Archieven: Plaatsen

  • ’t Bokkel (Groot Bokkel)

    ’t Bokkel (Groot Bokkel)

    Overzicht

    Het Bokkel is een boerderij in de Aaltense buurtschap Barlo waarvan de geschiedenis teruggaat tot het jaar 1200.

    Archieven

    Hofboek Bredevoort 1506-1596

    Ca. 1580 – Wessel tho Bockell fraeget eens Ordels nae haeves recht, dwiele her up den have Bockell ein tijt lanck Scholt gewesen und dem hoff seiner dochter Elsken oevergegeven und nu up die lijfftucht van Bockel gegain, off er oeck sall moegen bueten consent des hoffheren und den principalen Scholten tott Bockell tot last desselvigen voers. haves tho Bockell dieselvige lijfftucht of ein deil landes daervan versetten, beschweren offte tho veralieniren. Dat ordell is bestadet an Johan Scholt ten Ahoff.

    Johan Scholt them Ahoff an dem dit ordel bestaedet, hefft mit beleerongh der semptliche hoffhorigen nae haves recht erkendt dat Wessel tho Buckell dweil ehr op die lijftucht trecken wurde nijt sall moegen buten consent des hoffheren oder des Prioncipalen besitter des haves dieselvige lifftucht oder ein deel landes dairvan verpanden beschweren oder veralieniren, und begert dat hirvan die utspraek umb beter erkundigungh an Tegeders des haeves tho Stadloen tho doen uthgestalt mach werden een maent tijtz alsdan die erclerongh tho doen.

    Hofboek Bredevoort 1598-1686

    Hofdag 1625 – Stadtholder Ludolph ter Vijle, Tegeders Bernt schulte ten Borninckhave, Johan Wolterinck, Actum den 14 Augusti 1625.

    Erschenen Berntken, weduwe van zal. Warner te Bockell met Jan Wolterinck haren tot deser sacken ercoren und toegelaten Mombaer, und hefft vermitz authoriteit hares Mombaers vorschreven, vrijwillich, welbedechtlick und onwederroeplick haren Soon Wessel te Bockell erfflich overgegeven, gecedeert und transporteert den Hoff thoe Bockell, Indem Kerspel Aelten buerschap Barlo gelegen, mit desselven alinge olde und nije toebehoer und gerechticheit, sijnde den Huijse thoe Bredeforth hoffhorich. Voerbeholden den Hoffheere Sijner genaden gerechticheit, oick haer Cedentinne haer levenlanck lijves und levens noottrufftich onderholdt, und haren anderen twien Kinderen geboerlicke affgoedinge. Deses gecedeert und uthgegaen, Daerop mit hant, halm und monde vertegen, waerschap vordere und betere Verschrijvong und vestniss gelaefft nae Havess- und Landtrechte. Sonder exception und argelist.

    Voorts erscheen Wessel te Bockell vorschreven und Hendersken Swijtinck sijn Huijsfrow und hebben naest annemongh und acceptatie obgemelten transports, sich uth haren angebornen Vrijen standt den Huijse thoe Bredevoorth Hoffhorich ergeven, der Hoffrechten gelijck andere Hoffhorige Personen tegenieten und missgelden, Edoch twie onbenoembde Kinderen, neffens het tegenwoordige, vrij voerbeholden, Alles sonder exception und argelist.

    Verpondingskohier 1647

    Buckeloe, Hofgoet ant’huis Bredevoort.
    Huis, hoven 1 1/2 sch. boulant 12 mdr., 3de gerve d’uitganck
    afgetrocken blijft 51 – 17 -.
    Hieronder gehoort een Caeterstede, huis en hof 1 sch. boulant
    3 mdr. 25 – 0 -., Wijverock?, zijnde Inslagh, voor 14 dlr. 21 – 0 -.
    Een vercken of 4 dlr. en pontschatt. 6 – 0 -.
    Eijcken boomen en hegg holt.

    Noch Buckelo, weduwe Rullers.
    Huis, hof 1 sch. boulant 13 mdr., 3de gerve 108 – 6 -.
    Hoeijmaete van 3 daghen maeiens, 2 Verckens of 10 gl.
    6 pont vlass 11 – 16 -. En geeft 5 dlr. en pontschatt. 7 – 10 -.
    Eijcken boomen, en hegg holt.

    Liberale Gifte 1748

    Bewoners

    Eerst bekende bewoners:

    Reijntken Schulte te Bockel (Barlo – Barlo < 1578)
    Naele ter Neet (Barlo)

    Reijntken wordt in het hofboek van Bredevoort genoemd van 1530 tot 1578.

    Volgende bewoners, dochter en schoonzoon:

    Wessel Wolterinck Schulte te Bockel (Barlo – Barlo, 1580/1581)
    Lijse te Bockel (Barlo – Barlo, 1599-1601)

    Wessel en Lijse gaven ’t Bokkel over aan hun dochter Elsken en vertrokken naar de ‘lijfftucht van Bockel’.

    Volgende bewoners, dochter en schoonzoon:

    Aelbert Oeijinck Schulte ten Bockel (Barlo)
    Elsken ten Bockel (Barlo – Barlo, 1590/1591)

    Aelbert wordt in het hofboek als Schulte genoemd tussen 1573 en 1578. Hij was als ‘frijman’ geboren en gaf zich in 1571 vrijwillig ‘hofhorich’ aan het Huis Bredevoort.

    Volgende bewoners, zwager/broer en schoonzuster (zoon van Wessel en Lijse):

    Warner Schulte ten Bockel (Barlo – Barlo, 1624/1625)
    Berentken (Greetken) ten Borninckhof (Haart)

    Berentken (Greetken) gaf zich in 1616 ‘uth haren angeborenen Vrijen standt den Huijse Bredevoort Hoffhorich‘.

    Volgende bewoners, zoon en schoondochter:

    Wessel Schulte ten Bockel (Barlo – Barlo, 1635/1636)
    Hendersken Swijtinck (Barlo – Barlo, 1664/1665)

    Wessel ten Bockell und Hendersken Swijtinck sijn Huijsfrow hebben sich uth haren angebornen Vrijen standt den Huijse thoe Bredevoorth Hoffhorich ergeven (1625).

    Volgende bewoners, weduwe en 2e echtgenoot:

    Geert Huijninck alias ten Bockel (Dale – Barlo < 1665)
    Hendersken Swijtinck (Barlo – Barlo, 1664/1665)

    Geert te Buckell, Eheman van Henrica te Buckell hefft sich uth sijnen Vrijen stant Vrijwillich und walbedachtlick den Huijse toe Bredevoort Hoffhorich gegeven (1639). In 1643 verkocht het echtpaar Rudolph Oeijinck en Lijsbeth ten Bockel, respectievelijk zoon van Aelbert Oeijinck Schulte ten Bockel en Elsken ten Bockel en dochter van Warner Schulte ten Bockel en Berentken (Greetken) ten Borninckhof, hun rechten op ‘het erff en guedt Buckell’ aan Geert Huijninck alias ten Bockel en Hendersken Swijtinck.

    Volgende bewoners, zoon van Rudolph Oeijinck en Lijsbeth ten Bockel en schoondochter(s):

    Wa(r/n)ner Oenck Schulte te Bockel (Barlo – Barlo < 1672), trouwt
    (1) op 10-09-1665 in Aalten met Marie Gi(e/j)sinck (Winterswijk – Barlo 1666)
    (2) op 16-12-1666 in Aalten met Trijntjen van Ratum alias Schulten (Ratum – Barlo, 1672)
    (3) op 19-10-1673 in Aalten met Aeltjen te Manschot (Harreveld – Barlo, 1677)
    (4) op 22-04-1677 in Aalten met Lutte Borninckhof (Haart)

    Volgende bewoners, zoon van Warner en Trijntjen en schoondochter(s):

    Wessel te Bo(c)kel (Barlo), trouwt
    (1) op 15-03-1696 in Aalten met Armgar(d/t) Lomans (Aalten, 03-08-1673 – Barlo < 1722)
    (2) op 29-03-1722 in Aalten met Jantje (Jenneken) Scholten (Varsseveld)

    Volgende bewoners, zoon van Wessel en Armgar(d/t) en schoondochter(s):

    Wa(r/n)der te Bokkel (Aalten, 09-12-1700 – Barlo, 10-05-1779), trouwt
    (1) op 10-12-1730 in Aalten met Jenneken Lieverdink / Liefers (Aalten, 20-09-1711 – Barlo, < 1751)
    (2) op 12-06-1751 in Aalten met Catharina Kossin(c)k (Winterswijk, 17-02-1706 – Barlo, 15-05-1787)

    Volgende bewoners, zoon van Wander en Jenneken en schoondochter:

