De blekerij van Anton Driessen, één van de gebroeders Driessen, was een textielblekerij aan de Slingebeek in Dale. De blekerij werd opgericht rond 1847 en bleef tot kort na de Tweede Wereldoorlog in gebruik.
Nadat Anton Driessen zich in 1826 in Aalten had gevestigd om daar een Nederlandse tak van het familiebedrijf op te zetten, pachtte hij aanvankelijk een deel van de blekerij van zijn neef Heinrich Driessen bij boerderij de Grote Maat. In 1841 had hij plannen voor een eigen blekerij. Hij had zijn oog laten vallen op een stuk markegrond “ter grootte van vier bunders, gelegen in het zoo genaamde Slat bij Aalten”, dichter in de richting van het dorp.
In die jaren was men in de gemeente Aalten bezig met de verdeling van de gemeenschappelijke markegronden. De betreffende grond hoorde bij de marke van Aalten. De ‘commissie tot de verdeeling der Markegronden’ wees zijn verzoek aanvankelijk af. Anton zette echter door en slaagde er uiteindelijk toch in het perceel in handen te krijgen.
Op 6 februari 1847 berichtten Gedeputeerde Staten aan Anton Driessen, “fabrikant, katoen-, linnen- en garenbleeker”, dat de minister van Binnenlandse Zaken hem vergunning verleende om de inventaris van zijn bestaande blekerij over te brengen naar het nieuw verworven terrein aan de Slingebeek in Dale. Hij mocht daar de benodigde gebouwen oprichten. Voor deze vergunning betaalde hij ƒ 2,49.
Buiten gebruik na de oorlog
Na de Tweede Wereldoorlog stelde de N.V. Textielmaatschappij v/h Gebr. Driessen de blekerij buiten werking, waarschijnlijk omdat uitbesteden goedkoper was geworden. Daarna kreeg het gebouw een nieuwe functie als onderkomen voor de Aaltense padvinders.
Vandaag de dag staat er op de plek van de voormalige blekerij een schuurtje dat deels gebouwd is met restanten van het oorspronkelijke gebouw.
Situatie in 1844, met Slingebeek en omleidingVerzoek van A. Driessen, 1845Fragment kadastrale kaart, 1848 (perceel C-1491)Kaart uit omstreeks 1890 (bron: Topotijdreis)Fragment kadastrale kaart, 1929Schoorsteen valt om, 1937Schoorsteen opgeblazenDe Graafschapper, 11 februari 1946
Deze pagina is nog onvolledig en andere vermeldingen waar de naam ‘Klein Kempink’ wordt genoemd dienen waarschijnlijk nog te worden aangepast. Werk in uitvoering!
In ‘Boerderij- en Veldnamen in Aalten’ wordt de boerderij die bij het tegenwoordige adres Dinxperlosestraatweg 107 past ‘Klein Kempink’ genoemd. In het ‘adresboek der gemeente Aalten’ van 1967 staat deze naam echter bij het adres Dinxperlosestraatweg 72.
Wij denken dat ‘Klein Kempink’ oorspronkelijk aan de oostelijke zijde van de Dinxperlosestraat heeft gestaan, maar wel iets noordelijker van het tegenwoordige nummer 107. Volgens kadastrale gegevens is deze woning rond 1918 gesloopt en vervangen door een nieuwe woning aan de overkant van de Dinxperlosestraat. Blijkbaar is de naam Klein Kempink ‘meeverhuisd’.
Archieven
Volontaire Protocollen
Op 09-07-1617 was Willem thoe Hengefelt 34 daler 15 stuver en waren Henrick Steinrot en zijn vrouw Griete Schmeess 120 daler en 15 stuver schuldig voor ‘einer Renthverschrijvong uth Kempinck’ aan Herman van Munster. Willem thoe Hengefelt was Willem Sonderlo op Hengevelt die getrouwd was met Jenneken Smees. Hun dochter Griete Sonderlo alias Smees was getrouwd met Henrick Steinrotz alias Peerboom, weduwnaar van Toentgen Peerboom.
Op 11-12-1619 verkocht Essel Balckens ‘sijn alinge recht und gerechticheit des Errffs und guets Kleine Kempinck’ aan het echtpaar Henricke Steinrutz en Grieten.
Op 25-02-1636 verkochten Henrick Kempinck genannt Hengevelt en Enneken Rickers de helft van driekwart van het goed Kleine Kempinck aan Willem te Hengefeldt die al de helft van driekwart bezat.
Op 24-08-1636 gaf Henrick Stienrodts zijn dochter Harmken ‘sijn geheele recht en gerechticheit van het Kleine Kempinck’.
Op 28-11-1638 verkochten Johan te Hengevelt en zijn vrouw Jenneken ten Holler hun aandeel van Kleine Kempinck aan Willem te Hengevelt.
Verpondingscohier, origineel register 1650
Klein Kempink was ‘sonder huijs’, Herman en Henrick te Hengefelt en Henrick Stienrotz waren eigenaars (Verpondingscohier, origineel register).
Overdrachtsbelasting Heerlijkheid Bredevoort 1786
Den 25 augustus van Willem Wikkerink, 6 guldens- 2 stuijvers- 4 penningen, weegens een stukke bouwland groot ongeveer een mudde gezaaij, gelegen onder Aalten in de buurschap Huurne op Kleijn Kempink, schietende met het eene einde aan het Aalterbroek en met het eijnde aan Kempink Veentjen. Aangekogt van Derk ten Brinke en Janna Weggelaar, ehelieden, voor 291 guldens ad 21 stuijvers de gulden, zijnde 305 guldens-11 stuijvers, den 25 augustus 1786.
