Aalten
Van deur tot deur
Geschiedenis
Adresboek 1934
Tag: Straat
-
Bodenvoor
Aalten
Foto: Geert Wevers De Bodenvoor ontleent zijn naam aan enkele hoge heren (onder anderen Slicher van Bath en Van Dam). Zij gaven hun werknemers opdracht om informatie door te geven aan bedrijven in Bocholt (D). De bodes van het nieuws liepen door de ‘voor’ die er toen lag. Later is hier met die informatie de Bodenvoor van gemaakt.
Van deur tot deur
-
’t Dal
Aalten
Foto: Google Streetview ’t Dal is tegenwoordig het straatje tussen de Steile Dalweg en de Beeklaan, ten zuiden van en parallel aan (een deel van) de Hogestraat. Bij de straatnaamgeving in 1933 werd ’t Dal echter nog als volgt beschreven:
“Wijk van verspreide huizen … welke wijk omvat de gronden, begrensd ten noorden door de zuidgrens der perceelen sectie I, nos. 6261, 635, 638, 5752, 4524, 5467, 5468, 2906, 2909, 2910, 4964, 4965, 5310, 1335, 5106 en 3557, gelegen ten zuiden van de Hoogestraat, ten oosten door een denkbeeldige rechte lijn getrokken van den zuidoosthoek van perceel 3557 naar de Koembrug en ten zuiden en westen door de Slingebeek.”
Dit is het gebied dat tegenwoordig behalve ’t Dal, ook de Beeklaan, Dalweg, Steile Dalweg en Slingelaan omvat. De nieuwe straatnamen werden vastgesteld in 1955. De oude en nieuwe situatie is goed te vergelijken op Topotijdreis.
De huisnummering in dit gebied is daardoor dusdanig gewijzigd dat het ons nog niet helemaal duidelijk is hoe de oude en nieuwe nummering zich tot elkaar verhouden en daarom kloppen onderstaande nummers / bewonersgeschiedenissen wellicht niet (altijd) bij het huidige adres. Een vergelijkbare situatie doet zich voor bij de Kemena. Kortom: werk in uitvoering!
Adreswijzigingen
Onderstaande tabel geeft de adressen weer die we na 1955 hebben kunnen thuisbrengen, denken wij. Kunt u deze lijst aanvullen of corrigeren? Laat het ons weten!
Adres vóór 1955 Adres ná 1955 Kadastraal perceel ’t Dal 1 Steile Dalweg 5 I-8612 ’t Dal 2 Steile Dalweg 13 I-8430 ’t Dal 3 Dalweg 4 I-11484 ’t Dal 4 Steile Dalweg 12? K-547 ’t Dal 5 Steile Dalweg 10? K-547 ’t Dal 6 Steile Dalweg 8? K-1085 ’t Dal 7 Steile Dalweg 6 K-1085 ’t Dal 8 ’t Dal 1 K-1084 ’t Dal 9 ’t Dal 1 K-1084 ’t Dal 10 ’t Dal ? ? ’t Dal 11 ’t Dal 3 K-1985 ’t Dal 12 ’t Dal 5 K-1985 ’t Dal 13 ’t Dal 7 K-1984 ’t Dal 14 Beeklaan 7 K-1635 ’t Dal 15 Beeklaan 7 K-1635 Achtergrondinformatie
’t Dal in het Adresboek der gem. Aalten, 1934 
Tubantia, 20 januari 1954 
Adresboek gem. Aalten, 1967 
Adresboek gem. Aalten, 1967
Van deur tot deur
Hieronder worden vooralsnog alle woningen weergegeven die in het gebied dat tot 1955 tot ’t Dal werden gerekend.
-
Dijkstraat
Aalten
De Dijkstraat begint bij de splitsing met de Landstraat en Kerkstraat en eindigt tegenwoordig bij de spoorwegovergang. Wat tegenwoordig Plein Zuid heet, hoorde vroeger ook bij de Dijkstraat.
De Dijkstraat maakte eeuwenlang deel uit van de belangrijkste hessenweg (handelsweg) tussen het Münsterland en Zutphen. De Landstraat maakte hier ook deel van uit, net als de Bodendijk. Vroeger sprak men van ‘D’n Diek’.
De naam verraadt al dat het een hoger gelegen weg betrof die door drassig gebied liep. Aan het begin van de Dijkstraat, aan de voet van de Aaltense heuvel, stroomt de Slingebeek. Tot ver in de 20e eeuw trad deze beek ’s winters regelmatig buiten haar oevers. Door een verbeterde (lees: snellere) afwatering komt dat tegenwoordig niet meer voor.
Ruim een eeuw geleden liep er een sloot parallel aan de oostzijde van de Dijkstraat van of naar het Aaltense Broek (zie Topotijdreis). Ter hoogte van de huidige spoorwegovergang bij Plein Zuid was een brug die de “Glazenbrug” werd genoemd. De sloot liep er nog in de jaren zestig. Er waren meerdere bruggetjes tot aan de Hoge Brug in de Bocholtsestraatweg.