    Willem te Bokkel (Aalten, 25-08-1731 – Barlo, 01-08-1794), trouwt op 25-01-1778 in Aalten met
    Aleida Wanders (Winterswijk, 21-08-1757 – Barlo, 26-03-1825)

    Volgende bewoners, weduwe en 2e echtgenoot:

    Antoni(j) ter Neet (Aalten, 06-12-1761 – Barlo, 08-02-1848), trouwt op 02-08-1795 in Aalten met
    Aleida Wanders (Winterswijk, 21-08-1757 – Barlo, 26-03-1825)

    Bevolkingsregister 1823-1850

    “Groot Bokkel”

    Barlo 78

    Antoni te Neet (Aalten, 06-12-1761 – Barlo, 08-02-1848), landbouwer
    Aleida Wanders (Winterswijk, 21-08-1757 – Barlo, 26-03-1825), weduwe van Willem te Bokkel

    Volgende bewoners, zoon van Willem te Bokkel en Aleida Wanders en schoondochter:

    Wander te Bokkel (Aalten, 08-04-1781), landbouwer
    Dela Hondorp (Aalten, 26-04-1791)

    Bevolkingsregister 1850-1860

    Barlo 90

    Wander te Bokkel (Aalten, 08-04-1781), landbouwer
    Dela Hondorp (Aalten, 26-04-1791)

    Bevolkingsregister 1860-1870

    Barlo 90

    Dela Hondorp (Aalten, 26-04-1791), landbouwster

    Volgende bewoners, zoon en schoondochter:

    Jan Berend te Bokkel (Barlo, 15-04-1821), landbouwer
    Tonia te Bokkel (Aalten, 19-05-1842)

    Bevolkingsregister 1870-1880

    Barlo 81

    Jan Berend te Bokkel (Barlo, 15-04-1821), landbouwer
    Tonia te Bokkel (Aalten, 19-05-1842)

    Bevolkingsregister 1880-1890

    Barlo 81

    Jan Berend te Bokkel (Barlo, 15-04-1821), landbouwer
    Tonia te Bokkel (Aalten, 19-05-1842)

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Barlo 85

    Jan Berend te Bokkel (Barlo, 15-04-1821), landbouwer
    Tonia te Bokkel (Aalten, 19-05-1842)

    Volgende bewoners, zoon en schoondochter:

    Wander te Bokkel (Barlo, 18-08-1866), landbouwer
    Engelina Swijtink (Bredevoort, 26-03-1875)

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Barlo 86 > 97

    Wander te Bokkel (Barlo, 18-08-1866), landbouwer
    Engelina Swijtink (Bredevoort, 26-03-1875)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Barlo 97 > 105

    Wander te Bokkel (Barlo, 18-08-1866), landbouwer
    Engelina Swijtink (Bredevoort, 26-03-1875)

    Adresboek 1934

    Barlo 105 > 134

    W. te Bokkel

    Adresboek 1967

    “op ’t Bokkel”

    Barlo 134 > Bolwerkweg 7

    J.B. te Bokkel

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832B-91Wander ten (op Bokkel) Bokkel e.c.
    landbouwer op Groot Bokkel
    3.060 m² huis, schuur & erf
    1879B-91Jan Berend te Bokkel e.c.
    landbouwer op ’t Bokkel
    3.060 m² huis, schuur
    1909B-1699Wander te Bokkel,
    landbouwer op Groot Bokkel
    4.050 m² huis, schuur & erf
    1947B-1699Jan Berend te Bokkel, landbouwer4.050 m² huis, schuur & erf
    1977B-1699Jan Antoon te Bokkel, landbouwer4.050 m² huis, erf, schuur

    Afbeeldingen

  • Nijboer

    Nijboer

    Overzicht

    Eerste bebouwing in 1867 door Gerhardus Albertus Ubbink. Herbouw in 1894, toen in eigendom van Josephus Godefroi Henricus (Sjef) van Eijck (directeur/eigenaar J. van Eijck & Comp. (stoomweverij, Misterstraat 2).

    In 1902 verkocht aan Gradus Bernardus te Molder, landbouwer op Coenraad, Misterstraat 85. Het huis is tot heden in eigendom van een nazaat van G.B. te Molder, waarbij het gedurende lange tijd verhuurd/verpacht is geweest.

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1860-1870

    Bredevoort 2

    Gerhardus Albertus Ubbink (Bredevoort, 25-09-1840)
    Anna Thesseling (Zwillbrock, 08-07-1828)

    Bevolkingsregister 1870-1880

    Bredevoort 4

    Gerhardus Albertus Ubbink (Bredevoort, 25-09-1840)
    Anna Thesseling (Zwillbrock, 08-07-1828)

    Bevolkingsregister 1880-1890

    Bredevoort 5

    Gerhardus Albertus Ubbink (Bredevoort, 25-09-1840)
    Anna Thesseling (Zwillbrock, 08-07-1828)

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Bredevoort 186

    Gerhardus Albertus Ubbink (Bredevoort, 25-09-1840)
    Anna Thesseling (Zwillbrock, 08-07-1828)

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Bredevoort 175 > 192

    Anna Thesseling (Zwillbrock, 08-07-1828)

    Volgende bewoners:

    Johan Christiaan Lensink (Bredevoort, 17-03-1873)
    Dora Aleida Schuurman (Miste, 26-05-1880)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Bredevoort 192 > 183

    Johan Christiaan Lensink (Bredevoort, 17-03-1873)
    Dora Aleida Schuurman (Miste, 26-05-1880)

    Adresboek 1934

    Bredevoort 183 > Winterswijkschestraat 70

    J.C. Lensink

    Adresboek 1967

    Misterstraat 70

    E.J. Lensink

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
  • Meinen

    Meinen

    Overzicht

    Begin 19e eeuw stond hier een boerderij, die omstreeks 1848 werd afgebroken. Rond 1875 verrees op ongeveer dezelfde plek een nieuwe boerderij.

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1823-1850

    Bredevoort 14

    Joannes Albertus Wessels (Klein Reken/D, 11-01-1790), dienstknecht
    Anna Gesina Demming (Bocholt/D, 11-02-1795)

    Bevolkingsregister 1870-1880

    Bredevoort 1a

    Gerrit Willem Meijnen (Bredevoort, 11-07-1822), landbouwer
    Aaltjen Oonk (Winterswijk, 15-10-1805)

    Bevolkingsregister 1880-1890

    Bredevoort 2

    Gerrit Willem Meijnen (Bredevoort, 11-07-1822), landbouwer
    Aaltjen Oonk (Winterswijk, 15-10-1805)

    Volgende bewoners:

    Cornelis Meinen (Bredevoort, 17-04-1862), klompenmaker en landbouwer
    Janna Geertruida Freriks (Corle, 06-09-1865)

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Bredevoort 183

    Cornelis Meinen (Bredevoort, 17-04-1862), klompenmaker
    Janna Geertruida Freriks (Corle, 06-09-1865)

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Bredevoort 178 > 195

    Cornelis Meinen (Bredevoort, 17-04-1862), klompenmaker
    Janna Geertruida Freriks (Corle, 06-09-1865)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Bredevoort 195 > 185

    Cornelis Meinen (Bredevoort, 17-04-1862), klompenmaker en landbouwer
    Janna Geertruida Freriks (Corle, 06-09-1865)

    Adresboek 1934

    Bredevoort 185 > Winterswijkschestraat 89

    Wed. C. Meinen

    Adresboek 1967

    Misterstraat 89

    G.J. Meinen
    J.G. Freriks

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832A-4Gerrit Jan Demmink, brouwer780 m² huis & erf
    1875A-912Jan Meinen, klompenmaker230 m² huis & erf
    1888A-912Cornelis Meinen, klompenmaker230 m² huis & erf
    1942A-1614Gerrit Jan Meinen, landbouwer5.370 m² huis, bouw- & grasland
    1974A-1614Joop Schneider, projectingenieur5.370 m² huis, bouw- & grasland
    1979A-2177Karel de Vos, microbioloog6.500 m² huis, bouw- & grasland, ged. tuin
    1982A-2177Hendrik Lourens Vreeman6.360 m² huis, bijgebouwen, cultuurgrond

    Afbeeldingen

  • De Leste Stuver

    De Leste Stuver

    Overzicht

    De Leste Stuver (Laatste Stuiver) was ooit een herberg (1659-1980), gelegen aan de Slingebeek en langs de hessenweg van Bredevoort naar Winterswijk. De weiden aan beide kanten van de Slingebeek behoorden tot de Leste Stuver, en stonden bekend onder de naam Ossenweide.

    Reizigers die hun geld in de stad hadden uitgegeven, konden hier hun laatste stuiver verbrassen. De herberg bood ook onderdak aan wie na sluitingstijd voor een gesloten stadspoort stond en pas de volgende ochtend verder kon reizen.

