Archieven: Plaatsen

  • Zondagsschool Lintelo Veur

    Zondagsschool Lintelo Veur

    Overzicht

    Voormalig zondagsschooltje daterend uit het begin van de 20e eeuw, gerestaureerd en verbouwd tot vakantiehuisje.

    In de negentiende eeuw had dominee Breukelaar er voor gezorgd dat er zondagsscholen kwamen in Aalten. Voor kinderen in de omliggende buurtschappen werd de zondagsschool bij iemand thuis op een boerderij gehouden, zodat de kinderen niet helemaal naar het dorp hoefden te gaan.

    Het Aaltense ‘zondagsscholenlandschap’

    Dit type één- of tweeklassige zondagsschoolgebouwtjes stond in de Achterhoek in diverse buurtschappen. De wegen naar de dorpen vanuit deze gebieden waren soms maar een enkel karrenspoor en veranderden vooral in de winter in bijna onbegaanbare zandwegen.

    Het schooltje in Lintelo maakte deel uit van een doordacht netwerk van ten minste elf zondagsschooltjes in de gemeente Aalten, waarvan er negen gelijktijdig bestonden. Ze stonden steeds circa 2,5 km uit elkaar, zodat kinderen uit de omgeving nooit meer dan 1250 meter (maximaal een halfuur lopen) hoefden af te leggen. Van al deze schooltjes zijn er slechts drie bewaard gebleven.

    Geschiedenis

    In de buurtschap Lintelo waren vroeger twee zondagscholen. In de kern van Lintelo was een zondagsschooltje aan de Schooldijk, maar deze is al rond 1950 gesloopt. De zondagsschool ‘Lintelo Veur’ is in 1924 gebouwd. Het schooltje had oorspronkelijk twee lokalen en is behoorlijk ruimer van opzet dan de meeste zondagsscholen in de gemeente Aalten.

    Oprichting

    Dat de plannen in Lintelo serieus waren bleek uit de officiële publicatie in de Staatscourant van oprichting van de ‘Zondagschoolvereniging te Vóór Lintelo’. Op een vergadering in mei 1924 besloten de 17 aanwezige leden dat er een ‘lokaal’ gebouwd moest worden, te gebruiken als zondagsschool voor kinderen uit Lintelo.

    Om het lokaal te bouwen was er geld en land nodig. Om aan geld te komen hield men een collecte in Lintelo, maar ook in de omliggende buurtschappen. Er werden prijzen opgevraagd bij verschillende aannemers. In eerste instantie dacht men aan een gebouw met één groot lokaal van acht bij vijf meter. Uiteindelijk besloot men dat het gebouw groter moest worden, weliswaar duurder, maar – zo was de redenatie – wel goedkoper per vierkante meter.

    Het gebouw zou twee lokalen krijgen en een aparte berging. Men hield een tweede collecte om extra geld op te halen. Ook vond men de benodigde grond. Voor een symbolisch bedrag werd een stukje land overgenomen van de voormalige boerderij Schenk, op de hoek van de Veldweg en Sondernweg.

    Vanaf 1925 kwamen de de kinderen iedere zondag naar ‘Lintelo Veur’. Jaarlijks was er met Pasen een groter kinderfeest. Dit ging zo door tot aan de oorlog. In de oorlog confisqueerde de bezetter de zondagsschool als opslag. De zondagsschool werd noodgedwongen weer op een boerderij gehouden. Direct na de oorlog wees men de zondagsschool aan als noodwoning.

    Het duurde nog tot eind 1950 voor de vereniging na een rechtszaak het gebouw weer terugkreeg. Het gebouw werd weer opgeknapt en was net voor kerst klaar. Met een feestelijke kerstviering nam men de zondagsschool weer in gebruik. Met dit kerstfeest is een nieuwe traditie geboren dat tot midden jaren 90 doorging. Ieder kind kreeg jaarlijks een boek tijdens het kerstfeest. In een schriftje hield men keurig bij welk kind welk boekje wanneer heeft gekregen.

    Gaandeweg liep het aantal kinderen dat de zondagsschool bezocht terug. Ruim zeventig jaar na de oprichting van ‘Zondagschoolvereniging te Vóór Lintelo’ besloot men eind 1995 tot opheffing. Het pand werd verkocht.

    Monument

    Vijf jaar later, in 2000, werd de zondagsschool op de gemeentelijke monumentenlijst geplaatst, omdat “het een goed voorbeeld is van een traditionele school uit de vroege 20ste eeuw. Met de sterk beeldbepalende ligging is het van bijzonder belang voor de oorspronkelijke karakter van het gebied. Het is van belang voor het zichtbaar houden van de ontwikkeling van het onderwijs in de gemeente Aalten in de twintigste eeuw“.

    Het gebouwtje werd hierna regelmatig gebruikt voor feestjes en als oefenruimte voor een bandje. Maar de staat van het pand liep langzamerhand achteruit.

    Vakantiewoning

    In 2008 zijn de huidige eigenaars begonnen met plannen maken. Na overleg met de gemeente bleek dat een vakantiewoning het best haalbare scenario was. Echter het pand was niet geïsoleerd en er was geen bovenverdieping. Een grondige en duurzame aanpak was nodig. Begin 2012 begon men met de werkzaamheden. Langzamerhand kwamen onverwachte, oude elementen weer tevoorschijn, zoals oude deuren met het karakteristieke groen, de lijsten om de deuren en ramen en het donker eiken plafond.

    Tegenwoordig staat het schooltje er weer prachtig bij en kan er overnacht worden.

    Afbeeldingen

  • Zondagsschool Haart

    Zondagsschool Haart

    Overzicht

    Het uit één klaslokaal bestaande minischooltje in het buitengebied tussen Aalten en de Duitse grens werd in 1924 gebouwd op initiatief van de kerkenraad van de Gereformeerde Kerk. Het is tegenwoordig in eigendom van de stichting Geldersch Landschap & Kasteelen en te huur als vakantiewoning.

    Het Aaltense ‘zondagsscholenlandschap’

    Dit type één- of tweeklassige zondagsschoolgebouwtjes stond in de Achterhoek in diverse buurtschappen. De wegen naar de dorpen vanuit deze gebieden waren soms maar een enkel karrenspoor en veranderden vooral in de winter in bijna onbegaanbare zandwegen.

    Het schooltje op de Haart maakte deel uit van een doordacht netwerk van ten minste elf zondagsschooltjes in de gemeente Aalten, waarvan er negen gelijktijdig bestonden. Ze stonden steeds circa 2,5 km uit elkaar, zodat kinderen uit de omgeving nooit meer dan 1250 meter (maximaal een halfuur lopen) hoefden af te leggen.

    Van al deze schooltjes zijn er slechts drie bewaard gebleven. Het gebouwtje aan de Kriegerdijk is er daar één van en heeft mede hierom de status van gemeentelijk monument gekregen.

    Geschiedenis van de grond en de bouw

    Het kavel van 160 m² maakte tot de opheffing in 1859 deel uit van de gemeenschappelijke markegronden (Mark van Aalten), bestaande uit heide en bos op woeste grond. Na de opheffing kwam het perceel achtereenvolgens in handen van gegoede burgers, zoals rijksontvanger Du Pré en koopman Stöcker. In 1918 kocht landbouwer G.J. Hoftijzer het terrein.

    Voordat het schooltje werd gebouwd, werden de bijbellessen voor de kinderen van de Haart gehouden op de naastgelegen boerderij van Hoftijzer. Uiteindelijk kocht een vereniging van ouders met schoolgaande kinderen het stukje grond en bouwde het schooltje uit eigen bijdragen.

    Een uniek gebouwtje

    In tegenstelling tot veel andere zondagsschooltjes, die uit twee lokalen bestonden met een centrale ingang in de langgevel, is dit gebouwtje uniek. Het heeft slechts één lokaal (7 x 4,80 m) met aan de zijkant een lage, platte aanbouw (6,80 x 1,45 m) waarin de overdekte ingang, een toilet, kapstokken en een bezemkast lagen.

    Opvallend is dat het lokaal is gemetseld in kruisverband, terwijl de smalle aanbouw in halfsteensverband met een ander type baksteen is opgetrokken. Dit wijst op twee snelle bouwfases achter elkaar of een geld- en materiaaltekort tijdens de bouw.

    Aan de achterzijde van de aanbouw zat oorspronkelijk een buitendeur voor het toilet; deze is later dichtgemetseld.

    Lessen, verenigingen en de oorlogsjaren

    In de zondagsschool werd door een aantal ouders bij toerbeurt uit de Bijbel verteld en werden christelijke liederen geleerd en gezongen. Het aantal kinderen varieerde van 12 tot 30. Ds. D. Breukelaar uit Aalten en ds. J. van Dijk uit Doetinchem hebben op dit werk veel invloed gehad.

    Rond 1925-1930 werd mede door de emancipatiebeweging een meisjes- en een vrouwenvereniging opgericht. De meisjes kwamen hier wekelijks bij elkaar, de vrouwen één keer per maand. Naast bijbelstudie bespraken zij ook maatschappelijke onderwerpen, zoals de positie van de vrouw in de kerk en de politiek.

    Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden de zondagse bijeenkomsten tijdelijk onderbroken omdat er een geëvacueerd gezin in het gebouwtje werd ondergebracht. De zondagsschool week in die periode uit naar een nabijgelegen kippenhok.

    Vanaf 1945 tot 1997 kwamen hier de jongens- en meisjesclubs bij elkaar om over de Bijbel en jongerenthema’s te praten. Zowel de zondagsschool als de clubs ressorteerden onder een Oudervereniging die het gebouw onderhield. Door maatschappelijke veranderingen zijn al deze verenigingen uiteindelijk opgehouden te bestaan.

    Behoud en bewaarde interieurelementen

    In 2005 schonk de Oudervereniging Haart-Heurne het zondagsschooltje aan de stichting Geldersch Landschap & Kasteelen. Om het gebouwtje te behouden is gekozen voor een herbestemming als vakantiewoning, waarvoor het sinds 2009 wordt verhuurd.