Van deur tot deur
Geschiedenis
Kadaster 1832
Bron: HisGIS Adresboek 1934
-
Molenstraat
Aalten
De naam Molenstraat verwijst naar De Hoop, een van de vele molens die ooit in Aalten stonden en voor een deel nog staan. Vóór 1930 werd de molen al gemechaniseerd. De overgebleven romp werd in 1968 gesloopt.
Van deur tot deur
-
Willemstraat
Aalten
De Willemstraat in Aalten is vernoemd naar Willem te Gussinklo, één van de hoofdrolspelers in de geschiedenis van de hoornindustrie in Aalten. Vóór 1934 werd dit de ‘Lage weg’ genoemd.
Van deur tot deur
-
Prinsenstraat
Bredevoort
De Prinsenstraat is een straat in het oude centrum van Bredevoort. Ze begint als zijstraat van de Landstraat en loopt dan noordelijk door tot aan ’t Zand.
Volgens de overlevering dankt de straat haar naam aan Maurits van Oranje die met zijn leger via deze straat oprukte naar kasteel Bredevoort tijdens het Beleg van Bredevoort (1597). Vroeger liep deze walstraat parallel met de stadsmuur. De huizen zijn tegen of op de funderingen van de oude stadsmuur gebouwd. Aan deze stadsmuur stonden vanaf de knik aan de Kerkstraat tot aan het einde van de Prinsenstraat, gebouw Sint Bernardus, zeven waltorens op rij. Tussen de tweede en derde waltoren bevond zich toen de Aalterpoort.
Na de sloop van de stadsmuur in de 17e eeuw werd aan de westkant een aarden stadswal aangelegd, met achter de Prinsenstraat het bastion Vreesniet. Het terreplein daarvan is nog aanwezig en staat tegenwoordig ook wel bekend als “stadsweide”. Nadat de stadsmuur gesloopt was, ontstond er een open verbinding met het kasteelterrein. Na het dempen van de kasteelgrachten ontstond daar dan ’t Zand dat tot in de 20e eeuw ook daadwerkelijk zand was.
In de 20e eeuw was de Prinsenstraat een florerende winkelstraat. De meeste winkels hebben de moderne tijd niet doorstaan. Enkele woningen zijn aangewezen als gemeentelijk monument.
Van deur tot deur
-
Herenstraat
Aalten
Van deur tot deur
Fallschirm-Armee Waffenschule
In WO2 vestigde de bezetter een school voor militaire parachutisten in Aalten. -
Koopmanstraat
Aalten
Net als in veel andere straten in Aalten is de huisnummering in de Koopmanstraat meermaals gewijzigd. Vóór 1934 hadden de woningen aanvankelijk huisnummers in wijk C, daarna in wijk D. Vanaf 1934 kregen de woningen een huisnummer aan de Koopmanstraat. In de decennia daarna nam de bebouwing aan de Koopmanstraat toe en werd de huisnummering (vóór 1967) opnieuw aangepast.
Bouw 20 woningen ’t Hoefijzer (Tubantia, 10 augustus 1950) Huisnummerwijzigingen
Adres < 1934 Huisnr. 1934 Huisnr. 1950 Huidig adres D744/1 21 7 Koopmanstraat 17 D744/2 27 13 Koopmanstraat 27(a) D745 31 17 Koopmanstraat 35 D745/1 37 Koopmanstraat 45 – 39 Koopmanstraat 47 D745/3 41 27 Koopmanstraat 49 D745/4 43 29 Koopmanstraat 51 Adres < 1934 Huisnr. 1934 Huisnr. 1950 Huidig adres D740 12 2 Koopmanstraat 2 D739 14 4 Koopmanstraat 4 D737 16 6 Koopmanstraat 6 D738 18 8 Koopmanstraat 8 D736 20 10 Koopmanstraat 10 (1) D735 22 12 Koopmanstraat 12 D734 24 D733 26 D732 28 D731 30 D730 32 D729/1 38 30 Koopmanstraat 30 D729 54 Koopmanstraat 76 D728 56 Koopmanstraat 78 D727 62 90 Koopmanstraat 90 D726 68 96 Koopmanstraat 96 D725 70 Koopmanstraat 98
Van deur tot deur
-
Wehmerstraat
Aalten
De Wehmerstraat is genoemd naar de ‘wehme’ of ‘weem’, een gewestelijke benaming voor pastorie. Deze hervormde pastorie stond aan het begin van de straat en halverwege de 19e eeuw stond er een huis dat toen al “De Oude Pastorij” werd genoemd.
Van deur tot deur
-
Polstraat
Aalten
De Polstraat dankt haar naam aan de monumentale herenboerderij ‘De Pol’, ook bekend als ‘De Ahof’, daterend uit 1743. Deze boerderij, waar de straat langs loopt, is een van de oudste bouwwerken van Aalten en was lange tijd een van de voornaamste boerderijen in de omgeving. De naam ‘De Pol’ verwijst naar een verhoging in het landschap.
Van deur tot deur
-
Plein Zuid
Aalten
Plein Zuid in Aalten hoorde tot 1955 nog bij de Dijkstraat.