    De Leste Stuver kent ook haar eigen legendevorming:

    Ooit zouden Kozakken er hun kwartier hebben gehouden. Alle kippen in de omgeving schoten ze neer ten behoeve van hun kippensoep. Zeer waren zij gesteld op spekpannenkoek en dronken daarbij het warme vet als water. In hun brandewijn mengden zij peper. Het was winterdag, en om de huid een beetje te harden tegen de wisseling van het klimaat, hakten zij een gat in het ijs en zwommen lustig rond in het koele nat. Daarna kropen ze in een heet gestookte vlasoven om spoedig droog te zijn.

    Wij hebben deze historie van iemand, die het zelf vernomen had van een, die het misschien weten kon.

    [Bron: G.J. Meinen, Gids voor dorpen langs de Slingebeek, blz. 52]

    Archieven

    Liberale Gifte 1748

    Bewoning

    Blijkens vermeldingen in het Bredevoortse doopregister in 1674 en 1677 is de boerderij annex herberg “de Leste Stuver” te Bredevoort al eeuwen gelegen op ongeveer dezelfde plek. De toenmalige bewoners Arent ten Poll en Aeltjen Broeckhuijsen waren “woonende buijten de stadt op den wech na Wenterswijck in de herberge genaemt den Lesten Stuyver, toebehoordende den zaligen heer Drost Arent van Haersolte”, gelegen “bij de Ossenweijde”.

    In 1720 woonde er het echtpaar Hendrik Bennink en Jenneke Penninks alias Hennekes. Toen Jenneke in 1728 hertrouwde, werd zij vermeld als afkomstig “van den Lesten Stuijver onder Bredevoort”. Tussen 1735 en 1740 woonde er het echtpaar Wander Scholten en Stijne Oonk, dat echter terugkeerde naar Aalten.

    Het kohier van de Liberale Gifte vermeldt in 1748 als bewoner Coenraad Betting, gehuwd met Dorothea van Harksel. Ook Hendrik Benninks zoon Anthony woonde er na zijn huwelijk op 18 april 1751 met Helena Tieltjes uit Bocholt, maar overleed reeds kort daarna. Diens dochter Antonetta Bennink werd bij haar huwelijk in 1779 echter nog steeds genoemd “van den Lesten Stuver”. Waarschijnlijk woonden er oorspronkelijk twee gezinnen. In de hypotheekakte van 1766 is sprake van het “eigendommelijke halve goed den Laasten Stuiver met de daarop staande huizen”.

    [Met dank aan H. Ruessink, Bredevoort]

    Genealogie

    De genealogie van de archiefvormers begint met het echtpaar Willem Deunk en Hendrina Dierkink uit Winterswijk, dat reeds in 1760 in Bredevoort woonde. Hun zoon Jan Deunk was tevens schoolmeester in de aangrenzende Winterswijkse buurtschap Miste. Door introuwende schoonzoons kwamen achtereenvolgens de families Brummelstroete en Lensink op de Leste Stuver. Deze bewoners waren meest landbouwer en tapper van beroep. In de 19e en 20e eeuw werden de Lensinks daarnaast vooral bekend als radmakers.

    De bewoners van de Leste Stuver waren generaties lang tevens beheerders of weidewaarders van de nabijgelegen Ossenweide. Dit was een groot weidecomplex, gelegen aan weerszijden van de Slingebeek in de aangrenzende Winterswijkse buurtschap Miste, dat eigendom was van de notabele families Willink en Roelvink te Winterswijk. Hier konden de boeren uit Bredevoort en naaste omgeving vee inscharen of percelen hooigras pachten. De taken en werkzaamheden van de weidewaarder staan uitgebreid beschreven in het artikel over de Ossenweide van G.J. Lensink.

    De archieven

    Van de bewoners vóór 1760 zijn geen archivalia achtergebleven. Waarschijnlijk, omdat zij slechts tijdelijke pachters waren. Het huisarchief ontstond vermoedelijk pas, nadat de pachter zelf eigenaar was geworden, zodat huis en bescheiden vererfden op volgende generaties. Mogelijk hield de in 1766 door Willem Deunk afgesloten hypotheek verband met de aankoop van het goed.

    In het archief komen naast persoonlijke stukken diverse bescheiden voor, van oudere datum en van elders afkomstig, die door de bewoners van de Leste Stuver zijn hergebruikt. Deze waren waarschijnlijk afkomstig van boeldagen en zolderopruimingen. In vroeger tijden hadden ook de vergaderingen en openbare verpachtingen door de geërfden van het Bredevoortse Broek in de Leste Stuver plaats. Daarvan zijn geen bescheiden overgebleven. Uit overlevering is bekend, dat jarenlang bij verpachtingen in het Brook en de Ossenweide percelen werden afgebakend met staken. Voor de zichtbaarheid in het hoge gras en de ruigte werden daarop stukken papier gestoken. Deze markeringen werden gescheurd uit de aanwezige oude folianten, die destijds blijkbaar in ruime mate voorhanden waren.

    De laatste bezitter van het archief was Gerrit Jan Lensink, die als “Opa Lensink” actief was in de historische werkgroep Aalten-Dinxperlo-Wisch en in het Contactorgaan ADW publiceerde over de Leste Stuver, de radmakerij, de Ossenweide en de Slingebeek. Hij droeg de stukken omstreeks 1980 over aan ADW-bestuurslid R. Wartena, destijds archivaris te Aalten. De aanwezige stukken zijn voor zover mogelijk geordend naar de opeenvolgende generaties, die ze hebben gevormd en of gebruikt. De stukken betreffende de Ossenweide bestrijken meerdere generaties. Deze zijn, evenals de stukken zonder duidelijk verband, afzonderlijk opgenomen.

    [Bron: P. Meerdink, Aalten, 2003]

    Bewoners

    De Leste Stuver werd door meerdere gezinnen, vaak maar gedurende relatief korte tijd, bewoond, waarschijnlijk ontbreken bewoners in onderstaande overzicht.

    Eerst bekende bewoners:

    Arent ten Poll, trouwt < 1674 met
    Aeltjen Broeckhuijsen

    – –  Hiaat  – –

    Volgende bewoners:

    Hendrik (Henricus) Bennin(c)k alias Sweenen (Bocholt, 12-02-1673 – Bredevoort < 1728), trouwt (2) op 24-05-1716 in Aalten met
    Jenneken Hennekes alias Penninks alias Drommelaars (Lievelde)

    Hendrik (Henricus) en Jenneken kwamen van Zweenen in Barlo.

    Volgende bewoners weduwe en 2e echtgenoot:

    Berent te Hoppenkreijs (Lichtenvoorde, 03-11-1678 – Bredevoort < 1733), trouwt op 18-07-1728 in Bredevoort met
    Jenneken Hennekes alias Penninks alias Drommelaars (Lievelde)

    Volgende bewoners weduwe en 3e echtgenoot:

    Gerrit Ni(eu/j)hof alias Welvaert (Lievelde), trouwt op 25-10-1733 in Bredevoort met
    Jenneken Hennekes alias Penninks alias Drommelaars (Lievelde)

    Gerrit en Jenneken vertrokken naar ‘Den Welvaart‘.

    Volgende bewoners:

    Wander Scholten (Aalten, 11-08-1715 – Lintelo, 01-02-1794), trouwt op 23-04-1735 in Aalten met
    Stijne Oonk (Aalten, 25-08-1709 – Lintelo < 1756)

    Volgende bewoners:

    Teube Kro(o)senbrink alias Hutter Teube (Winterswijk, 17-12-1719 – Bredevoort, 23-05-1804), trouwt op 10-08-1743 in Winterswijk met
    Geertruit Klumpers (Winterswijk, 25-09-1718 – Bredevoort, 07-11-1798)

    Volgende bewoners:

    Coenraet Betting(k) uit Laer, trouwt op 08-04-1742 in Sassenheim met
    Dorothea van Harxen (Lichtenvoorde, 11-09-1718 – Bredevoort, 06-05-1794)

    Coenraet en Dorothea kwamen rond 1743/’44 op ’De Leste Stuver’.

    Volgende bewoners zoon van Hendrik (Henricus) en Jenneken en schoondochter:

    Ant(h)onij Bennink (Bredevoort, 09-08-1720 – Bredevoort, 1752), trouwt op 18-04-1751 in Bredevoort met
    Helena Tielkes / Tieltjes alias Bekink (Bocholt, 09-07-1720 – Bredevoort, 24-12-1794)

    Volgende bewoners weduwe en 2e echtgenoot:

    Coenraet ten Have (Lichtenvoorde, 16-10-1729 – Bredevoort, 20-10-1806), trouwt op 20-07-1753 in Bredevoort met
    Helena Tielkes / Tieltjes alias Bekink (Bocholt, 09-07-1720 – Bredevoort, 24-12-1794)

    Coenraet en Helena vertrokken naar Coenraad in Bredevoort.