    In de vakantiewoning zijn nog diverse originele attributen en interieurelementen bewaard gebleven:

    • De houten, nu witgelakte katheder/lezenaar;
    • Het metalen collectebusje voor de zending;
    • Het originele schoolbord;
    • Twee bolvormige plafonnières en de kapstok;
    • Het originele binnenraampje, dat bij de herindeling is hergebruikt in de tussenwand van de slaapkamer.

    Adresgeschiedenis

    Adresboek 1934

    Haart 113

    Zondagsschoollokaaltje

    Adresboek 1967

    Haart 113 > Kriegerdijk 13

    Zondagsschoollokaaltje

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1924D-3843Gerrit Jan Hoftijzer e.c., landbouwer
    op Groot Veenhuis
    50.940 m² dennenbosch,
    heide & bouwland
    1925D-3972Zondagschoolvereeniging te Haart
    p/a D.J. Heersink, Kriegerdijk 17
    300 m² zondagsschool, erf
    1985D-4631Zondagschool-vereniging te Haart
    p/a G.T. Sellink, Driehonderdmeterweg 6
    290 m² zondagsschool, erf
  • Café De Driesprong

    Café De Driesprong

    Overzicht

    Café De Driesprong is een horecagelegenheid met een lange geschiedenis en draagt tegenwoordig de naam ‘SETZ Huiskamer & Slijterij‘.

    Bewoners

    Adresboek 1934

    Aalten A45/1 > Dijkstraat 72

    J.T. Vultink

    Adresboek 1967

    Plein Zuid 12

    T.G.M. Vultink
    J.T. Vultink

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1931I-6195Hendrikus Franciscus Vultink e.c.,
    oud-postbode
    3.370 m² huis, werkplaats,
    bouw- & grasland
    1939I-7009Johannes Theodorus Vultink,
    timmerman en caféhouder
    1.760 m² 4 huizen,
    werkplaats & erf
    1969I-9597vof Café de Driesprong850 m² café, restaurant,
    huis, schuur, erf
    1977K-704C.V. Café de Driesprong1.105 m² huis, schuur, café,
    tuin, slijterij, erf, feestzalen

    Afbeeldingen

  • Café Te Linde

    Café Te Linde

    Overzicht

    Café, Bierhandel & Bottelarij Te Linde aan de Dijkstraat in Aalten werd op 24 maart 1945 verwoest door een bombardement. In 1955 verrees een nieuw pand op deze plek. Niet lang daarna opende de zoon van de toenmalige eigenaar de radio-witgoedzaak Te Linde. In 1984 werd de winkel overgenomen door de familie Heinen. De winkel is al jaren gesloten.

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Aalten A67 > A35

    Johan Friedrich te Linde (Dinxperlo, 07-08-1876)
    Carolina Gerharda Wechgelaer (Aalten, 13-04-1876)

    Aalten A67a

    Simon Abraham Vles (Zutphen, 30-01-1836), onderwijzer
    Sara Schaap (Hilversum, 15-05-1855)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Aalten A35 > A20

    Johan Friedrich te Linde (Dinxperlo, 07-08-1876)
    Carolina Gerharda Wechgelaer (Aalten, 13-04-1876)

    Adresboek 1934

    A20 > Dijkstr. 42

    J.F. te Linde

    Adresboek 1967

    Dijkstraat 42

    F.G. te Linde

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving

    Afbeeldingen

  • Café A.F.H. Kleinhesselink

    Café A.F.H. Kleinhesselink

    Overzicht

    Tegenwoordig zit hier aanhangwagendealer De Witte Smid.

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Lintelo 189/1 > 205

    Arend Fredrik Hendrik Klein Hesselink (Lintelo, 22-10-1881), smid
    Johanna Hendrika Mol (Wisch, 25-12-1884)

    Adresboek 1934

    Lintelo 205 > 233

    A.F.A. Klein Hesselink

    Adresboek 1967

    Lintelo 233 > Varsseveldsestraatweg 108

    A.F.H. Klein Hesselink
    J. Klein Hesselink

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving

    Afbeeldingen

  • Café D.W. Hakstege / Vakgarage JAWI

    Café D.W. Hakstege / Vakgarage JAWI

    Overzicht

    Na café Hakstege zat op dit adres Motorhuis Meijerman, die verkocht fietsen en bromfietsen. Tegenwoordig is hier Vakgarage JAWI gevestigd.

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1870-1880

    Aalten 218

    Joan Adolph Wilhelm Rivoire (Amersfoort, 14-01-1802)
    Sara Johanna van Raab van Canstein (Aalten, 29-01-1826)

    Volgende bewoners:

    Jan Hendrik Kleinsmiede (Deventer, 12-11-1837)
    Gerharda Willemina te Gussinklo (Aalten, 11-02-1839)

    Bevolkingsregister 1880-1890

    Aalten 239

    Gerharda Willemina te Gussinklo (Aalten, 11-02-1839)

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Aalten 231

    Gerharda Willemina te Gussinklo (Aalten, 11-02-1839)

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Aalten 261 > 311

    Gerharda Willemina te Gussinklo (Aalten, 11-02-1839)

    Volgende bewoners:

    Eeltje de Vries (Sneek, 23-06-1875), onderwijzer
    Maria Sprik (Oude Pekela, 12-12-1878)

    Volgende bewoners:

    Barend Blok (Groningen, 23-11-1877), klerk bij de posterijen
    Catharina Cornelia Margaretha de Smidt (Bruinisse, 21-11-1873)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Aalten B311

    Barend Blok (Groningen, 23-11-1877), klerk P en T
    Catharina Cornelia Margaretha de Smidt (Bruinisse, 21-11-1873)

    Volgende bewoners:

    Aalten B311

    Jan Zwarteveen (Weststellingwerf, 14-03-1879), koopman
    Aaltje Kuiper (Steenwijkerwold, 21-09-1877)

    Volgende bewoners:

    Aalten B311 > C315

    Derk Willem Hakstege (16-10-1872), fabr.arbeider
    (1) Janna Willemina Simmelink (Winterswijk, 15-02-1871)
    (2) Wilhelmina Carolina Kersjes (Klein-Azewijn, 20-04-1889)

    Adresboek 1934

    Aalten C315 > Lichtenvoordschestraat 30

    D.W. Hakstege

    Adresboek 1967

    Lichtenvoordsestraatweg 30

    Mevr. W.C. Meijerman-Kersjes

    Afbeeldingen

  • Bredevoortsestraatweg 59

    Bredevoortsestraatweg 59

    Overzicht

    Voorheen Café-Biljart C.H. Lammers. Tegenwoordig in gebruik als woonhuis.

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Aalten 291/1

    Berendina Aleijda Hiddink (Wisch, 17-02-1822)

    Volgende bewoners, kleinzoon en echtgenote:

    Christinus Herman Lammers (De Heurne, 11-02-1873), metselaar
    Gerritjen Everdina Lensink
    (Aalten, 06-01-1875)

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Aalten 328 > 387

    Christinus Herman Lammers (De Heurne, 11-02-1873), metselaar, fietsenhandelaar
    Gerritjen Everdina Lensink
    (Aalten, 06-01-1875)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Aalten B387 > C408

    Christinus Herman Lammers (De Heurne, 11-02-1873), rijwielhandelaar, metselaar
    Gerritjen Everdina Lensink
    (Aalten, 06-01-1875)

    Adresboek 1934

    Aalten 408 > Bredevoortsestraatweg 59

    Gerritjen Everdina Lensink, caféhoudster

    Adresboek 1967

    H. Hogeweg

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving

    Afbeeldingen

  • Villa Maria

    Villa Maria

    Overzicht

    Het Jugendstilpand ‘Villa Maria’ aan de Misterstraat 4(a) is begin vorige eeuw gebouwd in opdracht van textielfabrikant J. Müter, compagnon van Josephus van Eyck. Het ontwerp is van de Winterswijkse architect J.J. Post. In 1915 werd de villa aan de linkerzijde voorzien van een kantoorgedeelte in dezelfde stijl.

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Bredevoort 169/1 > 184

    Johannes Jacobus Marinus Müter (Amsterdam, 19-05-1877), fabrikant J. van Eyck & Co.
    Christina Anna Maria Fol (Breda, 20-08-1882)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Bredevoort 184 > 169

    Johannes Jacobus Marinus Müter (Amsterdam, 19-05-1877), fabrikant
    Christina Anna Maria Fol (Breda, 20-08-1882)

    Bredevoort 184/1 > 169a

    Petronella Johanna Janssen (Geertruidenberg, 02-10-1839), wed. Hendrikus Jacobus Fol

    Adresboek 1934

    Bredevoort 169 > Winterswijkschestraat 4

    P.H. Louwers

    Bredevoort 169a > Winterswijkschestraat 4a

    K. Commandeur

    Adresboek 1967

    Misterstraat 4

    Kantoor

    Misterstraat 4a

    B.J. Bloemendal

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1898A-1142de Firma J. van Eijk4.215 m² stoomfabriek & erf
    1910A-1142Johannes Henricus Josephus Müter,
    fabrikant
    4.215 m² huis, stoomfabriek,
    tuin & erf
    1935A-1591N.V. J. van Eijck en Co.’s Bontweverijen5.210 m² 2 huizen, fabriek, erf
    1957A-1798N.V. “Delicatessen Industrie Aparta”6.390 m² textielfab., huis & tuin
    1974A-1798N.V. “Nederlandse Apparatenfabriek
    Rivièra”
    6.390 m² huis, tuin, textielfabriek

    Afbeeldingen

  • Nieuw Vierakker

    Nieuw Vierakker

    Overzicht

    Deze villa in Jugendstil is rond 1910 gebouwd in opdracht van textielfabrikant Petrus Joseph Marie (Piet) Sevink (1885-1960). Hij was gehuwd met Catharina Theodora Maria (Cato) Hulshof (1886-1954). De villa is vernoemd naar de plaats waar Piet vandaan kwam: Vierakker.

    Na de familie Sevink woonde onder andere meester Van Velden in het pand. De familie Piek woonde al eens een tijdje op de bovenverdieping. Tot 2016 werd de villa bewoond door de familie Van der Geest.