In dat jaar meldde Dagblad Tubantia: “Op de hoek van Bodendijk, Bocholtsestraat, Dinxperlosestraat en Eerste Broekdijk is een bebouwd gedeelte ontstaan, dat tot op heden geen naam had. Het werd door de bewoners van lieverlede aangeduid met de naam Plein, een weidese naam overigens, want wie verwachten zou hier een groot plein te vinden vergist zich. In officiële stukken ging men echter in de loop van het laatste jaar ook de naam Plein overnemen en nu stellen B. en W. voor om deze naam dan maar officieel aan deze omgeving te geven. Zij willen echter deze naam ook geven aan het gedeelte straat tot de spoorwegovergang, aansluitende op de Dijkstraat, zoals B. en W. schrijven. Dit gedeelte heette tot op heden ook Dijkstraat en heeft op zichzelf weinig gemeen met een plein.”
Van deur tot deur
-
Piet Heinstraat
Aalten
De Piet Heinstraat in Aalten is vernoemd naar Pieter Pietersen Heyn, meestal Piet Hein genoemd (1577–1629) was een Nederlandse luitenant-admiraal en commandant van de West-Indische Compagnie. Hein is vooral bekend van de verovering van de Spaanse zilvervloot in 1628.
Van deur tot deur
-
Stationsstraat
Aalten
Stationsstraat, vroeger 
Veewaag, Stationsstraat (1974) De Stationsstraat in Aalten begint als zijstraat van de Landstraat, en loopt na een bocht recht naar het treinstation. Het eerste deel, vanaf de Landstraat, werd vroeger de Koelmansstegge genoemd.
Vragen die wij nog hebben: op de bovenste foto is te zien dat er vóór de plaatsing van het onderduikersmonument tegenover het station een fraaie zuil stond. Wat was dit voor zuil? Was het een monument en/of wat was de betekenis? Daarnaast zouden wij graag meer informatie ontvangen over de veewaag bij het station, schuin tegenover Hotel de Besker.
Van deur tot deur
-
Misterstraat
Bredevoort
De Misterstraat ligt in het verlengde van de Landstraat in Bredevoort en begint ter hoogte van de brug over de Boven-Slinge, waar ooit de Misterpoort stond.
De straat diende vroeger als oostelijke verbindingsroute naar de Winterswijkse buurtschap Miste en was onderdeel van de hessenweg tussen Aalten en Winterswijk.
Van deur tot deur
-
Adm. de Ruyterstraat
Aalten
De naam Admiraal de Ruyterstraat is door het gemeentebestuur van Aalten vastgesteld in 1933, “loopende van de Koembrug in zuidwestelijke richting tot de grens van de kom bij den spoorwegovergang.” De straat is vernoemd naar admiraal Michiel de Ruyter (1607–1676), een van de bekendste zeehelden uit de Nederlandse geschiedenis.
Op een oudere kaart, uitgegeven door de VVV, staat deze straat nog vermeld als ‘Sondernweg’. Tot de aanleg van de Nijverheidsweg medio jaren 70 van de vorige eeuw, liep de Adm. de Ruyterstraat dan ook naadloos door, over de spoorwegovergang, in wat tegenwoordig nog steeds de Sondernweg is. Dit is goed te zien op Topotijdreis.
Kadastrale kaart, 1921 Huisnummerwijzigingen
Net als in veel andere straten in Aalten is de huisnummering ook in de Admiraal de Ruyterstraat tussen 1934 en 1967 (deels) veranderd, naarmate er meer woningen tussen de bestaande huizen werden gebouwd. Wij hebben geen kant-en-klaar overzicht van de huisnummerwijzigingen in de Admiraal de Ruyterstraat. Wel hebben we een poging gedaan om zelf een dergelijk overzicht samen te stellen. Het lijkt hier alleen om de oneven nummers te gaan.
Nevenstaande tabel bevat het resultaat van onze poging tot nu toe. Sommige adressen zijn na 1967 nogmaals gewijzigd. Voorbeeld: Admiraal de Ruyterstraat 107 werd later Trompstraat 93. Sommige woningen zijn sindsdien vermoedelijk afgebroken en door meerdere nieuwe woningen (huisnummers) vervangen.
Het is een heel gepuzzel, dus fouten voorbehouden! Kunt u deze lijst aanvullen of corrigeren? Laat het ons weten!
Onderstaand fragment uit het Adresboek der gemeente Aalten uit 1934 vermeldt alle bewoners destijds (klik om te vergroten):
Kad. perceel 1921 Huisnr. 1934 Huisnr. 1967 Bouw-jaar I-5904 1 1 3 3 I-5948 5 5 1896 I-5947 7 7 1900 9 11 15 19 1927 17 21 1928 19 23 1927 25 33 1890 I-5942 27 35 1890 I-5941 29 37 1904 I-5940 31 39 1904 I-5939 33 51 1920 41 57 1938 49 75 1900 53 57 99 I-5926 59 101 61 103 63 107 1920 65 109 1920 71 123
Van deur tot deur