    Volgende bewoners:

    Willem Deunk (Winterswijk, 20-04-1732 – Bredevoort, 04-07-1794), trouwt op 11-04-1759 in Winterswijk met
    Hendrina Dierkink (Winterswijk, 02-02-1735 – Bredevoort, 24-02-1810)

    In 1771 betaalde Willem Duenk de verponding van den halven Lestenstuiver (Maandcedullen Verpondingsboek 1771).

    Volgende bewoners:

    Arent Meijerinck (Aalten, 14-12-1727 – Bredevoort, 02-12-1797), trouwt (1) op 07-09-1748 in Bredevoort met
    Wilmina Wamerlink (Winterswijk, 27-02-1707 – Bredevoort, 23-06-1778)

    In 1771 betaalde Arent Meijerink de verponding van den halven Lestenstuiver (Maandcedullen Verpondingsboek 1771).

    Volgende bewoners, dochter van Coenraet en Helena en schoonzoon:

    Derk Hendrik ter Maat (Bredevoort – Bredevoort, 26-11-1794), trouwt op 01-05-1785 in Bredevoort met
    Dor(e/a) ten Have (Bredevoort, 27-04-1755 – Bredevoort, 09-05-1836)

    Dor(e/a) vertrok na het overlijden van haar man naar Coenraad in Bredevoort waar haar vader woonde.

    Volgende bewoners zoon van Willem en Hendrina en schoondochter:

    Jan Deunk (Bredevoort, 13-07-1766 – Bredevoort, 13-06-1812), trouwt op 24-06-1787 in Bredevoort met
    Beerndeken / Berendina Meenk alias Ubbink (Winterswijk, 27-03-1746 – Bredevoort, 24-03-1809)

    Volgende bewoners:

    Jan (K/C)lomp(e)s (Winterswijk, 13-09-1750 – Bredevoort, 12-09-1809), trouwt op 25-07-1790 in Winterswijk met
    Anna C(at)ha(t)rina te Haveste / te Hoffeste / te Hofstede (Winterswijk, 13-01-1751 – Bredevoort, 23-05-1817)

    Volgende bewoners:

    Bevolkingsregister 1823-1838

    Bredevoort 15

    Gradus Brummelstroete (Kotten, 14-01-1782), rademaker
    Anna Catharina Duenk (Bredevoort, 04-06-1788)

    Bevolkingsregister 1838-1850

    Bredevoort 4

    Gradus Brummelstroete (Kotten, 14-01-1782), rademaker
    Anna Catharina Duenk (Bredevoort, 04-06-1788)

    Bevolkingsregister 1850-1860

    Bredevoort 3

    Gradus Brummelstroete (Kotten, 14-01-1782), rademaker
    Anna Catharina Duenk (Bredevoort, 04-06-1788)

    Bevolkingsregister 1860-1870

    Bredevoort 3

    Gradus Brummelstroete (Kotten, 14-01-1782), rademaker
    Anna Catharina Duenk (Bredevoort, 04-06-1788)

    Volgende bewoners:

    Gerhard Christiaan Lensink (Bredevoort, 28-03-1824), landbouwer
    Hanna Berendina te Brummelstroete (Bredevoort, 19-09-1824)

    Bevolkingsregister 1870-1880

    Bredevoort 2

    Gerhard Christiaan Lensink (Bredevoort, 28-03-1824), landbouwer
    (1) Hanna Berendina te Brummelstroete (Bredevoort, 19-09-1824)
    (2) Johanna Gesina te Kolstee (Miste, 24-04-1839)

    Bevolkingsregister 1880-1890

    Bredevoort 3

    Gerhard Christiaan Lensink (Bredevoort, 28-03-1824), landbouwer
    Johanna Gesina te Kolstee (Miste, 24-04-1839)

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Bredevoort 184

    Gerhard Christiaan Lensink (Bredevoort, 28-03-1824), landbouwer
    Johanna Gesina te Kolstee (Miste, 24-04-1839)

    Volgende bewoners, (stief)zoon en schoondochter:

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Bredevoort 179 > 196

    Gerrit Hendrik Lensink (Bredevoort, 31-01-1865), landbouwer / wielenmaker
    Catharina te Kronnie (Woold, 03-10-1874)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Bredevoort 196 > 186

    Gerrit Hendrik Lensink (Bredevoort, 31-01-1865), landbouwer
    Catharina te Kronnie (Woold, 03-10-1874)

    Adresboek 1934

    Bredevoort 186 > Winterwijkschestraat 87

    Wed. G.H. Lensink

    Adresboek 1967

    Misterstraat 87

    G.H. Lensink
    G.J. Lensink

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832A-8Grades Brummelstroet, landbouwer600 m² huis, schuur & erf
    1872A-8Gerhard Christiaan Lensink, landbouwer600 m² huis, schuur & erf
    1896A-8Gerrit Hendrik Lensink,
    radmaker en landbouwer
    600 m² huis, schuur & erf
    1948A-1615Gerrit Jan Lensink, landbouwer2.550 m² huis, schuur & bouwland

    Afbeeldingen

  • Ganzenbulte

    Ganzenbulte

    Overzicht

    De boerderijnaam ‘Ganzenbulte’ staat in ‘Boerderij- en Veldnamen in Aalten’ vermeld bij bovenstaande locatie.

  • Den Diek (Diekman)

    Den Diek (Diekman)

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1823-1838

    Bredevoort 10

    Cornelis Meijnen (Bredevoort, 02-02-1793), trouwt op 30-04-1814 in Bredevoort met
    Janna Geertruid Hoorneborg (Aalten, 04-12-1790)

    Bevolkingsregister 1838-1850

    Bredevoort 6

    Cornelis Meijnen (Bredevoort, 02-02-1793)
    Janna Geertruid Hoorneborg (Aalten, 04-12-1790)

    Volgende bewoners, zoon en schoondochter:

    Gerrit Jan Meinen (Bredevoort, 19-03-1819), trouwt op 05-04-1850 in Aalten met
    Al(e)ida Houwers (Barlo, 13-09-1822)

    Bevolkingsregister 1850-1860

    Bredevoort 6

    Gerrit Jan Meinen (Bredevoort, 19-03-1819)
    Al(e)ida Houwers (Barlo, 13-09-1822)

    Bevolkingsregister 1860-1870

    Bredevoort 6

    Gerrit Jan Meinen (Bredevoort, 19-03-1819)
    Al(e)ida Houwers (Barlo, 13-09-1822)

    Bevolkingsregister 1870-1880

    Bredevoort 5

    Gerrit Jan Meinen (Bredevoort, 19-03-1819)
    Al(e)ida Houwers (Barlo, 13-09-1822)

    Bevolkingsregister 1880-1890

    Bredevoort 6

    Gerrit Jan Meinen (Bredevoort, 19-03-1819)
    Al(e)ida Houwers (Barlo, 13-09-1822)

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Bredevoort 187

    Gerrit Jan Meinen (Bredevoort, 19-03-1819)
    Al(e)ida Houwers (Barlo, 13-09-1822)

    Volgende bewoners, zoon en schoondochter:

    Jan Gerhard Meinen (Bredevoort, 02-10-1844), trouwt op 07-09-1876 in Aalten met
    Gesiena ten Bokkel (Miste, 25-12-1853)

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Bredevoort 174 > 191

    Jan Gerhard Meinen (Bredevoort, 02-10-1844)
    Gesiena ten Bokkel (Miste, 25-12-1853)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Bredevoort 191 > 182

    Jan Gerhard Meinen (Bredevoort, 02-10-1844)
    Gesiena ten Bokkel (Miste, 25-12-1853)

    Volgende bewoners, zoon en schoondochter:

    Gerrit Jan Meinen (Bredevoort, 15-09-1881), trouwt op 03-05-1907 in Winterswijk met
    Mina Hendrika Assink (Miste, 29-01-1882)

    Adresboek 1934

    Bredevoort 182 > Winterswijkschestraat 68

    G.J. Meinen

    Adresboek 1967

    Misterstraat 68

    G.H. Hoefman
    G.J. Hoefman

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832A-375Wed. Jan Berend Bennink, te Winterswijk860 m² huis, schuur & erf
  • Coenraad

    Coenraad

    Overzicht

    De oudste nog bestaande delen van de boerderij zijn in de tweede helft van de 18e eeuw gebouwd. Het woonhuis en de verlenging van de deel zijn in 1906 gebouwd. Tevens is de rechter schuur op stevige karren aan één stuk van de voorzijde van het nieuwe woonhuis naar rechtsachter de deel verplaatst. Deze schoppe is tegen de al bestaande schuur aan gebouwd.