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Bredevoort 185/1 > 216

    Petrus Josephus Marie Sevink (Bredevoort, 05-08-1885), fabrikant
    Catharina Theodora Maria Hulshof (Lichtenvoorde, 25-05-1886)

    Adresboek 1934

    Bredevoort 216 > Winterswijkschestraat 17

    P.J.M. Sevink

    Adresboek 1967

    Misterstraat 17

    W. v. Velden
    J.G. Wechgelaer

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
  • Jongerencentrum Attica

    Jongerencentrum Attica

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1870-1880

    Aalten 271

    Frans Uittenbroek (Rotterdam, 12-01-1843), onderwijzer
    Geertruida Hoefnagel (Rotterdam, 26-05-1842)

    Volgende bewoners:

    Johan Karel Frederik van Oeveren (Zutphen, 13-11-1845), onderwijzer
    Geertruida Elisabeth Nijenhuis (Winterswijk, 08-05-1852)

    Volgende bewoners:

    Martinus Siebel (Rotterdam, 06-08-1846), onderwijzer
    Maria van der Lugt (Rotterdam, 25-04-1849)

    Bevolkingsregister 1880-1890

    Aalten 310

    Martinus Siebel (Rotterdam, 06-08-1846), onderwijzer
    Maria van der Lugt (Rotterdam, 25-04-1849)

    Volgende bewoners:

    Johannes Hemmes (Sint Annaparochie, 23-05-1859), onderwijzer
    Neeltje Landwehr (Leiden, 01-02-1859)

    Volgende (hoofd)bewoner:

    Aalten 310

    Derk Breukelaer (Varsseveld, 28-12-1814), emeritus predikant

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Aalten 303

    Derk Breukelaer (Varsseveld, 28-12-1814), em. predikant

    Volgende bewoners:

    Johannes Staal (Kapelle, 11-11-1857), hoofd eener school
    Krijntje Kapteijn (Bodegraven, 18-05-1867)

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Aalten 351 > 443

    Johannes Staal (Kapelle, 11-11-1857), onderwijzer
    Krijntje Kapteijn (Bodegraven, 18-05-1867)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Aalten B443 > C498

    Johannes Staal (Kapelle, 11-11-1857), hoofd der school
    Krijntje Kapteijn (Bodegraven, 18-05-1867)

    Bevolkingsregister 1920-1930

    Aalten C498

    Johannes Staal (Kapelle, 11-11-1857)
    Krijntje Kapteijn (Bodegraven, 18-05-1867)

    Volgende bewoners:

    Hendrik Lodewijk Onvlee (Baarn, 27-05-1891), hoofd der school
    Adriana Pieternella Matthijsse (Breukelen-Nijenrode, 20-07-1895)

    Adresboek 1934

    Aalten C498 > Bredevoortschestraat 36

    H.L. Onvlee

    Volgende (hoofd)bewoner (na 1934):

    Bevolkingsregister 1930-1940

    Aalten C498

    Elizabeth Faber (Westeremden, 12-03-1889), wed. Jan Pilon

    Adresboek 1967

    Bredevoortsestraatweg 36

    R. Folkerts

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving

    Afbeeldingen

  • NH School / JC Atlantic

    NH School / JC Atlantic

    Overzicht

    Op de Haart waren vroeger twee scholen, de Openbare Lagere (later Ned. Hervormde) School op de ‘Voor-Haart’ en de Christelijke Nationale School op de ‘Achter-Haart’. De Openbare / NH School stond aan de Haartseweg 17, centraal in de buurtschap (Voor-Haart).

    Opgericht als openbare lagere school (OLS), werd deze in 1924 ‘omgedoopt’ tot een Nederlands Hervormde school. In 1978 gingen beide scholen op de Haart samen en werd de nieuwe school ’t Möllenveld geopend.

    Jongerencentrum

    Het schoolgebouw op de Achter-Haart werd afgebroken, maar de voormalige Hervormde school kennen veel Aaltenaren tegenwoordig beter als Jongerencentrum Atlantic.

    Toentertijd ontstaan uit twee ‘kippenhokken’ met de illustere namen Reflection en Jofel, zag Jongerencentrum Atlantic op 10 februari 1979 het levenslicht. De naam werd, zo democratisch mogelijk, gekozen door middel van een prijsvraag.

    Adresgeschiedenis

    Adresboek 1934

    Haart 67 > 61

    N.H. School

    Adresboek 1967

    Haart 61 > Haartseweg 17

    Ned. Herv. School

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
  • CLV Lintelo / JC i’Varca

    CLV Lintelo / JC i’Varca

    Overzicht

    In het voormalige gebouw van de Coöperatieve Landbouwvereniging (CLV) aan de spoorlijn Arnhem-Winterswijk was jarenlang jeugdcentrum i’Varca gevestigd. Dit centrum was vroeger een begrip in Lintelo en omstreken en trok wekelijks honderden bezoekers.

    Het begin

    Begin jaren ’70 waren er verschillende zogenaamde “kippenhokdisco’s” waar jongeren bij elkaar kwamen. Bij een groep jongeren in Lintelo ontstond echter het idee om een groter jeugdcentrum op te richten, dat toegankelijk zou zijn voor meer jongeren uit de regio.

    In 1973 verleende de gemeente Aalten toestemming om de leegstaande, voormalige kleuterschool achter Gebouw Wilhelmina aan de Schooldijk in te richten als jeugdcentrum. Vrijwilligers uit Lintelo werkten samen om het gebouw om te bouwen tot een sfeervolle ruimte met onder andere een bar, een geluidsinstallatie en een biljart. In april 1974 werd het centrum geopend onder de naam i’Varca (Grieks voor “De Ark”).

    Het jeugdcentrum trok al snel veel bezoekers, maar door de toenemende populariteit en de slechte staat van het gebouw werd een verhuizing noodzakelijk.

    CLV-gebouw

    Eind 1976 kwam de voormalige maalderij ’t Halt aan de Halteweg in Lintelo beschikbaar. Dit gebouw, rond 1928 gebouwd voor de Coöperatieve Landbouwvereniging (CLV), diende destijds als overslagplaats bij het spooremplacement. Goederen konden vanaf het rangeerspoor op het losperron van het gebouw worden gelost. De leden van de vereniging, de boeren, kregen bericht zodra er een lading kunstmest, landbouwmachines of kolen was gearriveerd. Later was het gebouw in gebruik bij de Firma Brethouwer, die er plastic flessen produceerde voordat het bedrijf naar het industrieterrein van Aalten verhuisde.

    Voordat de loods van de CLV werd gebouwd, stond er van ca. 1920 tot 1928 een gebouw van de GOLS dichter bij de spoorlijn. Vermoedelijk verdween deze bij de aanleg van het rangeerspoor.

    Verhuizing

    De gemeente Aalten steunde het plan van i’Varca om naar ’t Halt te verhuizen. De Stichting voor Sociaal-Cultureel Werk in Aalten (SCWA) kocht het pand en verhuurde het aan i’Varca.

    Het nieuwe jeugdcentrum kreeg drie zalen: een filmzaal, een ontmoetingsruimte met bar, en een bovenzaal met biljart en leeshoek. Verder waren er een kantoor, garderobe en toiletten. De filmzaal werd ingericht voor diverse activiteiten zoals optredens, films, tafeltennis en grote bijeenkomsten, terwijl de bovenzaal een rustige ruimte bood voor ontspanning en discussie. De officiële opening werd op 7 april 1979 verricht door burgemeester Bekius. Kort daarna werd het oude kleuterschooltje gesloopt.

    Hoogtijdagen en sluiting

    In de daaropvolgende decennia groeide i’Varca uit tot een regionaal begrip. Het centrum had in zijn hoogtijdagen (tussen 1995 en 2007) jaarlijks tot wel 2500 leden en trok op piekavonden ruim 500 bezoekers. Wekelijks waren ruim 150 vrijwilligers actief om alles in goede banen te leiden.

    In 2013 moest i’Varca wegens teruglopende bezoekersaantallen zijn deuren sluiten. Op 24 juli 2014 brak er brand uit in het leegstaande pand, waarna de restanten werden gesloopt.

    Een jaar na de sluiting verscheen een gedenkboek, ‘i’Varca – Verankerd in onze jeugd’, geschreven door Annet Westerveld en Marijn Kraaijenbrink en uitgegeven door uitgeverij Fagus. Het boek documenteert de geschiedenis van het jeugdcentrum vanaf de oprichting in 1974 tot aan de brand in 2014.

    Adresgeschiedenis

    Adresboek 1934

    Lintelo 141 > 159

    Filiaal Coöp. Landb. Ver. Aalten

    Adresboek 1967

    Lintelo 159 > Halteweg 9

    Filiaal Coöp. Landbouwvereniging

    Eigenaren

    GOLS-gebouw (ca. 1920-1928)

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1922H-3525Hollandsche IJzeren
    Spoorweg Maatschappij
    2.110 m² landbouwloods, losplaats
    (dj. 1929: slooping)
    1929H-3525Hollandsche IJzeren
    Spoorweg Maatschappij
    2.110 m² losplaats

    CLV-gebouw / i’Varca (ca. 1928-2014)

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1918H-3503Berendina Hendrika Gussinklo e.c.580 m² houtopslag
    (dj. 1929: verkoop)
    1929H-3503Coöperatieve Landbouw Vereeniging, Aalten580 m² loods & houtopslag
    1974H-3503Verenigde Landbouw Coöperaties “Slingeland”580 m² loods & houtopslag
    1976H-3503Harmen Jan Brethouwer, koopman580 m² loods & houtopslag
    1979H-3503“Stichting voor Sociaal-Kultureel werk”, Aalten580 m² loods & houtopslag
    1985L-242“Stichting voor Sociaal-Kultureel werk”, Aalten1.700 m² gebouw, erf

    Afbeeldingen

  • De Ahof (De Pol)

    De Ahof (De Pol)

    Overzicht

    De Ahof of De Pol is een verdwenen havezate en voormalig landgoed aan de rand van het dorp Aalten. In oude geschriften wordt het vermeld als ‘Hof ten Ahave’, wat later werd afgekort tot Ahof. De naam is afgeleid van het woord ‘aa’ (water), dus Hof aan het water.