Eigenaren
Overzicht is niet volledig.
Jaar
Perceel
Eigenaar
Omschrijving
1832
E-112
D.W. Hoopman, zadelmaker
320 m² huis & erf
1918
E-2351
Hendrika Berendina Hoopman
7.050 m² gras & bouwland
1980
E-2910
Dorus Antonij Nijman, bloemkweker, landbouwer
7.080 m² bld., wld.
1986
R-92
Gerharda Johanna Radstaak, wed. Wilhelm Johan Nijman (Dinxperlosestraatweg 103)
9.090 m² cultuurgrond
Bewoners
Eerst bekende bewoners:
Henrick thoe Hengefelt alias Kempinck (ovl. Heurne < 1658), trouwt (1) met Enneken Rickers (ovl. Heurne 1636-1638) (2) met Margaretha (Griete) Stienrotz (Steenraet) alias Peerboom (Aalten)
Henrick en Enneken woonden al in 1625 op Klein Kempink (Volontaire Protocollen 1625).Margaretha hertrouwde met Evert Rothuijs alias Rots en vertrok naar het dorp Aalten.
Dirk Willem Perebolte (Wisch, 23-07-1865), landbouwer Grada Mina Pennings (Aalten, 05-01-1873)
Het oorspronkelijke ‘Klein Kempink’ is rond 1918 afgebroken en vervangen door een nieuwe woning aan de overkant van de Dinxperlosestraat. En afgaande op de vermelding in het adresboek van de gemeente Aalten uit 1967 is de huisnaam blijkbaar ‘meeverhuisd’.
Fragment uit ‘Boerderij- en Veldnamen in Aalten’. Wij vermoeden echter dat ‘Klein Kempink’ in werkelijkheid ooit stond bij de ‘K’ van ‘Knibbelhoek’.Fragment kadastrale kaart, 1918 (perceel E-112)
Karakteristieke T-boerderij. Het voorhuis van de originele boerderij, Hamelandroute 70, is vóór 1900 gebouwd en nadien weinig veranderd. Daardoor zijn veel karakteristieke elementen bewaard gebleven. Het achterhuis, Hamelandroute 68, is in 1995 volledig nieuw herbouwd.
Archieven
Liberale Gifte 1748
Eigenaren
Overzicht is niet volledig.
Jaar
Perceel
Eigenaar
Omschrijving
1832
E-288
Jan Matthijs Prins en cons., assessor
3.100 m² huis, schuur & erf
1873
E-288
Johannes Becking, jeneverbrander
3.100 m² huis, schuur
1874
E-1511
Jan Hendrik van Eerden, landbouwer
2.670 m² huis, schuur & erf
Bewoners
Eerst bekende bewoners:
Christoffel te Slaa (Heurne – Heurne > 1716) Catharina
Volgende bewoners, dochter en schoonzoon:
Willem Obe(l/r)ink (Zelhem – Heurne, 21-01-1763), ⚭ Aalten, 30-04-1713 Geesken te Slaa (Heurne – Heurne, 19-08-1764)
De toevoegingen ‘Groot’ en ‘Klein’ worden sinds eind 18e eeuw niet meer gebruikt. In een advertentie in 1918 wordt de boerderij (Klein) Slaa aangeduid als ‘Oud Slaa’, ter onderscheiding van ‘Nieuw Slaa’ dat in dezelfde advertentie wordt vermeld.
In 1823 vinden we in het bevolkingsregister drie huishoudens/boerderijen onder de naam ‘Slaa’ (Heurne 2, 3 en 4).
Archieven
Liberale Gifte 1748
Eigenaren
Overzicht is niet volledig.
Jaar
Perceel
Eigenaar
Omschrijving
1832
E-297
Laurens Becking en cons., jeneverbrander
420 m² huis, schuur & erf
1879
E-1563
Gerrit Willem Vaags e.c., koopman
1.400 m² huis, schuur & erf
1922
E-2379
Arent Jan Johan Veldboom, landbouwer
123.370 m² huis, schuur & erf
Bewoners
Deze boerderij werd mogelijk dubbel bewoond, mogelijk in de ‘Schoppe’. Vanaf 1782 wordt de ‘Schoppe’ een afzonderlijke boerderij die later wordt voortgezet als Nieuw Slaa.
Aelbert was bouwman op Klein Slaa in 1650 (Verpondingscohier, origineel register).Aelbert en Geesken waren lidmaat in Aalten met Kerst 1651 en woonden in Heurne.
Volgende bewoners, dochter en schoonzoon:
Jan Ebber(t)s alias te Slaa (Dale – Heurne < 1712) ⚭ Aalten, 14-05-1671 Hermken te Slae (Heurne)
Tijdens de Tweede Wereldoorlog zat de jonge Peter van Essen uit Apeldoorn twee jaar ondergedoken op de nabijgelegen boerderij de Koekoek. In 2015 publiceerde hij zijn belevenissen uit die periode in boekvorm, met als titel ‘Above the Pigsty‘ (Boven de Varkensstal). Het boek – een aanrader overigens – bevat ook nevenstaand kaartje van de buurt, de Elshoek in Dale, met locaties en namen van de boerderijen en hun bewoners ingetekend (klik om te vergroten).
In Dale zijn een aantal boerderijen met de naam ‘Nooitgedacht’. Rechtsonder vinden we Nooitgedacht (Arentsen), aan de Grevinkweg.
Momenteel voeren we groot onderhoud uit om de website te verbeteren. Daardoor kunnen er tijdelijk foutmeldingen optreden (zoals “Pagina niet gevonden”).