    In het boek Nazareth van Jos Wessels staat dat er in 1780 een Coenraad ten Have woonde op deze boerderij, vandaar de naam. Een dochter van hem, Dora, trouwde in 1785 met Derk Hendrik ter Maat. Daar weer een dochter van, Theodora, trouwde met Jannes te Molder uit Zieuwent.

    Bewoners

    Eerst bekende bewoners:

    Coenraad ten Have (Lichtenvoorde, 16-10-1729)
    trouwt op 20-07-1753 in Bredevoort met
    Helena Tieltjes (Bocholt), weduwe van Antonij Bennink

    Volgende bewoners, dochter en schoonzoon:

    Derk Hendrik ter Maat (– Bredevoort, feb. 1794)
    Dora ten Have (Bredevoort, 27-04-1755 – Aalten, 09-05-1836)

    Bevolkingsregister 1823-1838

    Bredevoort 11

    Dora ten Have (Bredevoort, 27-04-1755 – Aalten, 09-05-1836)

    Volgende bewoners, dochter en schoonzoon:

    Jannes te Molder (Zieuwent, 06-05-1787)
    trouwt op 02-09-1820 in Lichtenvoorde met
    Antonetta ter Maat (Kruiskapel, 18-08-1789), d.v. Derk Hendrik ter Maat en Dora ten Have

    Bevolkingsregister 1838-1850

    Bredevoort 5

    Jannes te Molder (Zieuwent, 06-05-1787)
    Antonetta ter Maat (Kruiskapel, 18-08-1789)

    Bevolkingsregister 1850-1860

    Bredevoort 5

    Jannes te Molder (Zieuwent, 06-05-1787)
    Antonetta ter Maat (Kruiskapel, 18-08-1789)

    Bevolkingsregister 1860-1870

    Bredevoort 5

    Jannes te Molder (Zieuwent, 06-05-1787)

    Volgende bewoners, zoon en schoondochter:

    Derk Hendrik te Molder (Bredevoort, 20-10-1823)
    (1) Johanna Jacoba Schilderink (Vragender, 04-05-1835)
    (2) Grada Johanna Bouwman (Meddo, 03-01-1838)

    Bevolkingsregister 1870-1880

    Bredevoort 3

    Derk Hendrik te Molder (Bredevoort, 20-10-1823)
    Grada Johanna Bouwman (Meddo, 03-01-1838)

    Bevolkingsregister 1880-1890

    Bredevoort 4

    Derk Hendrik te Molder (Bredevoort, 20-10-1823)
    Grada Johanna Bouwman (Meddo, 03-01-1838)

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Bredevoort 185

    Derk Hendrik te Molder (Bredevoort, 20-10-1823)

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Bredevoort 176 > 193

    Derk Hendrik te Molder (Bredevoort, 20-10-1823)

    Volgende bewoners, zoon en schoondochter:

    Johannes Jacobus te Molder (Bredevoort, 08-03-1869)
    Maria Fredrika Elsinghorst (Meddo, 12-04-1872)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Bredevoort 193 > 187

    Johannes Jacobus te Molder (Bredevoort, 08-03-1869)
    Maria Fredrika Elsinghorst (Meddo, 12-04-1872)

    Adresboek 1934

    Bredevoort 187 > Winterswijkschestraat 85

    J.J. te Molder

    Adresboek 1967

    Misterstraat 85

    Mej. G.J.A. te Molder

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832A-389Janus te Molder, landbouwer870 m² huis, schuur & erf

    Afbeeldingen

  • OLS IJzerlo

    OLS IJzerlo

    Overzicht

    De voormalige Openbare Lagere School (OLS) in IJzerlo, gebouwd in 1914, heeft een rijke geschiedenis. Dit Rijksmonument heeft door de jaren heen verschillende functies gehad, waaronder die van overslagstation en paardenstalling. Tegenwoordig dient het karakteristieke gebouw als woning.

    Lagere school

    Het schoolgebouw had twee ruime lokalen, een gang met aparte toiletten voor jongens en meisjes, en een kolenhok. Begin jaren dertig opende in IJzerlo een gereformeerde lagere school. De meeste kinderen stapten over naar deze school, waardoor de OLS overbodig werd.

    Overslagstation

    In 1937 verkocht de gemeente het voormalige schoolgebouw aan de Coöperatieve Landbouwvereniging (CLV) te Aalten. Om het pand als overslagstation te kunnen gebruiken, werden twee ramen in de voorgevel aangepast en een laadperron toegevoegd. Dit perron werd later weer verwijderd.

    Paardenverblijf

    Begin jaren zeventig werd het pand verkocht aan buurman Gerrit Jan Doeleman, die het gebruikte als paardenverblijf. In het ene lokaal waren paardenboxen gemaakt en in het andere lokaal was een zandbak waar de paarden hun rondje liepen. De sporen van de paarden zijn nog te zien aan de ramen van het woonlokaal, waar ze de raamkozijnen hebben aangevreten.

    Van atelier tot woning

    Midden jaren negentig werd het gebouw verkocht aan een kunstenaar, die er zijn atelier van maakte. In 1999 kochten de huidige bewoners het pand. Hoewel de voormalige school in slechte staat verkeerde, waren de originele lokalen en de gang nog intact. In 2001 werd het gebouw aangewezen als Rijksmonument. Na veel inspanning kreeg het pand in 2005 een woonbestemming.

    Een drie jaar durende verbouwing volgde, in samenwerking met architect Rinke ter Haar. De schoollokalen bleven grotendeels intact, inclusief de hoge plafonds en grote ramen. Voor isolatie en comfort werd een extra binnengevel geplaatst en vloerverwarming aangelegd. Tijdens de verbouwing kwamen historische elementen aan het licht, zoals gemetselde muurtjes onder de vloer, die de houten vloerdelen ondersteunden, en de plek waar ooit een centrale kachel stond.

    Aan de buitengevel werd het schildje met de tekst “O.L.S. IJzerlo 1914” in ere hersteld. De lange gang met de originele terrazzovloer, de toiletten en de kapstokken herinneren aan vervlogen tijden. Dat geldt ook voor de oude schoolbel die tegenwoordig wordt gebruikt om de gezinsleden te laten weten dat het etenstijd is.

    Adresgeschiedenis

    Adresboek 1934

    IJzerlo 6 > 14

    Schoolgebouw

    Adresboek 1967

    IJzerlo 14 > Dinxperlosestraatweg 125

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1916F-1769de Mark van Aalten1.360 m² school & erf
    1936F-3183de Gemeente Aalten2.549 m² voormalige
    school, huis, erf, tuin
    1939F-3323Coöp. Landbouw Vereeniging, Aalten1.309 m² pakhuis, erf
    1974F-3323Gerrit Jan Doeleman, leraar1.309 m² pakhuis, erf
    1985S-428Gerrit Jan Doeleman, leraar1.140 m² stal, erf

    Afbeeldingen

    OLS IJzerlo in BinnensteBuiten
    De tot woning omgebouwde school werd in 2018 belicht in het tv-programma BinnensteBuiten (klik om de reportage te bekijken)
  • OLS Landstraat

    OLS Landstraat

    Overzicht

    Nevenstaande tekening is gemaakt door de in 2018 overleden Aaltense tekenaar Willy Walvoort. Hij schreef erbij: “De dorpsschool in 1824. Boven: de ingang was op de kerkheuvel. Onder: aan de Landstraat de nachtwacht, gevangenis en brandweer.”

    In 1937 beschreef G.H. Rots in een serie artikelen hoe het er in vroeger tijden in Aalten aan toeging. Zo schreef hij over de school:

    “In het dorp Aalten gingen de kinderen allen naar één school. Splitsing kende men niet. De kinderen van alle godsdienstige richtingen zaten naast elkaar op de schoolbanken. De school was gevestigd in een gebouw aan de Landstraat naast de Herv. Kerk. Beneden was de wacht en op de verdieping was de school. Meester Stegeman zwaaide er den scepter. Met nog 2 hulponderwijzers werd aan de Aaltensche jeugd onderwijs gegeven. Met zes kinderen in een bank, had men ’s winters zoo’n 60 à 70 leerlingen per onderwijzer. Elken morgen werden de lokaaldeuren opengezet, en deed het hoofd der school een gebed.

    De orde in de klas werd gehouden met de roede, want wie niet wilde luisteren, werd met een eindje hout bewerkt. En meester Stegeman had de schrik er in. Maar hij was een werkzaam man en spaarde zich geen moeite om het onderwijs zoo goed mogelijk te doen zijn. De avondschool was nog een goede gelegenheid om kinderen, die al vroegtijdig van school moesten, nog een beetje kennis bij te brengen. Dan had meester een kleinere klas en was het onderwijs geven gemoedelijker.”