    Vroege geschiedenis

    De Ahof werd voor het eerst genoemd in een oorkonde uit 1281, horig aan de heerlijkheid Bredevoort. Later werd het in leen gegeven aan de Graaf van Lohn, die zetelde op het slot in Stadtlohn. Van het oorspronkelijke landgoed en havezate, boerderij en bijbehorende watermolen is weinig bewaard gebleven. Het is dan ook niet bekend hoe de oude havezate eruitzag.

    De huidige monumentale herenboerderij ‘De Pol’ dateert uit 1743. Het is één van de oudste bouwwerken van Aalten en was lange tijd ook één van de voornaamste boerderijen. De naam ‘De Pol verwijst naar een verhoging in het landschap.

    Gracht en watermolen

    Aan het begin van de 20e eeuw schreef de Rotterdammer P. van de Weele een boekje over de havezathe. De oudste bewoonster die hij kon achterhalen was de weduwe Trijne van Ahave, die er in 1529 woonde. De naam van haar echtgenoot bleef echter onbekend.

    Van der Weele schreef dat de gracht rond het gebouw nog niet zo lang daarvoor was gedempt. De gracht stond in verbinding met de Slingebeek. Aan de westkant van de havezathe stond een watermolen, die uit twee gebouwen bestond aan weerszijden van de beek. De molen diende zowel als koren- en oliemolen, maar raakte eind 19e eeuw in verval. In 1901 werden de molen en bijbehorende gebouwen door de gemeente gesloopt.

    In de tijd dat Van der Weele het boekje over de havezathe schreef was Engelbartha Hendrika Arentzen de laatste van het geslacht dat lang op het huis heeft gewoond. Begin 20e eeuw kwam De Pol in bezit van de familie Prinsen, met Hente Prinsen als laatste bewoner.

    Sociale functie

    Burgemeester Bekius heeft zich ingezet om het gebouw in zijn oorspronkelijke staat te behouden. Door de eeuwen heen heeft De Pol een sociale functie vervuld. Eeuwen geleden was het een belangrijke ontmoetingsplaats omdat de voornaamste boer er woonde. In de Franse tijd was het een verzamelplaats voor verzetsactiviteiten en in 1906 het decor van de eerste voetbalwedstrijd in Aalten. In 1988 kreeg De Ahof een nieuwe bestemming als kinderboerderij.

    Archieven

    Verpondingskohier 1647

    Reiner Grievinck Schulte ten Ahave.
    Huis end schuijr op 18 dlr. 27 – 0 -.
    Een hof groot 3 sp. gesaeis 9 – 0 -. t’Blijck 3 mdr. gesaeis 25 – 0 -.
    Op t’Bergh stuck 2 1/2 mdr. 20 – 16 – 8. Rovenkampken 2 sch. 4 – 3 -.
    t’Weideken an t’Blick 3 sch. 6 – 4 – 8. Klouvers camp 5 sch. 10 – 8 -.
    Den Meulencamp 1 mdr. 8 – 6 – 8.
    Inslagh t’Seechfrede gnt., 3 koeweidens is in de Haert angegeven.
    Op den Esch 2 sch. gesaeis 4 – 3 -.

    Bewoners

    Eerst bekende bewoners:

    Reijntgen ten Ahoff (Aalten – Aalten, 1567), trouwt
    (1) < 1542 met Styne to Kortbeck (Heurne – Aalten, 1549/1550), d.v. Johan en Alyth te Cortbeeck
    (2) met Hilleken

    Volgende bewoners, dochter van Reijntgen en Stijne en schoonzoon:

    Johan Grevinck (Aalten – Aalten < 1598), z.v. Berent en Hermannen Grevinck
    Stijne ten Ahoff / Ahave (Aalten – Aalten, 1623)

    Volgende bewoners, weduwe en 2e echtgenoot:

    Herman ten Poelhuijs (Meddo – Aalten, 1601), z.v. Coene Harmelinck alias ten Poelhuijs (den Olden)
    Stijne ten Ahoff / Ahave (Aalten – Aalten, 1623)

    Volgende bewoners, zoon van Johan en Stijne en schoondochter:

    Reiner Gr(i)evinck (Aalten)
    Hendrixken Theben (Winterswijk), d.v. Johan Theben en Joist Lebbinck

    Reijner wordt tussen 1601 en 1664 als Scholte genoemd (Hofboek).

    Volgende bewoners, zoon:

    Gijsbert Gr(i)evinck (Aalten, ca. 1606 – Aalten, 1665/1666)

    Gijsbert Reinerszoon Gr(i)evinck is in 1636 hofhorig en is dan 30 jaar oud (Hofboek).

    Volgende bewoners, zoon en schoonzoon:

    Berent Gr(i)evin(c)k (Aalten – Aalten, 1700/1701), trouwt
    (1) op 01-04-1667 in Aalten met Jenneken Scha(a/e)rs (Aalten – Aalten, 1678/1679)
    (2) op 05-03-1679 in Aalten met Gerritjen Locken (Aalten)

    Volgende bewoners, dochter en schoonzoon:

    Berent Arentsen (Varsseveld), trouwt op 11-12-1701 in Aalten met
    Janna Gr(i)evink (Aalten – Aalten < 1748)

    Volgende bewoners, zoon en schoondochter:

    Roelof Aren(t/z)sen (Aalten, 23-01-1707 – Aalten, 1744-1747), trouwt op 26-12-1731 in Aalten met
    Barta Willemina (te) Bak (Aalten, 25-11-1714 – Aalten, 04-04-1771)

    Volgende bewoners, weduwe en 2e echtgenoot:

    B(e/a)rent ter Dam (Aalten, 01-11-1716 – Aalten, 10-03-1796), trouwt op 13-05-1747 in Aalten met
    Barta Willemina (te) Bak (Aalten, 25-11-1714 – Aalten, 04-04-1771)

    B(e/a)rent was een neef van Roelof Aren(t/z)sen.

    Volgende bewoners, zoon van Roelof en Barta Willemina en schoondochter:

    Bernardus Arent(z/s)en (Aalten, 19-07-1733 – Aalten, 26-09-1780), trouwt (1) op 22-04-1758 in Aalten met
    Janna Geertruid Roerdink (Winterswijk, 02-11-1738 – Aalten, 27-07-1767)

    Bernardus volgt vanaf zijn huwelijk met Janna Geertruid Roerdink zijn stiefvader Berend ten Dam op als scholte van de Ahof. Op 17-12-1760 vernieuwt hij de daarvoor vereiste leeneed. Bernardus wordt op 07-10-1777 als voogd van Roelof genoemd. Verder is hij na het overlijden van zijn zuster Johanna Willemina voogd over haar kinderen. Bernardus wordt op 30-09-1780 begraven te Aalten. De kinderen Grada, Roelof en Willem Lodewijk worden in het testament van zijn tante Gesina van 20-04-1785 genoemd (RA Bredevoort inv.nr. 601 besloten testamenten).

    Volgende bewoners, weduwnaar en 2e echtgenote:

    Bernardus Arent(z/s)en (Aalten, 19-07-1733 – Aalten, 26-09-1780), trouwt (2) op 20-08-1768 in Aalten met
    J(oh)anna Willemina Hijink (Winterswijk, 11-02-1751 – Aalten, 23-11-1808)

    Volgende bewoners, weduwe en 2e echtgenoot:

    Garrit Jan Roerdink (Winterswijk, 26-02-1744 – Aalten, 09-01-1817), trouwt op 18-07-1784 in Aalten met
    J(oh)anna Willemina Hijink (Winterswijk, 11-02-1751 – Aalten, 23-11-1808)

    Garrit Jan was een broer van Janna Geertruid Roerdink.

    Volgende bewoners, zoon van Bernardus en Janna Geertruid en schoondochter:

    Roelof Arent(s/z)en (Aalten, 12-08-1763 – Aalten, 07-10-1849), trouwt op 18-07-1784 in Aalten met
    Johanna Harmina L(i/e)essink alias Roerdink (Winterswijk, 11-02-1761 – Aalten, 01-12-1840)

    Roelof en Johanna Harmina waren neef en nicht.

    Volgende bewoners, zoon en schoondochter:

    Bernardus Arent(s/z)en (Aalten, 19-10-1788 – Dorpbuurt, 10-05-1840), trouwt (1) op 20-08-1811 in Aalten met
    Josi(e)na Aleida te Lintum (Woold, 12-12-1789 – Woold, 01-03-1823)

    Bernardus vertrok rond 1820 naar Winterswijk, keerde na het overlijden van zijn vrouw terug naar Aalten en woonde na zijn 2e huwelijk in 1827 op Rikkers in Dorpbuurt.

    Bevolkingsregister 1823-1837

    “De Pol”

    Aalten 230

    Roelof Arentzen (Aalten, ged. 18-12-1763), assessor
    Johanna Harmina (Roerdink) op Liessink (Winterswijk, ged. 11-02-1761)

    Bevolkingsregister 1838-1850

    Aalten 213

    Roelof Arentzen (Aalten, ged. 18-12-1763), assessor
    Johanna Harmina (Roerdink) op Liessink (Winterswijk, ged. 11-02-1761)

    Volgende bewoners:

    Jacobus Arnoldus Hendrikus Prins (Aalten, 02-08-1814), bierbrouwer
    Engelbartha Hendrika Arentzen (Aalten, 24-06-1802)

    Bevolkingsregister 1850-1860

    “Nieuwstraat”

    Aalten 213

    Jacobus Arnoldus Hendrikus Prins (Aalten, 02-08-1814), bierbrouwer
    Engelbartha Hendrika Arentzen (Aalten, 24-06-1802)

    Volgende bewoners:

    Bevolkingsregister 1860-1870

    Aalten 214

    Roelof Arentzen (Aalten, 01-02-1812), molenaar
    Hendriene Hondorp (Aalten, 05-12-1816)

    Bevolkingsregister 1870-1880

    Aalten 286

    Roelof Arentzen (Aalten, 01-02-1812), molenaar
    Hendriene Hondorp (Aalten, 05-12-1816)

    Bevolkingsregister 1880-1890

    Aalten 327

    Roelof Arentzen (Aalten, 01-02-1812)
    Hendriene Hondorp (Aalten, 05-12-1816)

    Volgende bewoners:

