wijnants, gewaarschuwd dat in de winkel van Te Brake was ingebroken. De buit bestond uit boter, sigaren, doosjes sigaretten, kaas, worsten en 3 tassen. Op een flesje werden vingerafdrukken aangetroffen, die uiteindelijk bijdroegen aan de veroordeling van de dader.
In 1960 werd de winkel omgevormd tot een zelfbedieningszaak – de eerste in Aalten. Zoon Wim te Brake nam de zaak in 1966 over van zijn vader.
In 1977 beëindigde Wim te Brake de kruideniersactiviteiten. Het pand kreeg een nieuwe bestemming toen er het Chinees-Indisch restaurant Kota Radja in werd gevestigd. Dit restaurant sloot rond 2015 zijn deuren. Sindsdien staat het pand te verpauperen.
Fragment kadastrale kaart, 1935 (perceel I-6659)“Huize Bergheim”, De Graafschapper, 20 april 1945Foto: EHDC
⚠️ Website onderhoud
Momenteel voeren we groot onderhoud uit om de website te verbeteren. Daardoor kunnen er tijdelijk foutmeldingen optreden (zoals “Pagina niet gevonden”).