    Het benedendeel van het gebouw lag op het niveau van de Landstraat en was grotendeels ingegraven in de kerkheuvel. Hierin waren het wachtlokaal van de nachtwacht, het lokaal voor de brandspuiten, een kelder en de prison (het arrestantenlokaal) gevestigd. Boven was het schoollokaal van ca. 9×15 meter, met acht grote ramen, waarvan er vier konden worden opengeschoven voor de ventilatie. De ingang bevond zich in de oostgevel, aan de kant waar nu het gebouw Elim staat en was bereikbaar over een pad direct langs het kerkhof. De twee toiletten waren ook buiten tegen de oostgevel aangebracht.

    Het pand kwam in 1886 te koop, vermoedelijk vanwege de ingebruikname van de nieuwe Openbare Lagere School aan de Herenstraat.

    Tegenwoordig heeft de voormalige school een woonbestemming en vinden we op de benedenverdieping van dit pand Kapsalon Ter Maat.

    Afbeeldingen

  • Freriksschure

    Freriksschure

    Overzicht

    De Freriksschure is een oude Saksische dorpsboerderij, gelegen achter het pand Markt 14 in Aalten. Het pand dankt zijn naam aan ‘heel- en vroedmeester’ Harmen Jan Freriks, die jarenlang in het herenhuis Markt 14 woonde en de schuur als koetshuis gebruikte.

    In 1985 werd de ruimte ingericht als agrarisch museum en tegenwoordig is het onderdeel van het Nationaal Onderduikmuseum. Het pand is een Rijksmonument.

    In de schuur is gereedschap te zien dat rond 1900 door boeren werd gebruikt. De collectie omvat gereedschap voor diverse agrarische ambachten, zoals melkverwerking, huisslacht, grondbewerking en de oogst. Daarnaast is er gereedschap tentoongesteld dat een beeld geeft van de ambachten die nauw verbonden waren met het boerenbedrijf, zoals een zadelmakerij, radmakerij en klompenmakerij.

    Verder zijn er karren en rijtuigen te zien. Er wordt ook getoond welke werkzaamheden er in de huisnijverheid werden uitgevoerd, zoals het verwerken van vlas tot linnen en de ‘wasstraat’ (het wassen van textiel). Tot slot zijn er een huiskamer en een ‘rommelzolder’ ingericht. Het topstuk is de radmakerij, die in zijn volledigheid zeer zeldzaam is.

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Aalten 426b > 497

    Arend Jan te Beest (De Heurne, 23-04-1863)
    Johanna Louisa Navis (Aalten, 04-09-1863)

    Kinderen:

    1. Johannes Theodorus te Beest (Aalten, 05-09-1898)
    2. Johanna Willemina te Beest (Aalten, 18-05-1903)

    Volgende bewoners:

    Gerrit te Lindert (Lintelo, 27-03-1878)
    Grada Geertruida Heijnen (Aalten, 27-04-1880)

    Kinderen:

    1. Gesina Berendina te Lindert (Aalten, 14-08-1906)
    2. Gerrit Jan te Lindert (Aalten, 18-03-1908)
    3. Berendina Arnolda te Lindert (Aalten, 09-08-1909)

    Aalten 426a > 497a

    Hendrik te Beest (De Heurne, 21-08-1866)
    Gesiena Oblink (Barlo, 18-02-1859)

    Kinderen:

    1. Johanna Harmina te Beest (Aalten, 29-03-1892)

    Volgende bewoners:

    Hendrik Jan Neerhof (Aalten, 07-04-1838)
    Geesken Hakstege (Aalten, 05-07-1836)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Aalten 497 > C551

    Gerrit te Lindert (Lintelo, 27-03-1878)
    Grada Geertruida Heijnen (Aalten, 27-04-1880)

    Aalten 497a

    Geesken Hakstege (Aalten, 05-07-1836)

    Bevolkingsregister 1920-1930

    Aalten C551

    Gerrit te Lindert (Lintelo, 27-03-1878)
    Grada Geertruida Heijnen (Aalten, 27-04-1880)

    Aalten 551a

    Evert Fles (Aalten, 29-09-1885)

    Volgende bewoners:

    Adriaan Lammers (Lintelo, 17-07-1898)

    Adresboek 1934

    Aalten C551 > Markt 16

    G. te Lindert

    Aalten C551a > Markt 16a

    A. Lammers

    Adresboek 1967

    Markt 16

    Mevr. G.G. te Lindert-Heijnen

    Markt 16a

    A. Lammers

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832I-1064Jan Willem Arentzen, gem. ontvanger730 m² tuin
    1843I-1064Gerhardus Theodorus Westerveld, deurwaarder730 m² tuin
    1852I-1064Harmen Jan Freriks, med. doctor730 m² tuin
    1871I-3033Willemina Aleida Prins-Freriks740 m² tuin
    1884I-3033Frederika Wandrina Gesina Freriks-Lindenhovius e.d.740 m² tuin
    1906I-3033Frederik Hendrik Freriks, gem. ontvanger740 m² tuin
    1918I-3663Frederik Hendrik Freriks, gem. ontvanger600 m² 2 huizen, erf
    1927I-3663Bernardus Hendrikus Vaags e.c., secretaris600 m² 2 huizen, erf
    1929I-3663Mr. Hendrik Vaags, dir. bel.600 m² 2 huizen, erf
    1970I-3663Gemeente Aalten600 m² 2 huizen, erf

    Afbeeldingen

  • Elferink

    Elferink

    Overzicht

    In 1959 brandde dit boerderijtje op de hoek van de Polstraat en de Bonifaciusstraat nagenoeg geheel af. In 1963 kocht de gemeente Aalten het van de weduwe Scholten, waarschijnlijk al met de bedoeling om het te slopen en op het terrein een nieuw politiebureau en woningen te realiseren.

    Het politiebureau kwam begin jaren 1970 gereed en bleef hier gevestigd tot 2018. Tegenwoordig zit er in het voormalige politiebureau een tandartsenpraktijk.

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Aalten 376a > C580a

    Gerhard Heinrich Lohaus (Vreden/D, 03-01-1841), landbouwer
    Gerharda Bettink (Dinxperlo, 22-11-1834)

    Volgende bewoners:

    Willem Duthler (Hilversum, 08-06-1875)
    Aaltje de Weerd (Hardenberg, 29-01-1882)

    Volgende bewoners:

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Aalten C580a

    Gerhardus Hermanus Hengeveld (Dinxperlo, 13-07-1866), arbeider
    Wilhelmina Gebbing (Werth/D, 29-09-1869)

    Aalten C580/1 > D687a

    Jan Frederik Stoltenborg (Rheden, 25-06-1887), fabr.arb.
    Johanna Antonia Damvelt (Groenlo, 17-06-1883)

    Volgende bewoners:

    Aalten C560b

    Hendrik Scholten (Aalten, 02-02-1876), timmerman

    Volgende bewoners:

    Aalten C580a > D687

    Gerrit Jan Maatman (Laren (G), 18-08-1870), gem. veldwachter
    Gesiena Krosenbrink (Winterswijk, 16-05-1874)

    Volgende bewoners:

    Bevolkingsregister 1920-1930

    Aalten D687

    Hendrik Scholten (Aalten, 02-02-1876), timmerman

    Aalten D687a

    Marinus Meurs (Wageningen, 11-02-1909), slager
    Grada Willemina Hendrika Diepenbroek (Lintelo, 09-05-1906)

    Adresboek 1934

    Aalten D687 > Polstraat 32

    H. Scholten

    Aalten D687a > Polstraat 32a

    M. Meurs

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832I-225Roelof Arendsen, assessor1.130 m² huis, schuur & erf
    1852I-225Roelof Arentsen, molenaar & grondeigenaar1.130 m² huis & erf
    1892I-4497Gerhard Heinrich Lohaus e.c., koopman1.380 m² huis & erf
    1908I-4497Hendrik Scholten, timmerman1.380 m² huis & erf
    1957I-4497Hendrika Willemina Krieger, landbouwster
    Gesina Johanna Scholten, landbouwster
    Jan Elferink, landbouwer
    1.380 m² huis, schuur & erf
    1964I-4497Gemeente Aalten1.380 m² huis, schuur & erf,
    ruïne

    Afbeeldingen

  • Grevinkweg 8

    Grevinkweg 8

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Dale 1/2

    Gerrit Jan Stronks (Aalten, 06-07-1873)
    Hendrika Antonetta Nijman (Aalten, 28-07-1868)

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Dale 3 > 6

    Gerrit Jan Stronks (Aalten, 06-07-1873)
    Hendrika Antonetta Nijman (Aalten, 28-07-1868)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Dale 6 > 7

    Gerrit Jan Stronks (Aalten, 06-07-1873)
    Hendrika Antonetta Nijman (Aalten, 28-07-1868)

    Adresboek 1934

    Dale 7 > Grevinkweg 8

    G.J. Stronks

    Adresboek 1967

    Grevinkweg 8

    J.W. Hartemink
    J.W. Hartemink Jr.