    Bernardus Arentzen (Haart, 21-10-1842), landbouwer
    Tonia Tolkamp (Haart, 09-06-1850)

    Volgende bewoners:

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Aalten 317

    Derk Prins (Aalten, 29-05-1865 – Aalten, 25-01-1906), timmerman, landbouwer
    Engelbartha Hendrika Arentzen (Aalten, 08-11-1868 – Aalten, 04-12-1936)

    Aalten 317a

    Hendrik Jan Bulten (Doetinchem, 17-06-1826), landbouwer
    Wilhelmina Hendriksen (Hummelo, 06-03-1829)

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Aalten 366 > 566

    Derk Prins (Aalten, 29-05-1865 – Aalten, 25-01-1906), landbouwer
    Engelbartha Hendrika Arentzen (Aalten, 08-11-1868 – Aalten, 04-12-1936)

    Aalten 366a > 566a

    Harmen Zeevalk (Rheden, 30-10-1870), metselaar
    Johanna van Rossum (Achtkarspelen, 18-09-1867)

    Volgende bewoners:

    Albartus Alexander Leverman (Doesburg, 16-05-1855), steenhouwer
    Jennigje Drost (Hasselt, 18-11-1856)

    Volgende bewoners:

    Peter Wilhelm Kuppers (Gladbach/D, 27-01-1865), barbier
    Anna Catharina Benders (Dülken/D, 12-12-1860)

    Volgende bewoners:

    Aalten 366a > 566a

    Hermanus Hendrikus Beeks (Groenlo, 02-05-1873), wever bij Driessen, Bocholt
    Johanna Rothers (Rhede/D, 20-04-1876)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Aalten C566 > D641

    Engelbartha Hendrika Arentzen (Aalten, 08-11-1868 – Aalten, 04-12-1936)

    Aalten C566a

    Hermanus Hendrikus Beeks (Groenlo, 02-05-1873), fabr.arb.
    Johanna Rothers (Rhede/D, 20-04-1876)

    Volgende bewoners:

    Aalten C566a > D641a

    Pier Baanstra (Hellevoetsluis, 16-09-1887), rijksveldwachter
    Willemina Lugtenburg (Nieuwenhoorn, 11-01-1888)

    Adresboek 1934

    Aalten D641 > Polstraat 11

    Wed. D. Prins

    Aalten D641a > Polstraat 9

    Wed. H.T. Vossers

    Adresboek 1967

    Polstraat 11

    B. Prins
    J.H. Prins

    Polstraat 9

    G. Hoftijzer

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832I-185Roelof Arentzen, assessor2.940 m² huis, schuur & erf
    1881I-185Bernardus Arentzen, kunstdraaijer2.940 m² huis & schuur
    1894I-4561Engelbartha Hendrika Arentzen6.411 m² huis, erf & tuin

    Afbeeldingen

    Ahof de Pol, Polstraat, Aalten (1968)
  • Ten Hietbrinks Bewaarschool

    Ten Hietbrinks Bewaarschool

    Overzicht

    De Ten Hietbrinks Bewaarschool was een kleuterschool in de Prinsenstraat in Aalten. De school werd vernoemd naar de familie Ten Hietbrink, die nauw betrokken was bij het ontstaan en het bestuur. Later kerkte hier de Ned. Protestantenbond. Tegenwoordig zit op dit adres het Euregionaal Historisch Documentatiecentrum.

    De bewaarschool werd geopend op 6 januari 1887, toen in Nederland de eerste vormen van kleuteronderwijs steeds meer ingang vonden. Voor die tijd werden kinderen vaak pas vanaf hun zesde toegelaten tot de lagere school.

    Het schooltje beschikte over een groot lokaal met houten vloer, een zandbak achter het gebouw en eenvoudige speelmaterialen, zoals autobanden. Achter de school stond een schuur die ook bij de speelruimte hoorde.

    Oorlogsjaren

    In de jaren van de Duitse bezetting (1940–1945) troffen de maatregelen tegen Joodse inwoners ook de Ten Hietbrinks Bewaarschool. Tot 1941 zaten er Joodse kinderen op de school, maar vanaf 1 september 1941 moesten zij verplicht verwijderd worden, in lijn met de anti-Joodse verordeningen.

    Schoolleven

    Herinneringen van oud-leerlingen geven een beeld van het schoolleven in de jaren ’40 en ’50:

    • Het hoofd van de school was mejuffrouw Stokreef; daarnaast wordt ook juffrouw Annie genoemd.
    • Er heerste een strenge discipline, door oud-leerlingen omschreven als “potjes-discipline”.
    • Naast het leren en spelen werden er ook schoolreisjes georganiseerd, bijvoorbeeld in 1946 naar het Loohuisbos.

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1838-1850

    Aalten 229

    Harmanus Hiebering / ten Hietbrink (Aalten, 22-09-1791 – Aalten, 21-06-1844), arbeider
    Berendina ter Horst (Aalten, 29-06-1794 – Aalten, 19-12-1847)

    Zoon:

    Gerrit Jan ten Hietbrink (Aalten, 01-11-1834 – Aalten, 04-04-1883)

    Harmen Jan Honders (Winterswijk, 16-11-1792 – Aalten, 13-02-1873), landbouwer
    (1) Berendina ter Horst (Aalten, 29-06-1794 – Aalten, 19-12-1847)
    (2) Antonetta Villekes (Aalten, 30-08-1803 – Aalten, 02-10-1885)

    Bevolkingsregister 1850-1860

    Aalten 229

    “Achterstraat”

    Harmen Jan Honders (Winterswijk, 16-11-1792 – Aalten, 13-02-1873), landbouwer
    Antonetta Villekes (Aalten, 30-08-1803 – Aalten, 02-10-1885)

    Stiefzoon:

    Gerrit Jan ten Hietbrink (Aalten, 01-11-1834 – Aalten, 04-04-1883)

    Bevolkingsregister 1860-1870

    Aalten 229

    Harmen Jan Honders (Winterswijk, 16-11-1792 – Aalten, 13-02-1873)
    Antonetta Villekes (Aalten, 30-08-1803 – Aalten, 02-10-1885)

    Stiefzoon:

    Gerrit Jan ten Hietbrink (Aalten, 01-11-1834 – Aalten, 04-04-1883), klompenmaker

    Bevolkingsregister 1870-1880

    Aalten 301

    Harmen Jan Honders (Winterswijk, 16-11-1792 – Aalten, 13-02-1873)
    Antonetta Villekes (Aalten, 30-08-1803 – Aalten, 02-10-1885)

    Bevolkingsregister 1880-1890

    Aalten 345

    Gerrit Jan ten Hietbrink (Aalten, 01-11-1834 – Aalten, 04-04-1883), koopman

    Bewaarschool

    Bevolkingsregister 1900-1910

    409 > 481

    Bevolkingsregister 1910-1920

    481 > C535

    Adresboek 1934

    Aalten C535 > Prinsenstraat 27

    Bewaarschool

    Adresboek 1967

    Prinsenstraat 27

    Geb. Ned. Prot. Bond

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832I-1059
    I-1060
    Hermanus Hietbrink, arbeider148 m² huis & erf
    17 m² huis
    1882I-3714Gerrit Jan ten Hietbrink, koopman185 m² huis & erf
    1888I-4203De Departementale Bewaarschool van het
    Departement tot Nut van ’t Algemeen
    565 m² bewaarschool, tuin
    1963I-4203Nederlandse Protestantenbond565 m² kerk, tuin

    Afbeeldingen

  • Café Lurvink / Slagerij Eppink

    Café Lurvink / Slagerij Eppink

    Overzicht

    In het jaar 1910 kwam hier een halte voor de stoomtram, tramhalte Lurvink. In het pand van Lurvink was in 1910 links een café gevestigd en rechts verkocht Lurvink zijn manufacturen. In 1954 vestigde zich hier slagerij Eppink. Het pand is in 2015 gesloopt en het terrein heeft jarenlang braak gelegen. In 2022 is er een moderne woning gebouwd.

    Bewoners

    1813

    Aalten 41

    Hendrik Jan Messink (Aalten, 21-02-1751), schoolhouder

    1 man
    1 vrouw
    1 jonge

    Gerrit Freers (Aalten, 10-09-1752), timmerman
    Derk Freers

    1 man
    1 vrouw
    1 dogter

    Bevolkingsregister 1823-1838

    Aalten 41

    Frerik Hendrik Benning (Aalten, 19-05-1789), wever
    Christina Bekink (Bocholt, 15-01-1777)

    Bevolkingsregister 1838-1850

    Aalten 39

    Frerik Hendrik Benning (Aalten, 19-05-1789), wever
    Christina Bekink (Bocholt, 15-01-1777)

    Volgende bewoners, dochter en schoonzoon:

    Hendricus Bernardus Lurvink (Aalten, 23-05-1805), borstelmaker
    Janna Bennink (Aalten, 11-10-1816)

    Bevolkingsregister 1850-1860

    Aalten 39

    Hendrikus Bernardus Lurvink (Aalten, 23-05-1805), borstelmaker
    Janna Bennink (Aalten, 11-10-1816)

    Bevolkingsregister 1860-1870

    Aalten 39

    Hendrikus Bernardus Lurvink (Aalten, 23-05-1805), borstelmaker
    Janna Bennink (Aalten, 11-10-1816)

    Bevolkingsregister 1870-1880

    Aalten 57

    Hendrikus Bernardus Lurvink (Aalten, 23-05-1805), barbier
    Janna Bennink (Aalten, 11-10-1816)

    Bevolkingsregister 1880-1890

    Aalten 61

    Hendrikus Bernardus Lurvink (Aalten, 23-05-1805), barbier
    Janna Bennink (Aalten, 11-10-1816)

    Volgende bewoners, zoon en schoondochter:

    Hendrikus Antonius Lurvink (Aalten, 01-07-1846), winkelier
    Anna Maria Geertruida Esselink (Meddo, 21-01-1850)

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Aalten 61

    Hendrikus Antonius Lurvink (Aalten, 01-07-1846), borstelmaker, landbouwer
    Anna Maria Geertruida Esselink (Meddo, 21-01-1850)

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Aalten 80 > 22

    Hendrikus Antonius Lurvink (Aalten, 01-07-1846), landbouwer
    Anna Maria Geertruida Esselink (Meddo, 21-01-1850)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Aalten A22 > A7

    Hendrikus Antonius Lurvink (Aalten, 01-07-1846), landbouwer, manufacturier
    Anna Maria Geertruida Esselink (Meddo, 21-01-1850)

    Volgende bewoners, zoon en schoondochter:

    Hendrikus Johannes Lurvink (Aalten, 17-01-1883), winkelbediende, manufacturier
    Wilhelmina Helena Berndzen (Lengel, 06-05-1887)

    Adresboek 1934

    Aalten A7 > Dijkstraat 10

    H.J. Lurvink

    Adresboek 1967

    Dijkstraat 10

    J. Eppink
    G.H. Eppink

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832I-1222Frederik Hendrik Bennink140 m² huis & erf

    Afbeeldingen

  • Café ’t Noorden

    Café ’t Noorden

    Overzicht

    De geschiedenis van café ’t Noorden begint in 1823. Op de plek waar het pand van ’t Noorden nu staat, bevond zich toen een huis met erf en een boomgaard. Aan de andere kant van de Koningsweg stond een korenmolen met erf maar zonder woonhuis.

    Jan Hendrik Weenink (34 jaar) kwam in 1856 in het huis te wonen en werkte op de molen. In opdracht van Jan Hendrik vond er in 1866 een verbouwing plaats. Een deel van het bouwland veranderde in een “terrein tot vermaak”, zo valt in het gemeentelijk archief te lezen. Het was het begin van de speeltuin die nu nog steeds deel uitmaakt van ’t Noorden.

    Weenink is er ook een café begonnen, want in 1870 staat in het gemeenteregister namelijk als zijn beroep vermeld: ‘Tapper’. Op 19 september 1876 vertrekken de Weeninks. Engelbartus Simmelink (30 jaar) uit Winterswijk wordt de nieuwe tapper en opent café Simmelink. Na zijn dood in 1888 neemt zijn weduwe Johanna Gesiena Simmelink-Nijenhuis de leiding over. Zij wordt na haar overlijden in 1895 opgevolgd door haar twee dochters, Janna Willemina en Janna Aleida Simmelink.

    ’t Noorden van Aalten

    16 april 1918 neemt Bernardus Heersink uit Winterswijk het café over. Rond deze tijd vernoemt men de zaak ook naar ’t Noorden (van Aalten). In 1948 volgt Jan Bertus Keijzer Heersink op, die in 1957 op zijn beurt opgevolgd wordt door Abraham Grevink die in 1976 overlijdt. De zaak wordt voortgezet door zijn weduwe S.W. Grevink-Piepers en de families Grevink en Prinsen. In deze jaren worden er talloze bruiloften en feesten gevierd. Het café en de speeltuin worden goed bezocht en het softijs is ook een trekker. Zij doen dit tot 1997.

    In 1997 nemen Martin en Monique Hüning de zaak over. Onder hun leiding wordt het zalencentrum uitgebreid en wordt het restaurant in 2011 omgebouwd tot pannenkoekenhuis. Ook breiden zij de de cateringfaciliteiten uit. Helaas moet de (verrotte) hoge glijbaan weg wegens nieuwe regels en instortgevaar, maar het treintje van Buesink (Modelspoor Panorama) in de speeltuin biedt nieuw vertier voor de kinderen. Sinds 2015 zijn zoon Wesley en schoondochter Nita Hüning bij in de zaak getreden.

    Anno 2025 omschrijft de website van Het Noorden zichzelf als grand café met eet- speel- en biertuin, met als levensmotto: “Vier ‘t leven!”

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1823-1838

    Aalten 180

    Janna Berendina Mebelink-Morrien (Aalten, 19-10-1755)

    Volgende bewoners:

    Jakobus Lammers (Winterswijk, 31-10-1783), molenaar
    Catharina Sikkink (Winterswijk, 15-05-1784)

    Bevolkingsregister 1838-1850

    Aalten 175

    Jacobus Lammers (Winterswijk, 31-10-1783), molenaar
    Catharina Sikkink (Winterswijk, 15-05-1784)

    Bevolkingsregister 1850-1860

    Aalten 175

    Jacobus Lammers (Winterswijk, 31-10-1783), molenaar
    Catharina Sikkink (Winterswijk, 15-05-1784)

    Zij vertrekken op 15-08-1854 naar Noord-Amerika.

    Volgende bewoners:

    Jan Hendrik Weenink (Winterswijk, 24-06-1822), molenaar
    Antonetta Gesina Schepers (Aalten, 11-10-1821)

    Bevolkingsregister 1860-1870

    Aalten 175

    Jan Hendrik Weenink (Winterswijk, 24-06-1822), molenaar
    Antonetta Gesina Schepers (Aalten, 11-10-1821)

    Bevolkingsregister 1870-1880

    Aalten 214

    Jan Hendrik Weenink (Winterswijk, 24-06-1822), tapper enz.
    Antonetta Gesina Schepers (Aalten, 11-10-1821)

    Zij vertrekken naar Aalten 92 (tegenwoordig Hogestraat 41)

    Volgende bewoners:

    Aalten 214

    Engelbartus Simmelink (Meddo, 05-01-1846), tapper
    Johanna Gesiena Nijenhuis (Winterswijk, 31-05-1839)

    Bevolkingsregister 1880-1890

    Aalten 233

    Engelbartus Simmelink (Meddo, 05-01-1846), tapper
    Johanna Gesiena Nijenhuis (Winterswijk, 31-05-1839)

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Aalten 228

    Johanna Gesiena Nijenhuis (Winterswijk, 31-05-1839), tapster

    Volgende bewoners, dochter:

    Janna Willemina Simmelink (Meddo, 15-02-1871), tapster

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Aalten 257 > 306

    Derk Willem Hakstege (Aalten, 16-10-1872), booterkneeder bij de coöp. zuivelfabr.
    Janna Willemina Simmelink (Meddo, 15-02-1871), tapster / herbergierster baas

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Aalten B306 > C311

    Derk Willem Hakstege (Aalten, 16-10-1872), fabr. arbeider
    Janna Willemina Simmelink (Meddo, 15-02-1871)

    Volgende bewoners:

    Aalten B306 > C311

    Bernadus Heersink (Aalten, 25-09-1877), metselaar / houthandelaar / caféhouder
    Bertha Geerdes (Brinkheurne, 14-05-1884)

    Adresboek 1934

    Aalten C311 > Lichtenvoordsestraatweg 40

    B. Heersink

    Adresboek 1967

    Lichtenvoordsestraatweg 44

    A. Grevink
    J.W. Grevink

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832I-63E. Roerdink e.c., landbouwer500 m² huis & erf
    1841I-63Jan Willem Veldhuis, landbouwer500 m² huis & erf
    1863I-63Abraham van Eerden, logementhouder500 m² huis & erf
    1866I-2716
    I-2717
    I-2718
    Abraham van Eerden e.c., logementhouder180 m² terrein van vermaak
    70 m² bergplaats & erf
    480 m² huis & erf
    1874I-3160
    I-3161
    I-3162
    Jan Hendrik Weenink, molenaar & tapper47 m² huis & erf
    43 m² huis & erf
    802 m² huis & erf
    1883I-3808Engelbarts Simmelink e.c., steenbakker892 m² huis & erf
    1906I-3808Derk Willem Hakstege, kastelein892 m² huis & erf
    1916I-3808Albert Johan Frederik Kammeijer,
    steenkolenhandelaar & caféhouder
    892 m² huis & erf
    1920I-3808Bernardus Heersink, kastelein & landbouwer892 m² huis & erf
    1927I-6187Bernardus Heersink, kastelein & landbouwer2500 m² huis, tuin
    1935I-6725Bernardus Heersink, kastelein & landbouwer3.220 m² huis, café, tuin

    Afbeeldingen

  • Olde Marckt (Hotel Keizer)

    Olde Marckt (Hotel Keizer)

    Overzicht

    Voorheen stond hier het café en logement van Veldkamp. Zijn zoon gaf zangles aan het koor “Symphonia“. Tegenwoordig zit hier restaurant Olde Marckt. Het restaurant ontving in 2025 een Michelinster.

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1823-1838

    Aalten 261

    Christiaan Harink (Aalten, 07-11-1751), bakker
    Janna te Stroete (Aalten, 04-08-1765)

    Volgende bewoners:

    Gerrit Jan Haringh (Aalten, 18-07-1800)
    Margaretha Scheffen (Aalten, 22-05-1789)

    Aalten 260

    Arnoldus Lurvink (Aalten, 24-10-1789), borstelmaker
    Johanna Geertruid Feldkamp (Bocholt, 07-07-1779)

    Bevolkingsregister 1838-1850

    Aalten 275

    Gerrit Jan Haringh (Aalten, 18-07-1800), broodbakker
    Margaretha Scheffen (Aalten, 22-05-1789)

    Zij vertrekken op 16-08-1847 naar Amerika.