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
  • Suzie’s Farm / Schepersveld

    Suzie’s Farm / Schepersveld

    Overzicht

    De meeste Aaltenaren kennen deze gelegenheid nog als restaurant/zalencentrum ’t Schepersveld, met zijn speeltuin, midgetgolf- en kegelbanen. Voorheen heette het De Wever en het vervult al zeker acht decennia een horecafunctie, getuige een ansichtkaart uit ca. 1940 waarin het al een ‘uitspanning’ wordt genoemd.

    Op 1 juli 2020 heeft de familie Ruesink, van ’t Westendorp in IJzerlo, ’t Schepersveld overgenomen en omgedoopt tot Suzie’s Farm.

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832D-456de wed. Abraham Hesselink,
    landbouwster te Winterswijk
    1.200 m² huis & erf
  • Dinxperlosestraatweg 86

    Dinxperlosestraatweg 86

    Bewoners

    Adresboek 1934

    IJzerlo 115/1 > 1

    J.D. Grievink

    Adresboek 1967

    IJzerlo 1 > Dinxperlosestraatweg 86

    H.G. Wensink
    Mevr. W.J. Siebelink-Grievink
    J.D. Grievink

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
  • Essinkweg 4

    Essinkweg 4

    Bewoners

    Adresboek 1934

    IJzerlo 10/2 > 123

    J.G. Kemink

    Adresboek 1967

    IJzerlo 123 > Essinkweg 4

    B. Eenink

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
  • Papiermolen

    Papiermolen

    Overzicht

    Rond 1500 dreven de gebroeders Pannekoek een papiermolen op de Zilverbeek in Barlo. De molen zou ongeveer 250 meter ten westen van boerderij ’t Markerink hebben gestaan, “waar thans een driehoekig bosperceeltje ligt“, waar het toegangspad naar de boerderij Den Blauwen de Zilverbeek kruist en direct ten oosten waarvan de beek is verbreed.

    Het Zilverbeekje werd geroemd om zijn heldere water en men was in staat om er helderwit papier mee te maken. Toen er door de landeigenaren in de omgeving steeds meer sloten werden gegraven om de afwatering te verbeteren, droogde de Zilverbeek in de zomer echter langzaam uit. Rond 1560 werd de molen verbouwd tot pottenfabriek.

    De voormalige papiermolen / pottenfabriek en/of het daarbij behorende huis werd naar verluid rond 1860 afgebroken. De bewoners verhuisden naar een nieuw huis aan de Aladnaweg.

    In en rond Aalten komt de familienaam Pa(m)piermolen nog steeds voor.

    Archieven

    Liberale Gifte 1748

    Bewoners

    Eerst bekende bewoners:

    Geert Bullens alias Meijnen alias Papiermoolen (Aalten, 08-07-1677 – Barlo < 1743)
    ⚭ Aalten, 25-03-1708
    Hendersken Hillen (Barlo)

    Volgende bewoners, dochter en schoonzoon:

    Jan (Gerrit Jan) Vervelde alias Pampiermo(o)le (Aalten, 10-06-1714 – Barlo, 16-01-1802)
    ⚭ (1) Aalten, 29-06-1743
    Beerndeke(n) Meijnen alias Papiermoolen (Aalten, 31-07-1718 – Barlo <1764)

    Volgende bewoners, weduwnaar en 2e echtgenote:

    Jan (Gerrit Jan) Vervelde alias Pampiermo(o)le (Aalten, 10-06-1714 – Barlo, 16-01-1802)
    ⚭ (2) Aalten, 28-01-1764
    Griete Ligterin(k/g) (Aalten, 17-03-1729 – Barlo, 08-03-1794)

    Volgende bewoners, zoon en schoondochter:

    Jan (in de) Pa(m)piermole(n) (Barlo, ca. 1746 – Barlo, 19-02-1813)
    ⚭ Aalten, 02-07-1786
    Janna Willemina Graven (Aalten, 14-11-1762 – Barlo, 06-02-1813)

    Volgende bewoners, zoon en schoondochter:

    Jan Willem Pampiermole (Barlo, 21-03-1789 – Barlo, 13-03-1858)
    ⚭ Aalten, 26-06-1814
    Hendrika Vossers (Barlo, 03-10-1784 – Barlo, 03-06-1846)

    Bevolkingsregister 1823-1850

    “Pampiermole”

    Barlo 45a

    Jan Willem Papiermole (Barlo, 21-03-1789 – Barlo, 13-03-1858), landbouwer
    Hendrika Vossers (Barlo, 03-10-1784 – Barlo, 03-06-1846)

    Volgende bewoners, zoon en schoondochter:

    Jan Hendrik Papiermolen (Barlo, 30-06-1815 – Barlo, 01-05-1897), landbouwer
    Berendina Gutters (Aalten, 11-02-1806 – Barlo, 05-12-1871)

    Bevolkingsregister 1850-1860

    Barlo 54

    Jan Hendrik Papiermolen (Barlo, 30-06-1815 – Barlo, 01-05-1897), landbouwer
    Berendina Gutters (Aalten, 11-02-1806 – Barlo, 05-12-1871)

    Bevolkingsregister 1860-1870

    Barlo 54

    Jan Hendrik Papiermolen (Barlo, 30-06-1815 – Barlo, 01-05-1897), landbouwer
    Berendina Gutters (Aalten, 11-02-1806 – Barlo, 05-12-1871)

    Zij zijn vermoedelijk eind deze periode verhuisd naar de ‘Nieuwe’ Papiermolen aan de Aladnaweg. Het verloop van de huisnummering ondersteunt deze theorie.

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig. Onder voorbehoud!

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832A-243J.H. Nijhof e.c., landbouwer700 m² huis & erf
    1846A-243Berend Hendrik Nijhof e.c., landbouwer700 m² huis & erf
    1852A-243Jan Hendrik Deunk e.c., landbouwer700 m² huis & erf
    1876A-243Jan Hendrik Nijhof e.c., landbouwer700 m² huis & erf

    Afbeeldingen

  • Moezemölle / Balkermölle

    Moezemölle / Balkermölle

    Overzicht

    De verdwenen Moezemölle of molen van Balke / Balkermölle in Lintelo moet een achtkante, rietgedekte grondzeiler zijn geweest. Tot die slotsom komt de Aaltense oud-onderwijzer Wim Geesink, die de historie van deze vroegere wiekendrager heeft uitgezocht.

    Lang ging men ervan uit dat de tweede Lintelose molen een houten standerdmolen is geweest. Doordat zijn grootvader Derk Willem als knecht op de molen heeft gewerkt raakte Geesink geboeid door het onderwerp. Hij heeft uitvoerig archiefwerk verricht en zijn bevindingen gepubliceerd in de twee laatste nummers van de oudheidkundige werkgemeenschap ADW.

    Geschiedenis

    Boer Willem Bulsink kreeg op 19 november 1859 toestemming om op de Lintelose Es een molen te bouwen. Die plek was gunstig qua windvang. De overheid had daartegen geen bezwaar, als de molen maar ver genoeg van de rijweg werd gezet, namelijk ‘minstens 45 Ellen’. Waarschijnlijk om het schrikken van de paarden te voorkomen.

    Opmerkelijk is dat in hetzelfde jaar ook de aanvraag werd ingediend voor de bouw van de (nog bestaande) Wenninkmolen in Lintelo. Initiatiefnemer H. Wennink, destijds wonend in Drempt, moest zijn molen ook op ‘behoorlijke’ afstand van de rijweg neerzetten. Wennink kon eerder beginnen met de bouw dan Bulsink en één jaar eerder malen. Er zal een fikse concurrentiestrijd zijn ontstaan, die uiteindelijk in het voordeel van Wennink beslecht is.

    Op een kadastertekening van 1861 staat de molen van Bulsink als een achtkant getekend. Vandaar dat Geesink ervan uitgaat dat het hier om een achtkante grondzeiler ging. De molen van Bulsink kwam in 1861 gereed en rond 1864 werd er een molenaarshuis bij gebouwd.

    Moezemölle

    In de volksmond noemde men deze molen de Moezemölle, waarschijnlijk omdat er erg veel muizen huisden. De molen ging meermalen in andere handen over. De laatste molenaar was Dirk Balke, hij verkocht de molen in 1917 voor sloop. De romp was toen niet best meer en de gaten moesten met stro worden dichtgestopt.