    Volgende bewoner:

    Magdalena Berendina Catharina Becking (Keppel, 29-11-1791), wed. Adolph Wechgelaer

    Aalten 276

    Arnoldus Lurvink (Aalten, 24-10-1789), borstelmaker
    Johanna Geertruid Feldkamp (Bocholt, 07-07-1779)

    Bevolkingsregister 1850-1860

    Aalten 275

    Magdalena Berendina Catharina Becking (Keppel, 29-11-1791)

    Volgende bewoners, zoon en schoondochter:

    Aalten 276

    Arnoldus Lurvink (Aalten, 24-10-1789), borstelmaker

    Bevolkingsregister 1860-1870

    Aalten 275

    Willem Wechgelaer (Aalten, 10-06-1824), bakker
    Berendina Winkelhorst (Haart, 25-08-1824)

    Volgende bewoners:

    Bernardus Arentzen (Haart, 21-10-1842), kunstdraaijer
    Willemina Schokkin (Lintelo, 12-12-1842)

    Aalten 276

    Arnoldus Lurvink (Aalten, 24-10-1789), borstelmaker

    Bevolkingsregister 1870-1880

    Aalten 352

    Bernardus Arentzen (Haart, 21-10-1842), kunstdraaijer
    Willemina Schokkin (Lintelo, 12-12-1842)

    Volgende bewoners:

    Bernardus / Berend Berendsen (Gaanderen, 24-05-1817), postbode
    H(a/e)rmina Wentink (Ambt Doetinchem, 18-11-1821)

    Aalten 352a

    Reintje(n) te Bokkel (Aalten, 18-11-1824), boekverkoopster

    Aalten 353

    Arnoldus Lurvink (Aalten, 24-10-1789)

    Volgende bewoners:

    Henricus Gielink (Aalten, 15-11-1806), arbeider
    Christina Harmina Margrieta Jentink (Bredevoort, 07-09-1818)

    Volgende bewoners:

    Bevolkingsregister 1880-1890

    Aalten 395

    Reintje(n) te Bokkel (Aalten, 18-11-1824), boekverkoopster

    Aalten 396

    Gradus Wilhelmus Veldkamp (Bredevoort, 28-01-1844), tapper
    Anna Berendina Gielink (Aalten, 03-02-1843)

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Aalten 389

    Reintje(n) te Bokkel (Aalten, 18-11-1824), boekverkoopster

    Aalten 390

    Gradus Wilhelmus Veldkamp (Bredevoort, 28-01-1844), logementhouder
    Anna Berendina Gielink (Aalten, 03-02-1843)

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Aalten 461

    Reintje(n) te Bokkel (Aalten, 18-11-1824), boekverkoopster

    Volgende bewoners:

    Engbert Hogeweg (Borculo, 22-08-1871), koperslager
    Aaltjen Wormgoor (Borculo, 03-01-1871)

    Volgende bewoners:

    Gerrit van Ulsen (Deventer, 17-11-1876), drogist
    Egberdina Schutten (Den Haag, 01-09-1886)

    Volgende bewoners:

    David van Rijn (Alphen a/d Rijn, 07-01-1882), drogist
    Jannetje Molenaar (Beverwijk, 14-02-1872)

    Volgende bewoners:

    Jan Boersbroek (Deventer, 25-08-1879), kapper
    Elisabeth Dolman (Amsterdam, 15-03-1884)

    Volgende bewoners:

    Aalten 461 > 515

    Hendrikus Emsbroek (Warnsveld, 28-04-1891), kapper

    Volgende bewoners:

    Aalten 462 > 516

    Anna Berendina Gielink (Aalten, 03-02-1843), tapster

    Volgende bewoners:

    Johannes Hendrikus Keizer (De Heurne, 27-01-1881), kleermaker
    Johanna Elisabeth Kramer (Aalten, 31-05-1878), huishoudster

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Aalten 515 > 568

    Berend Hendrik Lammers (Varsseveld, 11-03-1895), slager
    Jansje Gerharda Lammers (Aalten, 03-09-1899)

    vervalt

    Aalten 516 > 569

    Johannes Hendrikus Keizer (De Heurne, 27-01-1881), kleermaker, caféhouder
    (1) Johanna Elisabeth Kramer (Aalten, 31-05-1878)
    (2) Gerharda Catharina Winterink (Drempt, 20-01-1880)

    Adresboek 1934

    Aalten D569 > Markt 10

    Wed. J.H. Keizer

    Adresboek 1967

    Markt 10

    Hotel Keizer

    H.F. Keizer

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832I-1161
    I-1162
    Gerrit Jan Haring, broodbakker
    Arnoldus Lurvink, borstelmaker
    250 m² huis & erf
    188 m² huis & erf
    1864
    1871
    I-1830
    I-1162
    Willem Wechgelaer, bakker
    Antoni Lurvink, borstelmaker
    250 m² huis & erf
    188 m² huis & erf
    1880

    1891
    I-3643

    I-3644
    Johannes Hendrikus Keizer e.c.,
    kleermaker en caféhouder
    Gradus Wilhelmus Veldkamp
    138 m² huis & erf

    300 m² huis & erf
    1891I-4453Gradus Wilhelmus Veldkamp299 m² huis & erf
    1930I-6343Johannes Hendrikus Keizer e.c.,
    kleermaker en caféhouder
    375 m² huis & erf
    1936I-6343N.V. Grolsche Bierbrouwerij, Enschede375 m² huis & erf

    Afbeeldingen

  • Café Leuven

    Café Leuven

    Overzicht

    De geschiedenis van Café Leuven gaat meer dan twee eeuwen terug. Aan het begin van de 19e eeuw was Hendrikus Vultink (1781-1861), naast borstelmaker, de eigenaar van een tapperij genaamd ‘De Leeuw.’

    In de tijd van Napoleon waren er, naast de gelagkamer, enkele kamertjes waar officieren uit het Franse leger waren ondergebracht. Behalve voor de officieren in ‘De Leeuw’, voorzag de familie Vultink een deel van het Franse garnizoen van warme maaltijden. Een geliefd maal bij de soldaten en officieren was zuurkool met varkensvlees. Niet zomaar een stukje varkensvlees, nee een heel of een half varken naar gelang het uitkwam werd met de zuurkool meegekookt. De Franse soldaten waren echte rokkenjagers en het was voor de dienstbodes die het eten brachten verduveld goed oppassen.

    Logement

    Na de Franse overheersing werd de familie uitgebreid met de geboorte van een zoon, Hendrikus Georgius Vultink die op 6 juli 1821 het levenslicht zag. Hij trouwde in 1852 met Josephina Antonette van Ginther, een Winterswijkse schone met wie de familietraditie werd voortgezet, dat willen zeggen dat Vultink naast tapper het borstelmakersvak uitoefende. Vlak voor dit huwelijk werd ‘De Leeuw’ een echt logement; een minder voorname naam voor een hotel, waar mevrouw Vultink-Ginther voornamelijk de scepter zwaaide.

    Ook dit huwelijk bleef niet kinderloos. Een van de dochters, Elisabeth Johanna Vultink trouwde in 1890 met Johannes Bernardus Kamps, bierbottelaar en logementhouder uit Winterswijk. Kamps zette de bierbottelarij voort in Aalten en richtte zich daarnaast volledig op het logement, dat toen al populaire ontmoetingsplaats was voor de lokale bevolking. Hier kwamen Aaltenaren bijeen om te kaarten en de kwesties van de dag te bespreken.

    Marie Kamps

    Op 17 april 1892 dronk vader Kamps een extra borrel, want zijn vrouw had het leven geschonken aan een flinke dochter, Maria Louisa Josephina. En het was deze dochter die op 10-jarige leeftijd tijdens de Meimarkt in 1902 met vaardigheid het dienblad hanteerde. Zeven decennia later vertelde zij daarover:

    “Ik kan het me nog als de dag van gisteren herinneren. Het was die dag ongewoon druk en omdat ik met mijn smalle figuurtje mij gemakkelijk tussen de tafeltjes en stoelen kon bewegen dan mijn moeder kwam dat de omzet in het café vanzelfsprekend ten goede. De klanten hadden er blijkbaar schik in dat zij bediend werden door een ‘jong deerntje’, de kwinkslagen waren dan ook niet van de lucht.

    Overigens viel het met de bediening nogal mee. Iedereen dronk een ‘klaorken’, de dames met en de mannen zonder suiker, af en toe schonken wij een glaasje rood, het beste te vergelijken met het glaasje bessen van vandaag. De borrel kostte 6 cent ofwel een grosch per glas, want het Duitse betaalmiddel was in die tijd net zo gangbaar als het Nederlandse geld.”

    De vuurdoop had zij dus met glans doorstaan en omdat zij er zelf ook wel plezier in kreeg werd de jonge Marie hoe langer hoe meer ingeschakeld. Dat was vooral op zondagmorgen wanneer de kerk uitging. Velen hadden een vaste ‘angang’ om na afloop een kopje koffie te drinken en daarna het paard in te spannen om naar huis te rijden. Sommigen bleven na de ochtenddienst in ‘De Leeuw’ om ’s middags opnieuw ter kerke te gaan.

    “In ‘De Leeuw’ kon men ook terecht om iets in de fles te halen. Een fles jenever kostte in mijn jonge jaren 64 cent, een maatje 8 cent en een half oord (2 maatjes) 16 cent.”

    Over het cafébezoek in die tijd vertelde ze: “Het waren over het algemeen de oudere getrouwde mannen die een borreltje of een flesje bier kwamen drinken. Men keuvelde wat, legde een kaartje en naarmate de tijd verstreek werden de verhalen mooier en griezeliger. Als dan de ‘papklok’ luidde om 9 uur betekende dat het uur geslagen had om naar huis te gaan, want de andere dag was het al vroeg opstaan geblazen. Jonge mensen zag men zelden in een café, bij hoge uitzondering en dan nog in gezelschap van vader. De tijden zijn in dat opzicht wel veranderd. De rollen zijn nu omgekeerd.”

    Ook vertelde zij over de inkwartiering tijdens de Eerste Wereldoorlog waarvoor 80 cent per dag voor inkwartiering werd ontvangen. Over de vluchtelingen uit het krijgsgevangenenkamp ‘Friederichsfeld’ bij Wesel die in Aalten terechtkwamen en door de familie Kamps op last van hogerhand van voedsel werden voorzien, voordat zij op transport gesteld werden. En in alles speelde Marie Kamps een voorname rol.

    Zij was van alle markten thuis. Niet alleen in het café en in het huishouden, ook bij het bottelen stond zij haar mannetje. Zij spande het paard in voor de bierwagen, reed er mee naar de klanten in Aalten, zoals de Tolhutte, Mariënvelde, Zieuwent, Lichtenvoorde om maar een paar plaatsen te noemen. Ook in Bocholt was de bierwagen van Kamps een vertrouwd beeld.

    Marie Kamps is praktisch haar hele leven het café trouw gebleven, ook na haar huwelijk in 1924 met Willem Leuven, schilder van beroep. Het café bleef het domein van Marie.

    Na het overlijden van de heer Leuven in 1966 is er nieuw bloed in de zaak gekomen toen de zoon L. Leuven met zijn vrouw zo geleidelijk aan de leidsels ging overnemen. En als de voortekenen niet bedriegen dan zullen er nog ettelijke jaren aan het bestaan van de zaak worden toegevoegd. Een kleinzoon is pas 10 jaar maar schenkt nu al als het van vader mag een klein borreltje in.