    Het molenaarshuis staat nog aan de Varsseveldsestraatweg 97.

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1860-1870

    Lintelo 109b

    Hendrik Jan Stronks (Dale, 04-04-1822), molenaar
    Aalberdina Radstaak (Zelhem, 11-04-1834)

    Volgende bewoners:

    Manus Wieberdink (Lintelo, 13-04-1837), landbouwer
    Fredrika Johanna Heusinkveld (Lintelo, 05-06-1842)

    Bevolkingsregister 1870-1880

    Lintelo 137

    Manus Wieberdink (Lintelo, 13-04-1837), landbouwer
    Fredrika Johanna Heusinkveld (Lintelo, 05-06-1842)

    Volgende bewoners:

    Fredrik Helmink (IJzerlo, 10-10-1845), molenaar
    Willemina Hendrika van Arragon (Heelweg, 20-05-1852)

    Bevolkingsregister 1880-1890

    Lintelo 137

    Fredrik Helmink (IJzerlo, 10-10-1845), molenaar
    Willemina Hendrika van Arragon (Heelweg, 20-05-1852)

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Lintelo 153

    Fredrik Helmink (IJzerlo, 10-10-1845), molenaar
    (1) Willemina Hendrika van Arragon (Heelweg, 20-05-1852)
    (2) Christina Scholten (Sinderen, 23-09-1858)

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Lintelo 156 > 163

    Fredrik Helmink (IJzerlo, 10-10-1845), molenaar
    Christina Scholten (Sinderen, 23-09-1858)

    Volgende bewoners:

    Derk Martinus Balke (Aalten, 24-09-1878), molenaar
    Jacoba Lamberdina Helmink (Dinxperlo, 11-10-1888)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Lintelo 163

    Dirk Martinus Balke (Aalten, 24-09-1878), molenaar
    Jacoba Lamberdina Helmink (Dinxperlo, 11-10-1888)

    Volgende bewoners:

    Lintelo 163 > 173

    Gerrit Jan Wentink (Dale, 03-03-1897), landbouwer
    Reindina Willemina Kuiperij (Heelweg, 29-07-1893)

    Adresboek 1934

    Lintelo 173 > 225

    G.J. Wentink

    Adresboek 1967

    Lintelo 225 > Varsseveldsestraatweg 97

    G.J. Wentink

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving

    Afbeeldingen

  • Molen De Hoop / van Klomps

    Molen De Hoop / van Klomps

    Overzicht

    Meer dan honderd jaar domineerde molen De Hoop het beeld van de Molenstraat in Aalten. In het voorjaar van 1968 was het echter definitief gebeurd.

    De wieken waren al lang verdwenen, de bovenste twee meter van de romp waren geofferd voor het bouwen van een woning en toen er in de loop van de jaren zestig ook geen markt meer was voor de laatst overgebleven functie, het zagen van boerengeriefhout, gingen de molen met bijgebouwen tegen de grond. Vier nieuwbouwwoningen kwamen ervoor in de plaats.

    Oprichting

    Op 2 november 1852 besprak de Aaltense gemeenteraad een bouwaanvraag van de heren Freriks en Buenk voor een “steen-, wind-, koren-, mout- en schorsmolen”. Dit laatste duidt op het malen van eikenschors, bestemd voor de leerlooiers. Er waren geen bezwaren en de vergunning werd verleend. De bouw van de molen vond plaats op een stuk grond, noordwestelijk van Aalten.

    Nog tijdens de bouw dienden genoemde heren een verzoek in om de molen “ook te mogen inrichten tot het schellen van garst en giers en het slaan van olie”. Ook dit werd toegestaan. De molen kreeg de naam ‘De Hoop’. Zes jaar later verkocht Derk Jan Buenk zijn onverdeelde helft van de molen “annex getimmert, erf en verder toe en aanbehooren” voor ƒ 2500 aan zijn compagnon Johannes Theodorus Freriks.

    Molenaar was Gerrit Jan Lammers. Hij kocht enkele jaren later de molen en zijn zoon Johannes Christiaan (Jehan) Lammers volgde hem op als molenaar.

    De molen werd aanvankelijk gebruikt voor het malen van graan en het persen van olie uit rapen. Later kwam de houtzagerij er bij. Berend Willem Klomps nam de molen in 1923 over van Lammers. Hij bleef tot eind jaren vijftig molenaar. In de laatste jaren voor de sloop was het gebouw eigendom van de Coop. Landbouwvereniging.

    In de loop der jaren werden nog diverse andere energiebronnen ingezet om de machines in beweging te krijgen. Een tijdlang heeft het bedrijf gedraaid op een gasmotor, die werkte op stadsgas. Later was er een dieselmotor voor het zware werk. De laatste jaren gebeurde alles elektrisch.

    Sloop

    In de Graafschapbode van mei 1968, aan de vooravond van de sloop, wordt de historie van de molen beeldend beschreven.

    „Eerst ruisten zijn ranke wieken door de lucht, voortgedreven door de wind om met hun kracht de oude houten tandwielen in beweging te brengen, die op hun beurt zorgden voor de voortbeweging van de werkmechanismen. Maar toen de tijd haastig werd en men niet langer afhankelijk kon zijn van de grillen van het weer, besloot de toenmalige molenaar, de heer Lammers, dat de wieken eraf gehaald zouden worden. Van toen af werd het bedrijf beheerst door het dreunen van de locomobiel, een verplaatsbare stoommachine.”

    Vóór 1930 werd de molen al gemechaniseerd. De overgebleven romp werd in 1968 gesloopt.

    In 1969 werd er op het terrein van de voormalige molen een diepe waterput gevonden.

    Hoewel de molen zelf al vele decennia uit het straatbeeld is verdwenen, leefde de naam nog lange tijd voort. De bijnaam van de familie Lammers aan de Varsseveldsestraatweg luidde vele jaren later nog steeds ‘Lammers van de Hoopmölder’.

    Adresgeschiedenis

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Aalten B274 > Aalten B279

    Adresboek 1934

    Aalten B279 > Molenstraat 5

    Molen

    Adresboek 1967

    Molenstraat 5

    Molen

    Afbeeldingen

  • Watertoren

    Watertoren

    Overzicht

    De watertoren in Aalten is ontworpen door de Lochemse architect G.J. Postel Hzn. in de stijl van de Delftse School en werd gebouwd in 1943.

    De watertoren ligt ten noorden van het dorp, aan de Ringweg, heeft een hoogte van 37,15 meter en heeft twee waterreservoirs van 375 m³ en 195 m³.

  • Gebouw Patrimonium

    Gebouw Patrimonium

    Overzicht

    De Aaltense afdeling van het Nederlandsch Werkliedenverbond Patrimonium werd opgericht in 1893. Patrimonium betekent “vaderlijk erfdeel”. De eerste steen voor gebouw Patrimonium aan de Hofstraat werd gelegd in 1926. De voorzitter van het Werklieden Verbond de heer A.J. Heinen overhandigde destijds burgemeester A.J.W. Monnik één van de stenen voor het gebouw.

    Op 16 december 1937 vond in het gebouw de oprichtingsvergadering plaats van de ‘Landbouwjongeren vereniging’. In bijna alle omliggende plaatsen rond Aalten had men verenigingen van jonge landbouwers, al dan niet aangesloten bij de B.O.G. In de volksmond stond deze afkorting voor Bond van Oud Gediplomeerden. Later ontstond hieruit samen met de B.O.H.L. Jong Gelre.

    In het gebouw werden ook begrafenisdiensten gehouden. De Christelijke Plattelandsvrouwen hielden er hun maandelijkse bijeenkomsten. Het gebouw was de eerste repetitieruimte van de Christelijke Muziekvereniging ‘De Eendracht‘ Aalten.

    Achterin het gebouw was een bibliotheek gevestigd. Op de woensdagmiddag organiseerden een aantal dames er knutselmiddagen met o.a. mevrouw te Paske. Ook de ARP (Anti-Revolutionaire Partij) vergaderde er regelmatig. Ook werden hier schoolavonden, waaronder het kerstfeest, gehouden van de Groen van Prinstererschool en de Wilhelminaschool.

    Rond 1970 werd gebouw Patrimonium gesloopt. Vervolgens bouwde men op deze plek een nieuwe bibliotheek. Later nam de GUV (Gelderse Uitvaart Verzorging) het pand in gebruik en tegenwoordig is hier een tandartsenpraktijk gevestigd.

    Adresgeschiedenis

    Adresboek 1934

    Aalten D600/1 > Hofstraat 5

    “Patrimonium”

    Adresboek 1967

    Hofstraat 5

    Afbeeldingen