    Op zaterdagmiddag 15 oktober 1932 brandde het pand geheel uit, waarna in 1933 de eerste steen werd gelegd van het huidige pand aan de Landstraat.

    Bewoners

    1813

    Aalten 65

    Carel Jacob Engelbert Blücher (Elberfeld, 1783), drukker en verver
    Casper Hoff (1783), knegt

    1 man
    1 vrouw
    1 dogter
    1 knegt
    1 meid

    Bevolkingsregister 1823-1838

    Aalten 65

    Theodoor Wilhelm Meijrink (Aalten, 31-12-1787), winkelier
    Henrina Christina Joanna Schreven (Bocholt, 02-08-1796)

    Bevolkingsregister 1838-1850

    Aalten 63

    Theodoor Wilhelm Meijrink (Aalten, 31-12-1787), winkelier
    Henrina Christina Joanna Schreven (Bocholt, 02-08-1796)

    Volgende bewoners:

    Hendrikus Brethouwer (Aalten, 06-08-1823), winkelier

    Bevolkingsregister 1850-1860

    Aalten 63

    Hendrikus Brethouwer (Aalten, 06-08-1823), winkelier

    Volgende bewoners:

    Hendrikus Georgius Vultink (Aalten, 06-07-1821), borstelmaker
    Josephina Louisa Antonetta Ginther (Winterswijk, 11-05-1820)

    Bevolkingsregister 1860-1870

    Aalten 63

    Hendrikus Georgius Vultink (Aalten, 06-07-1821), borstelmaker
    Josephina Louisa Antonetta Ginther (Winterswijk, 11-05-1820)

    Bevolkingsregister 1870-1880

    Aalten 77

    Hendrikus Georgius Vultink (Aalten, 06-07-1821), borstelmaker
    Josephina Louisa Antonetta Ginther (Winterswijk, 11-05-1820)

    Bevolkingsregister 1880-1890

    Aalten 86

    Hendrikus Georgius Vultink (Aalten, 06-07-1821), borstelmaker
    Josephina Louisa Antonetta Ginther (Winterswijk, 11-05-1820)

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Aalten 81

    Hendrikus Georgius Vultink (Aalten, 06-07-1821), logementhouder

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Aalten A103 > A132

    Hendrikus Georgius Vultink (Aalten, 06-07-1821), herbergier

    Volgende bewoners, dochter en schoonzoon:

    Johannes Bernardus Kamps (Winterswijk, 20-07-1861), bierbottelaar
    Elisabeth Johanna Vultink (Aalten, 24-11-1861)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Aalten A132 > A133

    Johannes Bernardus Kamps (Winterswijk, 20-07-1861), bierbottelaar

    Bevolkingsregister 1920-1930

    Aalten A133

    Johannes Bernardus Kamps (Winterswijk, 20-07-1861)

    Volgende bewoners, dochter en schoonzoon:

    Willem Gerhardus Johan Leuven (Aalten, 09-04-1897)
    Maria Louisa Josephina Kamps (Aalten, 17-04-1892)

    Adresboek 1934

    Aalten A133 > Landstraat 9

    W.G.J. Leuven

    Adresboek 1967

    Landstraat 9

    Mevr. M.L.J. Leuven-Kamps
    L.B.A. Leuven
    G.A.H.B. Kamps
    A.J.M. van Eerden

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832I-1275Theodoor Wilhelm Meijerink400 m² huis & erf
    1846I-1275Joannes Bijnen, landmeter400 m² huis & erf
    1865I-1275Hendrikus Georgius Vultink, borstelmaker400 m² huis & erf
    1891I-1275Elisabeth Johanna Vultink en
    Johannes Bernardus Kamps,
    stoelenmaker & koffiehuishouder
    400 m² huis & erf
    1924I-4839Maria Louisa Josephina Kamps504 m² huis,
    schuur & erf
    1974I-8120Lourens Bernardus Antonius Leuven e.c.,
    café-restauranthouder
    663 m² huis, erf, café

    Afbeeldingen

    Hotel 'De Leeuw' Aalten uitgebrand - Graafschapbode, 17-10-1932
    Graafschapbode, 17 oktober 1932
  • Koppelkerk

    Koppelkerk

    Overzicht

    De Koppelkerk is een monumentale voormalige gereformeerde kerk in Bredevoort, gelegen op de hoek van de Koppelstraat en de Prins Mauritsstraat. Het gebouw, opgetrokken in de sobere stijl van de Delftse School, werd in 1947–1948 gerealiseerd en is tegenwoordig een centrum voor kunst en cultuur.

    Tot de Tweede Wereldoorlog moesten de gereformeerden uit Bredevoort uitwijken naar Aalten om kerkdiensten bij te wonen. Na de oorlog kreeg de gemeente de beschikking over eigen grond op het terrein dat bekend stond als De Koppele. Deze locatie lag bij de gedempte gracht en moest eerst worden opgehoogd omdat het terrein laag en vaak drassig was. De naam Koppelkerk verwijst naar dit gebied.

    De kerk werd ontworpen door architect W. Geels. In 1947 werd de eerste steen gelegd en in 1948 nam men het gebouw officieel in gebruik.

    Uitbreidingen en toren

    De oorspronkelijke kerk kreeg in de loop der tijd verschillende uitbreidingen:

    • In 1956 werd de toren, aanvankelijk zonder toestemming, clandestien aangebouwd.
    • In 1958 voegde architect W. van der Zee uit Aalten de betonnen torenbekroning toe, waardoor de toren circa vijf meter hoger werd.
    • In 1966–1967 ontwierp architect Willem Hebly, eveneens uit Aalten, een uitbreiding aan de achterzijde met vergaderruimtes.
    • In 1988 werd de toren voorzien van een luidklok, gegoten door klokkengieterij De Klok in Aarle-Rixtel.

    Architectuur

    De Koppelkerk is terugliggend gesitueerd in een ruime tuin en valt op door haar eenvoudige maar krachtige vormgeving. De kerk geeft een helder beeld van de protestantse kerkbouw kort na de Tweede Wereldoorlog. Zowel in de hoofdvorm als in de detaillering is het authentieke karakter goed bewaard gebleven.

    Nieuwe functie

    In 2013 werd het gebouw aangewezen als gemeentelijk monument. Kort daarop verloor de kerk haar oorspronkelijke functie. Na overleg gaf de kerkenraad toestemming om het gebouw een nieuwe bestemming te geven. In 2015 werd de voormalige kerk verbouwd tot een multifunctioneel centrum voor kunst en cultuur.

    Vandaag de dag vervult de Koppelkerk een prominente rol in het culturele leven van Bredevoort:

    • Kunst komt aan bod in wisselende exposities en concerten.
    • Verdieping wordt geboden via lezingen, discussieavonden en colleges.
    • In het boekencafé, ingericht als huiskamer vol boekenkasten, vinden maandelijkse literaire cafés plaats.

    Afbeeldingen

  • Sint Georgiuskerk

    Sint Georgiuskerk

    Overzicht

    Op het oude bastion Ossenkop in Bredevoort staat sinds 1876 de katholieke H. Hart en H. Georgiuskerk, een eenbeukige, neogotische kerk, ontworpen door architect Alfred Tepe. Het is een gemeentelijk monument.

    Tot het einde van de 16e eeuw kerkten de Bredevoortse rooms-katholieken in de oude Sint Joriskerk aan de Markt. Na het beleg van Bredevoort en de invoering van de Reformatie in 1597 werd het hen verboden kerkdiensten te houden. Lange tijd maakten zij gebruik van de Kruiskapel, net over de grens in Duitsland.

    In 1798 werd er weer een rooms-katholieke kerk gesticht in Bredevoort. Dit eerste kerkje stond tegenover de huidige kerk, op het perceel dat tegenwoordig het adres Koppelstraat 9 draagt. Het bestond uit twee samengevoegde huizen, waarvan de daken waren verwijderd en de muren opgehoogd. Het altaar was van baksteen en de muren waren wit geverfd om het gebouw een kerkelijke uitstraling te geven. In 1855 werd de kerk tot parochie verheven.

    De huidige kerk

    In 1871 werd A.E. Smorenburg pastoor in het vestingstadje en kreeg hij van de bisschop de opdracht om een nieuwe kerk te bouwen. Nadat de vestingwerken van Bredevoort in de negentiende eeuw voor een groot deel werden geslecht werd de Sint-Georgiuskerk gebouwd op de courtine tussen twee bastions. Hierdoor staat de kerk nog altijd iets hoger dan de omliggende straten.

    Van de gemeente Aalten kreeg de parochie het bastion Ossenkop deels (1420 m²), inclusief het stuk gracht en kade eromheen. De resterende 1420 m² werd aangekocht voor 795,20 gulden. Het eerste ontwerp voor Bredevoort was van Pierre Cuypers, naar voorbeeld van de Ruurlose kerk. Het ontwerp van Alfred Tepe uit 1874 werd uiteindelijk uitgevoerd. Aannemer was A. Ubbink.

    Voor de bouw van de kerk waren 230.000 stenen en 150 mud kalk nodig. De eerste 100.000 stenen werden op kruiwagens aangevoerd door parochianen uit het Duitse Barlo, die op deze wijze hun verbondenheid met de Nederlandse katholieken wilden tonen. De resterende stenen werden vermoedelijk gebakken in de steenoven op de Haart. De bouw begon in 1875 en al op 3 oktober 1876 werd de kerk door pastoor Smorenburg ingewijd. Het oude kerkje werd daarop afgebroken en de grond verkocht.

    Renovatie en uitbreiding

    In 1897 werd de kerk onder pastoor Mulder gerenoveerd en uitgebreid met een uurwerk en drie klokken. Een jaar later werd een terrazzovloer gelegd door Felice Monasso uit Bocholt, en werden de muren beschilderd door Muermans en zoon uit Roermond, waaronder een voorstelling van Christus en de apostelen in de Hof van Olijven.

    Onttrekking aan de eredienst

    De Sint Georgiuskerk is in het voorjaar van 2021 aan de eredienst onttrokken en verkocht aan een maatschappelijk ondernemer.

    Afbeeldingen